Şehir içi ulaşımın ve değişen alışveriş alışkanlıklarının en hızlı ve en kolay yolu motosiklet kullanmak. Özellikle online alışveriş alışkanlığının artması ile ‘adrese teslim’ kurye hizmet sektörünün gelişmesi motosiklet satışlarını rekor seviyelere ulaştırdı. Böylece 2023 yılında 957 bin 292 adet motosiklet satışı yapılırken, 2024 yılı rakamları daha açıklanmasa da satışların 1.5 milyona yaklaşması bekleniyor. Geçtiğimiz aylarda Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı rapora göre de Türkiye’nin yollarında 6 milyona yakın motosiklet seyir halinde.

YERLEŞİM YERİNDEKİ KAZALAR 500 BİNE YAKLAŞTI

Kilis, Manisa, Muğla ve Iğdır’da bulunan motosiklet, otomobil sayısını geçerken, 1 milyona yaklaşan sayısıyla en fazla motosiklet İstanbul’da yer alıyor. Motosiklet sayısının giderek artması trafik kurallarına her zamankinden daha fazla riayet etmemizi ve sürüş sırasında daha dikkatli olmamızı gerektiriyor. Zira Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığının yayınladığı 2024 Ocak-Kasım istatistiğine göre ülkemizdeki toplam kazaların 491 bin 869’u yerleşim yerlerinde oldu. Ölümlü ve yaralanmalı kazanın en fazla olduğu il de 30 bin 724 ile İstanbul.

EN FAZLA KAZA ARAÇ HIZINI ŞARTLARA UYDURMAMAKTAN OLDU

Bu raporda yer alan, ‘Trafik Kazalarına Neden Olan Sürücü Kusurları’na göre, ‘araç hızını yol, hava ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmamaktan 97 bin 481’, ‘Kavşak, geçit ve kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş önceliğine uymamaktan 41 bin 760’ ve ‘Şerit izleme ve değiştirme kurallarına uymamaktan 23 bin 696 kaza ölümle ya da yaralanmayla sonuçlandı. ‘Ölümlü-yaralanmalı Trafik Kazalarının Oluş Şekline Göre Türleri’ de şöyle: -Karşılıklı Çarpışma 13 bin 872, -Arkadan Çarpma 27 bin 278, -Yandan Çarpma 84 bin 309, -Yan Yana Çarpışma 4 bin 469, – Devrilme/Savrulma/Takla 34 bin 151 ve Yoldan Çıkma 24 bin 323.

46 BİN 392 LİRA CAYDIRICI OLMAYABİLİR

Satış rakamlarına ve trafik kazası olma şekillerine baktığımızda motosiklet sürücüleri büyük tehlike altında. Oranların en yüksek olduğu İstanbul’da E-5, D-100 ya da sokakta araç sürenlerin en ufak bir manevra yaparken bile en az 2 kere aynaları ve etrafı kontrol etmesi elzemdir. Zira otomobil şeride doğru yanaşırken bile çok sayıda motosiklete çarpma kazası cereyan ediyor. Bu durumda makas, drift veya spin atanlar, motosikletli sürücüye çarpması halinde direk ölüme sebep olacağı için, 46 bin 392 lira cezanın daha caydırıcı olması yerinde olacaktır.

Motosiklet kullanıcısı ‘defansif sürüş’ öğrenmeli

Motosiklet sürücülerinin trafikte karşı karşıya kaldığı tehlikeyle ilgili gazetemize açıklamalarda bulunan Motosiklet uzmanı gazeteci Ali Çelik, “Motosiklet sürücüleri için trafikte hayati risk oluşturan “makas atma” ve “Drift” olarak tabir edilen, sürücüler arasındaki ani ve tehlikeli şerit değişiklikleri, aracı kaydırarak kullanma maalesef günlük hayatımızda sıklıkla karşılaştığımız bir sorun haline geldi. Bu davranış sadece trafik kurallarını ihlal etmekle kalmıyor, aynı zamanda diğer sürücüler ve yayalar için ciddi tehlikeler oluşturur. Ancak bu kural ihlalleri motosiklet sürücüleri için hayati bir tehdit oluşturuyor” dedi.

