Türkiye’de elektrikli otomobil pazarı büyüdükçe, bu dönüşümün etkilediği sektörlerin sayısı da artıyor. Bunların başında ise sigorta sektörü geliyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Haziran 2026 Motorlu Kara Taşıtları verilerine göre, ocak-haziran döneminde trafiğe kaydı yapılan 456 bin 50 otomobilin yüzde 17,8’i tamamen elektrikli oldu. Haziran sonu itibarıyla Türkiye’de trafiğe kayıtlı 17 milyon 867 bin 368 otomobilin yüzde 2,5’i de elektrikli araçlardan oluştu. Yeni araç kayıtlarında elektriklinin payı hızla yükselirken, sigorta şirketlerinin karşı karşıya olduğu riskler de geleneksel otomobillerden farklılaşıyor. Çünkü elektrikli araçlarda motor ve yakıt sisteminin yerini yüksek voltajlı batarya, güç elektroniği ve şarj altyapısı alıyor.

Küçük kaza, büyük batarya faturası çıkarabilir

IBS Sigorta ve Reasürans Brokerliği CEO’su Murat Çiftçi, elektrikli araçların geleneksel otomobillerle aynı risk profili üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirtti. Çiftçi, “Elektrikli bir araçta karşı karşıya olduğumuz risk yapısı geleneksel içten yanmalı motorlu araçlardan farklı. Batarya, yüksek voltajlı elektrik sistemi, yazılım altyapısı ve şarj ekipmanları aracın hem değerini hem de olası bir hasarın maliyetini doğrudan etkileyebiliyor” dedi. Bataryanın elektrikli otomobilin en kritik ve maliyetli parçalarından biri olduğunu belirten Çiftçi, kazalarda sadece görünen hasara bakılmasının yeterli olmayacağını söyledi. “Bir kaza sonrasında bataryanın zarar görmesi, yüksek voltaj sisteminde oluşabilecek problemler veya şarj ekipmanlarında meydana gelen hasarlar farklı maliyetler doğurabiliyor” diyen Çiftçi, elektrikli araçlarda hasar değerlendirmesinin daha kapsamlı yapılması gerektiğini ifade etti. Bu durum özellikle kasko poliçelerini önemli hale getiriyor.

Kasko yaptırırken sadece prim fiyatına bakmayın

Elektrikli araç sahiplerinin kasko yaptırırken ilk olarak bataryanın kapsamını öğrenmesi gerekiyor. Çiftçi, “Elektrikli araç kasko poliçesi satın alırken tüketicinin ilk sorması gereken sorulardan biri bataryanın hangi koşullarda ve hangi hasarlar karşısında teminat altında olduğudur” dedi. “Bunun yanında şarj kablosu ve diğer şarj ekipmanlarının kapsamı, şarj sırasında oluşabilecek hasarlar, çekici ve yol yardım hizmetleri ile aracın hangi koşullarda ve nerede onarılacağı da kontrol edilmeli” diyen Çiftçi, “Poliçe seçerken sadece fiyat karşılaştırması yapılmaması gerekiyor. Bir poliçede ‘kasko var’ demek tek başına yeterli değil. Asıl soru, o kaskonun elektrikli aracın gerçek risklerini ne ölçüde karşıladığı olmalı” değerlendirmesinde bulundu.

Risk otomobille sınırlı değil

Elektrikli araçların yaygınlaşmasıyla birlikte ev ve iş yerlerindeki şarj altyapısı da sigorta açısından yeni bir alan oluşturuyor. Murat Çiftçi, uygun olmayan elektrik altyapısı, hatalı kurulum ve standart dışı ekipman kullanımının farklı riskler yaratabileceğini belirtti. Çiftçi, “Aracı sigortalayıp şarj sürecini tamamen ayrı düşünmek mümkün değil. Özellikle ev veya iş yerinde kullanılan şarj ünitelerinin yetkili kişiler tarafından ve teknik standartlara uygun şekilde kurulmalı. Şarj istasyonu hasar sigortası ile ilgili mülk poliçelerinin kapsamının da ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor” diye konuştu.

