Türkiye, mobil iletişimde devrim niteliği taşıyan 5G teknolojisine 1 Nisan 2026 itibarıyla resmen merhaba dedi. Bu yeni dönemin en somut ve çarpıcı yansıması ise otomotiv sektöründe yaşandı. Turkcell Genel Müdürü Ali Taha Koç’un, İstanbul Zorlu Center’da otururken yaklaşık 150 kilometre uzaklıktaki Gemlik tesislerinde bulunan Togg T10F modelini milisaniyelik gecikmeyle hareket ettirmesi, “tekerlekli bilgisayar” döneminden “buluta bağlı otomobil” dönemine geçişin ilk resmi imzası oldu.

Milisaniyelerin hayati dansı

Otomotiv dünyası için 5G, sadece dosya indirme hızı anlamına gelmiyor. Bu teknolojinin kalbinde “gecikme süresinin (latency)” 1-2 milisaniye seviyesine inmesi yatıyor. İnsan beyninin bir tehlikeyi algılayıp tepki vermesi yaklaşık 200 milisaniye sürerken, 5G altyapısına sahip bir otomobil, çevresindeki riskleri insan beyninden 100 kat daha hızlı fark edebiliyor. Bu hız, otonom sürüşün güvenli bir şekilde hayata geçmesi için gerekli olan en kritik eşikti.

0‘V2X’ ile otomobiller dile geliyor

5G ile birlikte literatürümüze giren en önemli kavram V2X (Vehicle-to-Everything), yani “Aracın Her Şeyle İletişimi” olacak. Artık otomobiller sadece yola bakmayacak, yol ile konuşacak:

– Görünmezi Görecek: Önünüzdeki araç ani bir fren yaptığında veya iki sokak ötede bir kaza yaşandığında, 5G üzerinden gelen veri sayesinde aracınız durumu sizden önce fark edip önlem alacak.

– Trafik Lambasıyla Sohbet: Kırmızı ışığın ne zaman yanacağı veya “yeşil dalga” için hangi hızda gitmeniz gerektiği doğrudan aracınızın ekranına düşecek.

– Kolektif Zeka: Araçlar birbirine görünmez bir zincirle bağlanarak (platooning), rüzgar direncini azaltacak ve hem yakıt tasarrufu sağlayacak hem de trafik sıkışıklığını minimize edecek.

Sürücüyü neler bekliyor?

Yeni dönemde otomobiller, sahiplerine sadece konfor değil, aynı zamanda zaman kazandıracak. 5G altyapısı sayesinde:

– Uzaktan Vale: Aracınızı AVM girişinde bırakıp, 5G bağlantısıyla kendi kendine park yerini bulmasını izleyebileceksiniz.

– Kusursuz Güncelleme: Akıllı telefonlarda olduğu gibi, aracınızın tüm yazılımı ve sürüş özellikleri gece yarısı dakikalar içinde güncellenerek sabah sizi “yeni bir model” gibi karşılayacak.

– Kesintisiz Eğlence: Araç içi ekranlar, 4K çözünürlüğünde oyun ve video içerikleriyle birer mobil yaşam alanına dönüşecek.

Riskler ve soru işaretleri: Siber güvenlik ön planda

Her teknolojik devrim gibi 5G de kendi zorluklarını beraberinde getiriyor. Uzmanlar, tamamen ağa bağlı bir otomobilin en büyük riskinin siber saldırılar olduğuna dikkat çekiyor. Direksiyonun yazılım kontrolünde olduğu bir dünyada, siber güvenlik artık bir lüks değil, temel bir emniyet kemeri görevi görecek. Ayrıca, 5G’nin tüm Türkiye sathına yayılması ve özellikle şehirler arası yollarda “ölü noktaların” giderilmesi, bu sistemin tam kapasite çalışması için aşılması gereken en büyük lojistik engel olarak duruyor.

Sektörün görüşü: Otomobil artık bir ekosistem

Otomotiv gazetecileri ve sektör temsilcileri, 1 Nisan’daki Togg-Turkcell iş birliğinin bir şovdan öte, Türkiye’nin teknoloji ihraç eden bir güç olma yolundaki kararlılığını gösterdiğini belirtiyor. 5G, otomobili bir ‘ulaşım aracı’ olmaktan çıkarıp, akıllı şehirlerin en aktif veri toplama ve işleme merkezine dönüştürüyor.