MAKAS ATARKEN TEHLİKELERİ FİLTRE EDEMİYOR

“Motosikletler, boyutlarının küçük olması ve çeviklikleri nedeniyle trafikte daha az fark ediliyor” diyen Çelik, “Bu durum, makas atan sürücüler için daha da büyük bir risk oluşturuyor. Ani şerit değişiklikleri esnasında motosikletler, diğer motorlu taşıtlara kıyasla daha az göze çarptığı için makas atan bir aracın hızın verdiği etkiyle birlikte tarafındaki tehlikeleri tam olarak filtre edemiyor. Zaten her gün onlarcasına şahit olduğumuz makas kazalarının esas sebebi de bu” değerlendirmesinde bulundu.

ÇARPMASA BİLE TEHLİKELİ

Çelik, “Trafikte hareket halinde giden bir otomobil ani fren veya manevra yaptığında, makas ve drift gibi ön görülemeyen hareketlerinde motosiklet sürücüleri, ciddi oranda denge kaybı, panik ve kontrol edemeden şerit değiştirme gibi durumlar yaşayabiliyor. Araç motosiklet sürücüsüne temas etmese bile motorcular kaza yapabiliyor. Maalesef bunun sayısız örnekleri var. Bu hareketler aynı zamanda takip mesafesi kurallarını da ihlal ediyor. Yani hem öndeki hem de arkadaki araçlarla olan güvenlik alanını tehlikeye sokuyor. Bu araçların sadece yanındaki veya önündeki değil arkasındaki sürücülerde risk altına bulunuyor” diye konuştu.

DEFANSİF SÜRÜŞÜ ÖĞRENMELERİ ŞART

Trafikte bu ve benzeri sorunları azaltmak için atılabilecek önemli adımlar olduğunu söyleyen Çelik şöyle konuştu: “Bunun eğitim olmadığı ortada, çünkü sürücü kursu sistemi kökten değişmedikçe, kurs ve imtihan yapısı denetimden uzak oldukça durum işin içinden daha da çıkılmaz bir hal alıyor. Dolayısıyla ehliyet kursları, sınavı tamamen başlı başına ayrı bir dosya konusu belki ama daha hızlı çözüm alabilmek için daha sık trafik denetimleri şart. Makas atan sürücüler için caydırıcı cezaların uygulanması, bu davranışın azaltılmasında etkili olabilir. Ayrıca trafikte kural ihlali yapan sürücülerin tespiti için kamera sayısı arttırılabilir. Bir önemli konu da motosiklet sürücülerinin savunma sürüşü tekniklerini öğrenmesi. Ne yazık ki hayatımızda böyle bir gerçek var. Bunun için motosiklet sürücülerinin de hayatlarını korumak adına kesinlikle defansif sürüş nedir, neye denir, nasıl uygulanır bunları araştırması lazım.”

Haber: Fırat İpek

Türkiye’de her zaman otomotiv satışları gündemi belirlemiştir. 2023 yılında binek ve hafif ticari araç toplam pazarı 1 milyonu aşınca, gazetelerden dergilere, televizyonlardan radyolara ve sosyal medyaya herkes bu konuyu yorumladı, yazdı, anlattı. Fakat bir diğer mobilite çözümü motosiklet satışları da rekora imza atarak yaklaşık 1 milyon adet satışla geçen yılı tamamladı. Pek fazla gündem olmadı. Özellikle online alışverişin artmasıyla doğru orantılı olarak artan motosikletli kuryeler, motosiklet pazarını daha da büyütecek.