Yangın riskinde doğru değerlendirme şart

Elektrikli araçlarla ilgili en fazla tartışılan konulardan biri de batarya yangınları. Ancak Çiftçi, elektrikli araçların geleneksel araçlardan daha fazla yangına neden olduğu yönünde genelleme yapılmasının doğru olmadığını söyledi. Çiftçi şunları söyledi: “Lityum-iyon bataryaların hasar görmesi halinde ise yangına müdahale, aracın çekilmesi ve sonrasında güvenli şekilde muhafaza edilmesi açısından farklı prosedürler gerekebilir. Sigorta sektörünün görevi riski büyütmek değil; riskin niteliğini doğru anlamak ve buna uygun korumayı oluşturmak. Yangın sonrasında ortaya çıkabilecek kurtarma, çekme, muhafaza ve onarım maliyetleri de değerlendirilmeli.”

İkinci elde batarya geçmişi önem kazanacak

Elektrikli araçların sayısı arttıkça ikinci el piyasasında da yeni bir başlık öne çıkacak: batarya geçmişi. Bugün sıfır olarak satılan elektrikli araçlar birkaç yıl sonra ikinci el piyasasına çıktığında, aracın kilometresi ve kaza geçmişinin yanında bataryanın teknik durumu da alıcı açısından önemli bir kriter haline gelecek. Çiftçi, ikinci el elektrikli araç pazarının büyümesiyle birlikte batarya geçmişi ve teknik kontrollerin daha fazla önem kazanacağını belirtti. Çiftçi, “Elektrikli araç sahiplenme maliyetini hesaplarken sigortayı son aşamada düşünmek yerine satın alma kararının bir parçası haline getirmek gerekiyor. Doğru poliçe, hasar meydana geldikten sonra değil, poliçe seçilirken başlar” dedi.

Sigortada yeni dönem

Elektrikli araç sayısındaki artışın sigorta ürünlerini de değiştireceğini belirten Çiftçi, önümüzdeki dönemde bataryaya özel korumaların, şarj ekipmanlarına yönelik teminatların ve elektrikli araçlara özel yol yardım hizmetlerinin daha fazla gündeme geleceğini söyledi. Araç teknolojisi, batarya özellikleri ve kullanım biçiminin risk değerlendirmesinde daha fazla rol oynayacağını belirten Çiftçi, “Elektrikli araç teknolojisi geliştikçe sigorta ürünleri de gelişecek” dedi. Türkiye’de yeni otomobil kayıtlarının yaklaşık her 6’sından birinin elektrikli olması, dönüşümün artık sadece otomotiv sektörünün meselesi olmadığını gösteriyor. Elektrikli otomobilin yaygınlaşmasıyla birlikte sigortacının baktığı araç da değişiyor, hesapladığı risk de. Bu nedenle elektrikli araç sahibi için kasko seçerken artık yalnızca “Ne kadar ödeyeceğim?” sorusunun değil, “Hangi risklere karşı korunuyorum?” sorusunun da cevabını bilmek gerekiyor.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre ocak-temmuz döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 azalarak 767 bin 216 adet oldu. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 19’a ulaştı ve üretim 424 bin 667 adette kaldı. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 779 bin 338 adet olarak gerçekleşti. Otomobil üretimindeki sert düşüşe karşın ticari araç tarafında daha olumlu bir tablo ortaya çıktı. İlk 7 ayda ticari araç üretimi yüzde 9, hafif ticari araç üretimi yüzde 10, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 4 arttı. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşirken, bu oran hafif araçlarda yüzde 63, kamyonda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 ve traktörde yüzde 28 oldu.

İhracat miktar olarak düştü, gelir olarak yükseldi

Otomotiv ihracatı ilk 7 ayda adet bazında yüzde 14 gerileyerek 542 bin 401 adede indi. Otomobil ihracatı yüzde 29 azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 8 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 20 artışla 7 bin 792 adede yükseldi. Buna karşılık ihracatın parasal değeri yükseldi. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv ihracatı yüzde 2,6 artarak 24,4 milyar dolara ulaştı. Böylece otomotiv sektörü, Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı yüzde 17’lik payla sektörel ihracat liderliğini korudu. Türkiye otomotiv pazarı da yılın ilk 7 ayında geçen yılın gerisinde kaldı. Toplam pazar yüzde 11 daralarak 661 bin 249 adet oldu. Otomobil satışları yüzde 12 düşüşle 502 bin 712 adede geriledi. Ticari araç pazarında da küçülme yaşandı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 8 geriledi. Dikkat çeken gelişmelerden biri ise yerli araçların pazar payındaki artış oldu. Otomobil satışlarında yerli üretimin payı 5 puan yükselerek yüzde 35’e, hafif ticari araçlarda ise 3 puan artışla yüzde 23’e çıktı.