S&P Global Mobility’nin otomobil üreticilerini yazılım tanımlı araç (SDV) yetkinlikleri açısından değerlendirdiği raporda Volvo Cars, global ölçekte Level 5 SDV seviyesine ulaşan tek köklü otomobil üreticisi oldu. Bu seviye, yazılım sayesinde aracın yaşam döngüsü boyunca neredeyse tüm fonksiyonlarının sürekli geliştirilebildiğini ortaya koyuyor.

Volvo Cars, uzaktan (over-the-air) güncellemelerle yeni güvenlik özellikleri ekleyebiliyor, şarj hızını artırabiliyor, menzili genişletebiliyor ve kullanıcı deneyimini iyileştirebiliyor. CEO Håkan Samuelsson, “Yıllardır sürdürdüğümüz mühendislik odaklı yatırımlar sayesinde sektörde yalnızca sınırlı sayıda markanın ulaşabildiği yazılım yetkinliklerine sahip olduk” dedi.

Bu dönüşümün merkezinde şirket içinde geliştirilen HuginCore™ sistemi yer alıyor. Elektriksel mimari, merkezi bilgisayar ve yazılım bileşenlerini tek çatıda toplayan bu yapı, yeni nesil EX90, ES90 ve EX60 modellerinin teknolojik omurgasını oluşturuyor. Yaklaşık 100 yıllık tarihindeki en büyük teknolojik dönüşümü tamamlayan Volvo Cars, gerçek dünya verilerini hızla analiz ederek geleceğin güvenlik ve sürüş destek sistemlerini geliştirme kapasitesine ulaştı.

Volvo Cars, Google built-in altyapısına sahip araçlarının merkezi ekranlarını tamamen yenileyerek daha sezgisel ve hızlı bir arayüz sunuyor. Yapılan iyileştirmelerle, sürücülerin en sık kullandığı navigasyon, medya ve telefon gibi uygulamalar artık ana ekranda sabitlenmiş durumda.

EX90 konforu tüm modellere yayılıyor

Güncellemenin öne çıkan detayları sürüş güvenliğini ve konforu odağına alıyor:

– Hızlı Erişim: Sürücüler, haritadan çıkmadan müzik değiştirebilecekleri daha az dokunuş gerektiren bir ekrana kavuşuyor.

– Bağlamsal Çubuk: Sürüş hızına ve koşullarına göre değişen akıllı çubuk, ihtiyaç duyulan fonksiyonları (kamera vb.) otomatik olarak ön plana çıkarıyor.

– Hibritlere Özel: Plug-in hibrit modellerinde tamamen elektrikli “Pure” moduna tek dokunuşla geçiş imkanı sağlandı.

– Eşitlik: Mühendislik Direktörü Anders Bell, üç yıllık bir XC40 kullanıcısının bile artık en yeni model olan EX90 ile benzer bir dijital deneyim yaşayacağını belirtti.

Uzaktan güncelleme (OTA) ile birlikte T10X sahipleri, daha akıcı bir arayüz ve verimli bir sistem performansı ile buluşacak.

Yeni yazılımın sunduğu temel avantajlar şunlar:

– Performans Artışı: Yenilenen arayüz sayesinde sistem daha hızlı ve kullanıcı dostu bir deneyim sunuyor.

– Esnek Yapılandırma: Yeni kişiselleştirme seçenekleri, kullanıcıların cihazlarını kendi tercihlerine göre yapılandırmasına imkan tanıyor.

– Kademeli Geçiş: Güncelleme, önümüzdeki üç ay içinde teslimat sırasına göre tüm cihazlara tanımlanacak.

– Kolay Yükleme: T10X kullanıcıları, yeni yazılımı servise gitmeden uzaktan (Over-the-Air) güvenli bir şekilde yükleyebilecekler.

Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, “Dokunmatik ekranlar ve araç içi bağlantılı sistemler sürücünün dikkatini ciddi biçimde dağıtıyor. Araştırmalara göre, ekran üzerinden yapılan işlemler sürücünün yoldan 2–3 saniye kopmasına neden oluyor; bu, 90 km/s hızla yaklaşık 70 metreyi kontrolsüz geçmek anlamına geliyor” dedi. Fiziksel butonlara kıyasla hata riski %20–25 daha fazla. Euro NCAP’in 2026 sonrası kriterlerinde temel fonksiyonların fiziksel olarak erişilebilir olmaması puan kaybına yol açacak.

Motor AŞİN Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Saim Aşçı

Hayatı kolaylaştırdığı sürece değerli

Aşçı, “Üreticiler geri dönmek ve fiziksel anahtar, mekanik klima paneli gibi kontrolleri yeniden tasarlamak zorunda; bu da araç başına maliyeti 200–400 dolar artıracak” diye konuştu. Satış sonrası maliyetlerde de fark büyük: Dokunmatik ekran arızası 15–25 bin TL iken, fiziksel düğme veya anahtar değişimi 500–1.500 TL seviyesinde. Aşçı, “Teknoloji sürücünün hayatını kolaylaştırdığı sürece değerli. Aksi hâlde sistemli bir risk unsuruna dönüşür” diyerek sözlerini tamamladı.

BYD Mobil Uygulaması, Android ve iOS işletim sistemli akıllı saatlerden de indirilebiliyor. Uygulama üzerinden kapı açma-kilitleme, klima çalıştırma ve batarya-menil durum takibi gibi fonksiyonlar doğrudan kontrol edilebiliyor. DOLPHIN, ATTO 2 ve ATTO 3 modellerinde Bluetooth Key özelliği devrede. Aracın veya cihazın internete erişimi olmasa bile kapı açma, kilitleme ve çalıştırma işlemleri Bluetooth üzerinden kesintisiz yapılabiliyor.

Dijital anahtar dönemi BYD ATTO 3’te başladı

Yeni güncellemeyle BYD ATTO 3, dijital anahtar desteğine kavuştu. Kullanıcılar, fiziksel anahtara gerek duymadan araçlarına akıllı telefon ve saatleri üzerinden erişebiliyor. Mevcut diğer modellerle uyumlu sistem, sürücülere ekstra güvenlik ve konfor sunuyor. BYD Mobil Uygulaması sayesinde araç yazılımı yetkili servise gitmeye gerek kalmadan güncellenebiliyor. Araç konumu, kilometre, sürüş verileri ve lastik basıncı gibi bilgiler anlık izlenebiliyor. Klima, koltuk ısıtma/soğutma, farlar ve korna gibi fonksiyonlar uzaktan yönetilebiliyor. BYD, 120 binden fazla AR-GE mühendisi ve 11 araştırma enstitüsüyle, günde ortalama 45 patent başvurusuyla geleceğin mobilite teknolojilerini şekillendiriyor. Türkiye’de kullanıcı deneyimi ve müşteri memnuniyeti ön planda tutularak uygulama düzenli olarak güncelleniyor.

Türkiye’de yeni nesil araçların büyük bölümü yapay zekâ destekli sürüş ve güvenlik sistemleriyle donatılırken, OTA güncellemeleri sayesinde araçlar yazılımla sürekli geliştiriliyor. Elektrikli araçlarda ise yapay zekâ; batarya sağlığı, menzil tahmini ve akıllı şarj yönetiminde kritik rol oynuyor. Üretimde kalite kontrol ve öngörülü bakım, satış sonrasında ise hasar tespiti ve bakım süreçleri yapay zekâ ile hızlanıyor. Böylece otomotiv sektörü, veriyle çalışan ve sürekli öğrenen bir mobilite ekosistemine dönüşüyor.

Nissan Motor Co., Ltd. ile İngiltere merkezli yapay zekâ şirketi Wayve, yeni nesil ProPILOT sürüş destek sisteminin geliştirilmesi için kesin anlaşmaya imza attı. Ortaklık kapsamında Wayve’in “somutlaştırılmış yapay zekâ” yazılımı, Nissan’ın gelişmiş ADAS altyapısıyla entegre edilerek hem otoyol hem de karmaşık şehir içi sürüşlerde destek sunacak. Nissan, ProPILOT’u ilk kez 2016 yılında tek şeritli otoyol sürüşü için tanıtmış, 2019’da ise ProPILOT 2.0 ile çok şeritli ve eller serbest sürüş desteğini devreye almıştı. Yeni nesil ProPILOT, bu teknolojik mirası Wayve AI ile bir adım öteye taşıyacak.