MOTOSİKLETLİ KURYE SORUNU BÜYÜYOR

Özel yetenek gerektirmeyen kuryelik için motosiklet sahibi olmanız en önemli kriter. Ne yazık ki yetkinlik göz ardı ediliyor. Tabir-i caizse çekirge sürüsü gibi artan motosikletli kurye sorunu her geçen büyüyor. Kural tanımaz bir şekilde buldukları her boşluktan ilerleyen motosikletli kuryeler, başıyla omzu arasına sıkıştırdığı telefonla ve hatta E-5 karayolunda bir elinde gidon bir elinde telefonla mesaj yazarak, herkesin can ve mal güvenliğini hiç sayıyor. Bu tehlikenin farkındayız ve bu sorunu Motosiklet uzmanı gazeteci Ali Çelik’e sorduk.

‘SINAV GEÇME GARANTİSİ VERİLİYOR’

“Ne yazık ki Türkiye’de motosiklet ehliyetinde yeterli eğitim verilmiyor” diyen Ali Çelik, “Sınav sistemi kontrolsüz ve denetimsiz. Birde üstüne birçok ehliyet kursu ‘joker eleman’ taktiği ile sınav geçme garantisi vererek müşteri kazanmaya çalışıyor. Bu durumda sürücülerin ne kadar nitelikli eğitim aldıkları gayet tartışılır durumda. Haliyle hem sürücü hem diğer araçlar hem de yayalar ne yazık ki ciddi risk altında kalıyor. Neticede her gün onlarca motosiklet kazası kayıtlara geçiyor” ifadesini kullandı.

AĞIR TRAFİK CEZALARI ŞART

Çelik, “Tek eliyle motosiklet gidonunu tutarken, diğer eliyle mesaj yazamaya veya okumaya çalışan birisi herkesten önce kendi can güvenliğini tehlikeye atıyor. Bu ve benzeri hareketlere yani diğer araçları ve yayaları riske atacak kusurlu davranışlara ciddi miktarlarda para cezaları uygulanmalı. Trafik ve MOBESE kameraları, fahri trafik müfettişleri ve diğer araçlarda bulunan kameralar kaynak olarak kullanılabilir. Hatta hızlı sonuç için vatandaş ihbarları da dikkate alınmalı. Aksi halde trafikte patlamaya hazır mayın gibi dolaşmaya devam edecekler” dedi.

TESLİMAT BAŞI ÜCRET KURALLARI HİÇE SAYDIRIYOR

Motorculuk felsefesini kendine yaşam tarzı olarak benimsemiş kişilerle, kuryelik yapan sürücüler aynı formatta olmadığı söyleyen Çelik şöyle konuştu: “Sadece ulaşım alternatifi olarak motosiklet kullanan sürücüler var, dertleri sadece mobilite sorununa pratik çözüm. Bunları birbirinden ayırdığımız zaman görüyoruz ki; aslında kuralları hiçe sayan, tehlikeye sebebiyet verenlerin yüzdesel anlamda büyük çoğunluğu kurye sürücüleri. Zamana karşı yarışıyorlar ve teslim ettikleri paket başına ücret alıyorlar. Dolayısıyla ne kurala ne kaidelere uyuyorlar.”

BİNLERCE TRAFİK CANAVARI İÇİMİZDE DOLAŞIYOR

Ulaşıma alternatif olarak ve motosiklet kullanmayı bir felsefe edinen gazetemizin yöneticilerinden Muhammed Bozkurt da şunları söyledi: “Şunu açıkça söylemeliyim ki, benim gibi ulaşıma alternatif olarak motosiklet kullananlara trafikte dikkat ederseniz, eğitimi almış ve kurallara uyarak seyahat ediyor. Fakat, artık para kazanmanın en kolay yollarından biri motosiklet satın alıp kuryelik yapmak. Hal böyle olunca da önüne gelen bu işi yapıyor. Firmalar da bu kişilerin eğitimi var mı yok mu ona bakmıyor. Binlerce trafik canavarı içimizde dolaşıyor.”