‘Asıl katkıyı 2027’de göreceğiz’

OSD Başkanı Cengiz Eroldu, üretimdeki düşüşün önemli bölümünün geçici nedenlerden kaynaklandığını belirtti. Bayram ve idari tatiller nedeniyle geçen yıla göre yaklaşık 5-6 günlük çalışma kaybı yaşandığını ifade eden Eroldu, bazı fabrikalarda yeni model ve kapasite yatırımları için üretim hatlarının yeniden düzenlendiğini söyledi. Eroldu, yeni yatırımların etkisinin önümüzdeki dönemde daha fazla hissedileceğini belirterek, “Yeni modellerin üretim ve ihracat programlarına girmesinin pozitif yansıması yılın son çeyreğinde ve asıl olarak 2027 yılında belirgin hale gelecek” dedi. OSD Başkanı, yılın tamamında üretim ve ihracatın 2025’in bir miktar altında ancak yakın seviyelerde gerçekleşmesini beklediklerini de açıkladı.

2027’nin gündemi: Avrupa, Çin ve maliyet baskısı

Otomotiv sanayisinin 2027’deki en önemli gündemleri arasında Avrupa Birliği’nin Sanayi Hızlandırma Yasa Tasarısı (IAA), Çin kaynaklı rekabet, maliyet baskıları, küresel talep ve kapasite fazlası bulunuyor. Türkiye otomotiv ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin Avrupa’ya gerçekleştirildiğine dikkat çeken Eroldu, IAA’nın Türkiye’nin Avrupa otomotiv değer zincirindeki konumunu doğrudan etkileyebileceğini söyledi. Eroldu, Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı ve Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “IAA’nın mevcut entegrasyonu koruyan, yeni yatırımları teşvik eden ve öngörülebilirliği güçlendiren bir çerçevede şekillenmesi gerektiğini muhataplarımıza aktarıyoruz” ifadelerini kullandı.

Büyümede Avenger ve tamamen yenilenen Compass öne çıktı. Avenger satışları yüzde 80 artarken, Compass satışlarında yüzde 450’lik dikkat çekici bir yükseliş gerçekleşti.

Compass büyümenin lokomotifi oldu

Jeep Marka Direktörü Selim Eskinazi, satış başarısının yanı sıra müşteri deneyiminde de önemli sonuçlar elde ettiklerini belirterek, müşteri memnuniyeti skorunun 96 puanın üzerine çıktığını söyledi. Marka, yeni Compass’ın yanı sıra Avenger’ın istikrarlı satışları ve genişleyen bayi-servis ağıyla büyümesini destekliyor. Yeni showroom konseptleri ve artan servis kapasitesiyle müşteri deneyimini güçlendiren Jeep Türkiye, yılın kalan bölümünde de büyüme ivmesini sürdürmeyi hedefliyor.

Otomotiv pazarında artık yalnızca “Hangi marka kaç otomobil sattı?” sorusunun peşinden gitmek yetmiyor. Çünkü satış rakamlarının arkasında sessiz ama önemli bir değişim yaşanıyor: Vatandaş otomobili nasıl satın alacağını değiştiriyor. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) 2026 Ocak-Temmuz verilerine göre Renault, otomobil ve hafif ticari araç toplamında 82 bin 615 adetlik satışla pazar lideri oldu. Marka, yerli üretim binek otomobil satışlarında da 67 bin 483 adetle açık ara ilk sırada yer aldı. Renault’nun bu performansında ise Türkiye’de üretilen Clio önemli bir paya sahip. Model, yılın ilk 7 ayında 29 bin 749 adet satılarak Türkiye otomobil pazarının en çok tercih edilen modellerinden biri oldu. Ancak rakamların asıl hikâyesi Clio’nun kaç adet sattığında değil. Bu otomobillerin parasının nasıl bulunduğunda.