LiDAR ve yapay zekâ aynı sistemde

Eylül 2025’te tanıtılan prototipte, Wayve’in “AI Driver” yazılımı Nissan’ın yeni nesil LiDAR destekli Ground Truth Perception algılama teknolojisiyle birlikte çalıştı. Testlerde sistemin, otoyolların yanı sıra yoğun ve karmaşık kentsel ortamlarda da güvenli ve akıcı sürüş desteği sunduğu gösterildi. Yeni anlaşmayla birlikte Wayve AI Driver, yeni nesil ProPILOT ailesinin bir parçası olarak seri üretim Nissan modellerinde kullanılacak. Nissan, sistemi ilk olarak 2027 mali yılında Japonya’da piyasaya sürmeyi, ardından Kuzey Amerika ve diğer küresel pazarlara yaymayı planlıyor.

Geniş araç yelpazesinde akıllı sürüş

Nissan, Wayve AI sistemlerini farklı segmentlerde ve büyük ölçekte kullanan ilk otomobil üreticisi olma özelliğini taşıyor. Kamera, radar ve LiDAR gibi farklı sensör kombinasyonlarıyla çalışabilen sistem, minimum ek geliştirmeyle yeni şehir ve araç platformlarına uyum sağlayabiliyor. Yeni nesil ProPILOT’un seri üretim araçlarda kullanılması, Nissan ve Wayve’in gerçek dünya sürüş verilerinden sürekli öğrenmesini sağlayacak. Bu sayede sistemin performansı zamanla iyileştirilirken, Nissan’ın akıllı sürüş teknolojilerindeki uzun vadeli rekabet gücü de artırılacak.

Nissan: Sürüş yardımında yeni bir standart

Nissan Motor Co., Ltd. Başkanı ve CEO’su Ivan Espinosa, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde,
“Wayve’in son teknoloji yapay zekâsını Nissan’ın otonom sürüş uzmanlığıyla birleştirerek sürücü yardımı alanında yeni bir standart belirliyoruz. Bu sistem, müşterilerimize daha güvenli ve sezgisel bir sürüş deneyimi sunacak” dedi. Wayve Kurucu Ortağı ve CEO’su Alex Kendall ise, “Nissan, somutlaştırılmış yapay zekâyı seri üretime taşıyarak sektörde öncü bir rol üstleniyor. Bu iş birliğiyle otonom mobilitenin yaygınlaşmasını hızlandıracağız” ifadelerini kullandı.

Hyundai Motor Grubu, Robotics LAB tarafından geliştirilen otonom mobilite robotu MobED’i Tokyo’da düzenlenen International Robot Exhibition 2025’te sergiledi. İlk kez CES 2022’de konsept olarak görülen MobED, yapay zekâ entegrasyonuyla tamamen otonom ve üretime hazır hale getirildi. Hyundai Robotics LAB Başkanı, “MobED, farklı sektörlere uyarlanabilen yeni nesil bir mobilite çözümü. Robotik pazarda yeni bir standart oluşturacak” dedi.

Sezgisel otonom sürüş

MobED, gelişmiş denge sistemi, zemin uyumu, otomotiv sınıfı mühendislik yapısı ve sezgisel otonom sürüşüyle dikkat çekiyor. LiDAR ve kameralarla desteklenen AI sensörleri, engel algılama ve güvenli navigasyon sağlıyor. Modüler tasarımı sayesinde lojistikten içerik üretimine kadar birçok alanda kullanılabiliyor.

Platform iki farklı modelle sunuluyor:

– MobED Pro: Gelişmiş sensörler ve ‘follow-me’ özelliğiyle ticari kullanım için.

– MobED Basic: Araştırma ve geliştirmeye yönelik, özelleştirilebilir temel model.

‘Refined Edge’ tasarım diliyle geliştirilen MobED, modern çizgileri ve entegre sensör yapısıyla yeni nesil robotik estetiğini temsil ediyor.