Taşıt kredilerindeki payı yüzde 60’a çıktı

Türkiye’de yüksek finansman maliyetleri ve taşıt kredilerindeki makroihtiyati sınırlamalar, bireysel müşterinin otomobile banka kredisiyle ulaşmasını zorlaştırıyor. Nitekim Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası da Finansal İstikrar Raporu’nda, taşıt kredilerindeki düzenlemelerin kredi kullanımını önemli ölçüde yavaşlattığına dikkat çekiyor. Aynı rapor, sıfır otomobil satışlarında firmaların devam eden satış ve finansman kampanyalarının etkili olduğunu belirtiyor. Fakat kredi musluğu kısılırken otomobil ihtiyacı ortadan kalkmıyor. Tüketici bu kez başka bir finansman kapısını çalıyor; Tasarruf finansman şirketleri. TCMB’nin verileri, bunun artık küçük bir alternatif olmadığını gösteriyor. Tasarruf finansman şirketlerinin taşıt finansmanı bakiyesi 2025 Eylül ayından itibaren bankaların taşıt kredisi bakiyesini geçti. Mart 2026 itibarıyla bu şirketlerin toplam taşıt kredileri içindeki payı yüzde 60’ın üzerine çıktı. Yani otomobil finansmanında dengeler değişti.

Yeni yarış otomobilde değil, finansmanda

Tasarruf finansman şirketlerinin yükselişi, otomotiv markalarının satış stratejilerini de değiştirmeye başladı. Sıfır otomobil kampanyalarında artık yalnızca “faiz oranı” ya da “indirim” konuşulmuyor. Peşinat, aylık ödeme, teslimat zamanı ve tasarruf planı da satışın önemli unsurları haline geliyor. İşte bu noktada Clio gibi yerli üretim ve geniş müşteri tabanına sahip modeller öne çıkıyor. Çünkü bireysel müşteri için otomobilin fiyatı kadar, o otomobile hangi ödeme modeliyle ulaşabileceği de önem kazanıyor. Clio’nun Türkiye’de üretilmesi, yaygın servis ve parça ağına sahip olması, ikinci el piyasasında yüksek bilinirliği ve uzun yıllardır pazarda bulunması da modeli bu denklemde avantajlı hale getiriyor.

üRekor sürüş, 14-17 Temmuz 2026 tarihleri arasında Kolombiya’da Bogotá’dan Karayip kıyılarına uzanan güzergâhta gerçekleştirildi. Farklı yol, trafik ve sürüş koşullarını kapsayan parkurda Qashqai e-POWER, tek depoyla 1.980 kilometre yol kat etti. Rekor, Guinness Dünya Rekorları hakemlerinin bağımsız takibi ve incelemesinin ardından onaylandı. Türkiye’de yaklaşık 250 bin, Avrupa’da ise 4 milyon satışa ulaşan Qashqai, Temmuz ayında Türkiye’nin en çok satan ilk 5 SUV modeli arasındaki yerini de korudu.

Togg, servis ağındaki büyümenin yanı sıra kullanıcı destek süreçlerinde de teknoloji kullanımını artırıyor. Markanın yapay zekâ tabanlı Can.ai uygulamasıyla çözüm kabiliyetinin ve kullanıcı taleplerine yanıt hızının artırılması hedefleniyor.

Türkiye’de araç satış sonrası hizmetler sektörünün çatı kuruluşu TOBFED, kadınların sektörde daha güçlü yer alması amacıyla TOBFED Kadın Komisyonunu hayata geçirdi. Vizyon toplantısıyla çalışmalarına başlayan komisyon, eğitim, girişimcilik, liderlik, e-mobilite ve dijital dönüşüm alanlarında projeler yürütecek. Komisyonun 2026-2030 dönemi için belirlediği hedefler arasında 10 bin kadının sektörel istihdama kazandırılması, 5 bin kadının mesleki eğitim alması ve 3 bin kadının MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi sahibi olması bulunuyor. Ayrıca 1.000 kadın girişimcinin desteklenmesi ve 500 kadın yönetici ile sektör liderinin yetiştirilmesi hedefleniyor.

Kadınların sektördeki rolü güçlendirilecek

Ralli pilotu ve finans yöneticisi Nazan Zorlu başkanlığındaki komisyon; otomotiv, finans, teknoloji, mobilite, girişimcilik ve iletişim alanlarında uzman isimlerden oluşuyor. Bu isimlerden biri de stratejik marka/iletişim danışmanı Gözde Tümel. TOBFED Akademi, TOBFED Kariyer ve MYK belgelendirme altyapısının yanı sıra ulusal ve uluslararası iş birliklerinden yararlanılması planlanıyor. Komisyon Başkanı Nazan Zorlu, farklı alanlarda deneyimli isimlerden oluşan güçlü bir ekiple yola çıktıklarını belirterek, kadınların sektörde daha görünür ve güçlü olması için projeler geliştireceklerini ifade etti.