Kaspersky, modern araçlarda kullanılan telematik sistemleri hedef alan ve bir otomotiv üreticisinin tüm bağlı araçlarına yetkisiz erişim sağlayabilen ciddi bir güvenlik açığı tespit etti. Araştırma kapsamında, üreticinin taşerona ait herkese açık bir uygulamasında bulunan sıfır-gün SQL enjeksiyon açığı kullanılarak sistemin derinliklerine ulaşıldı. Kaspersky araştırmacıları, bu açıklığın kullanıcı şifre karmalarına erişmelerine imkân verdiğini, zayıf parola politikaları nedeniyle bazı hesapların kolayca ele geçirilebildiğini belirtti. Bu ihlal, üreticinin telematik altyapısına ilişkin hassas yapılandırma dosyalarının bulunduğu destek sistemine de kapı araladı.

Yanlış yapılandırılmış güvenlik duvarı kritik erişim sağladı

Bağlı araçlardaki incelemede ise güvenlik duvarının hatalı yapılandırılması sonucunda iç sunucuların internete açık olduğu tespit edildi. Ele geçirilen servis hesabı sayesinde sunucunun dosya sistemine erişildi ve başka bir taşerona ait kimlik bilgileri bulundu. Böylece telematik altyapı üzerinde tam kontrol mümkün hale geldi.

Firmware üzerinden CAN veri yoluna erişildi

Araştırmacılar, Telematik Kontrol Ünitesi’ne (TCU) manuel olarak değiştirilmiş donanım yazılımı (firmware) yüklemeye imkân tanıyan bir komut keşfetti. Bu sayede, motor ve sensörler gibi araç içi kritik bileşenleri birbirine bağlayan sistem CAN (Controller Area Network) veri yoluna erişilerek motor, şanzıman ve kritik sensörler dahil birçok sisteme müdahale edilebileceği ortaya çıktı. Bu erişim, saldırganların aracı hareket hâlindeyken vites değiştirmeye zorlayabileceğini veya motoru kapatabileceğini gösteriyor. Bulgular, Tayland’da düzenlenen Security Analyst Summit 2025’te de paylaşıldı.

‘Tek bir taşeron, tüm araç filosunu riske sokabilir’

Kaspersky ICS CERT Güvenlik Açığı Araştırma ve Değerlendirme Başkanı Artem Zinenko, otomotiv sektöründe benzer güvenlik hatalarının yaygın olduğunu belirterek şu uyarıda bulundu: “Açık ağ servisleri, zayıf şifreler, iki faktörlü doğrulamanın eksikliği ve şifrelenmemiş veri depolama hâlâ büyük risk oluşturuyor. Tek bir taşeron zafiyeti bile tüm bağlı araçların güvenliğini tehlikeye atabilir.”

Kaspersky’den üreticilere kritik öneriler

Şirket, otomotiv sektörüne yönelik bir dizi güvenlik önlemi tavsiye etti:

– Telematik platformun, araç ağıyla tam ayrıştırılması

– Yalnızca izin verilen işlemleri kabul eden allowlist sistemlerinin kullanılması

– SSH parola doğrulamasının devre dışı bırakılması

– Tüm servislerde minimum ayrıcalık ilkesi

– TCU komutlarının kimlik doğrulama ve bütünlük kontrolü

– SIEM entegrasyonu ile gerçek zamanlı tehdit takibi

Türkiye’deki sürücülere uzman uyarısı: Araç artık bir bilgisayar; tedbir şart

– Araç uygulamalarında güçlü ve benzersiz şifre kullanın: Basit parolalar, taşeron uygulamalar üzerinden bile ele geçirilebilir.

– İki faktörlü doğrulamayı (2FA) varsa mutlaka açın.

– Aracın resmi mobil uygulamasını güncelleyin: Güncellemeler en kritik güvenlik yamalarını içerir.

– Bilinmeyen mobil uygulamalara araç erişimi vermeyin.

– Servis veya bakım sırasında araca USB cihaz takılmasına izin vermeyin: Fiziksel erişim, zayıf noktaları artırabilir.

– Aracın Wi-Fi veya Bluetooth bağlantısını kullanmadığınızda kapatın.

– Yetkili servis dışında firmware (yazılım) yüklenmesine izin vermeyin.