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen “Motorlu Taşıtların Kiralanması Hakkında Yönetmelik” ile araç kiralama sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Düzenlemeyle birlikte özellikle günlük araç kiralama faaliyetlerinde mesleki yeterlilik ve yetki belgesi zorunlu hale gelirken, sektörde belirli standartların oluşturulması amaçlanıyor. Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Başkanı Özarslan A. Tangün, yeni yönetmeliğin kayıt dışılıkla mücadele, tüketici güveninin artırılması ve haksız rekabetin önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Mesleki yeterlilik şartı geliyor

Tangün, mevcut sistemde günlük araç kiralama şirketi açmanın herhangi bir mesleki yeterlilik şartına bağlı olmadığını belirterek, yeni yönetmelikle bunun değişeceğini ifade etti.

Düzenlemeyle birlikte sektörde faaliyet gösterecek işletmeler için mesleki yeterlilik ve yetki belgesi şartı getirileceğini aktaran Tangün, TOKKDER’in bu belgelerin hazırlanması sürecinde de aktif rol üstlendiğini vurguladı. “Bugün isteyen herkes araç kiralama şirketi kurabiliyor. Yeni yönetmelikle sektör daha kurumsal bir yapıya kavuşacak. Güçlü bir mevzuat hem tüketiciye hem de sektöre önemli katkılar sağlayacak” dedi.

Amaç tüketici güvenini artırmak

Tangün, yönetmeliğin hazırlanma sürecinde Ticaret Bakanlığı ile kapsamlı çalışmalar yürüttüklerini belirterek, düzenlemenin uygulanabilir olmasının da büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Yeni yönetmelikle birlikte sektör standartlarının yükseltilmesi, tüketici mağduriyetlerinin azaltılması, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve dijital araç kiralama platformlarının da belirli kurallar çerçevesinde faaliyet göstermesinin hedeflendiğini kaydetti.

TOKKDER mobilite vizyonunu yeniledi

Öte yandan TOKKDER, 30. kuruluş yılında vizyonunu da güncelledi. Dernek, 2030 yılına kadar Türkiye’nin mobilite ekosisteminde sahiplikten kullanım ekonomisine geçişe liderlik eden sektör kuruluşu olmayı hedefliyor. Tangün, araç kiralama sektörünün Türkiye’de hâlâ büyük bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu belirterek, Avrupa’da ticari araçların yüzde 50-60’ının kiralama modeliyle kullanılırken Türkiye’de bu oranın yaklaşık yüzde 10 seviyesinde bulunduğunu ifade etti. Bu potansiyelin doğru düzenlemeler ve güçlü mevzuatla daha da büyüyebileceğini söyledi.

Şirketin ilk altı aylık satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,8 gerilese de küresel pazardaki liderliği devam etti. Aynı dönemde Toyota’nın global üretimi ise 5 milyon 511 bin adet olarak gerçekleşti. Toyota’nın elektrifikasyon stratejisi yılın ilk yarısında güçlü büyümesini sürdürdü. Hibrit modellerin öncülüğünde elektrifikasyona sahip araç satışları yüzde 9,1 artışla 2 milyon 707 bine ulaşarak ilk altı ay bazında rekor kırdı.

Kuzey Amerika ve Japonya öne çıktı

Tam elektrikli araç satışları ise yüzde 135 artışla 193 bin 172 adede yükselirken, marka hem hibrit hem de elektrikli modellerde bugüne kadarki en yüksek ilk yarı satış performansına imza attı. Toyota’nın en güçlü büyüme gösterdiği pazarlardan biri Kuzey Amerika oldu. Bölgede hibrit modellere yönelik talebin etkisiyle satışlar yüzde 0,9 artarak 1 milyon 452 bin adede ulaştı. Avrupa’da 612 bin 271, Çin’de ise yaklaşık 695 bin araç satışı gerçekleştiren Toyota, Japonya’da da yeni bZ4X ve RAV4 modellerinin katkısıyla satışlarını yüzde 4,4 artırarak 1 milyon 95 bine çıkardı.