Araç kiralama sektörü 2025’in üçüncü çeyreğinde güçlü büyümesini sürdürdü. Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), NielsenIQ iş birliğiyle hazırladığı ‘Kısa Dönem Araç Kiralama Sektör Raporu’nun sonuçlarını açıkladı. Rapora göre, kısa dönem (günlük) araç kiralama sektörünün filosu 155 bin 900 araca ulaşırken, sektörün yılın dokuz ayında yaptığı araç yatırımı 98,6 milyar TL’yi buldu. Sektörün yılın ilk dokuz ayında 32,8 milyar TL vergi ödediği kaydedildi.

3 araçtan 2’si benzinli, elektrikli payı artıyor

Sektör araç parkında benzinli modeller yüzde 65,3 ile ağırlığını korurken, dizeller yüzde 26,3, hibrit araçlar yüzde 5, elektrikliler yüzde 2,4 pay aldı. Segment bazında araçların yüzde 41,1’i A ve B sınıfı, yüzde 40,6’sı kompakt sınıf oldu. Sedan karoser tipi yüzde 35,3 ile ilk sırada yer alırken, hatchback modeller yüzde 30,4 ile yükselişini sürdürdü. TOKKDER raporuna göre, yılın üçüncü çeyreğinde sektörün ortalama doluluk oranı yüzde 82’ye yükseldi. Aynı dönemde kiradaki ortalama araç sayısı 127 bin 389 olarak kaydedilirken, kontrat sayısı 1,32 milyona ulaştı. Sektördeki araçların ortalama yaşı 19 ay, ortalama kira süresi ise 8,7 gün oldu.

Tangün: Kiralama artık sürdürülebilir bir yatırım ekosistemi

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan A. Tangün, yılın ilk dokuz ayında yapılan 98,6 milyar TL’lik yatırımın sektörün ekonomiye katkısını net biçimde ortaya koyduğunu belirtti. Tangün, “Kısa dönem kiralama, Türkiye ekonomisinde artık sadece bir hizmet değil, sürdürülebilir bir yatırım ekosistemi haline geldi. Elektrikli ve hibrit araçların toplam payının yüzde 8,4’e ulaşması çevreci dönüşüm açısından umut verici” dedi. Sektörün istikrarlı büyümesini sürdürmesi için ekonomik istikrar, finansmana erişim kolaylığı ve sürdürülebilir filo yatırımlarının önemine dikkat çekti.

Erdem: Mobil uygulamadan kiralama artık standart

Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, 2025’te kısa dönem kiralamada hem yerli hem yabancı müşteri talebiyle güçlü bir sezon yaşandığını belirterek, “2026’da turizmin seyri ve araç bulunurluğuna bağlı olarak çift haneli talep potansiyeli korunacak” dedi. Erdem, uzun dönem filo kiralamada ise faiz ve finansmana erişim koşullarının belirleyici olacağını söyledi. “Faizlerde iyileşme olursa filo kiralamada yeniden büyüme başlar. Elektrikli araçlara ilgi artıyor ama ikinci el değer endişesi geçişi yavaşlatıyor” diyen Erdem, “Hızlı, temassız, mobil uygulama üzerinden kiralama deneyimi artık standart oldu. Özellikle tatil dönemlerinde kur riskine karşı erken rezervasyon öne çıkıyor” açıklamasını yaptı.

Nazik: Türkiye’de araç sahipliği artık lüks

Lenacars tarafından yapılan Türkiye–Almanya karşılaştırmasında, 8 popüler modelin ortalama fiyat farkı yüzde 38 olarak belirlendi. Dacia Sandero Stepway yüzde 82, Škoda Superb yüzde 75, Mercedes EQB yüzde 51 oranında Türkiye’de daha pahalı. Yerli üretim TOGG T10X dahi Almanya fiyatına göre yüzde 13 daha yüksek. Lenacars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “Türkiye’de araç sahibi olmak artık Avrupa’daki gibi bir mobilite hakkı değil, lüks bir unsur haline geldi. Bu durum tüketiciyi kiralamaya yönlendiriyor” dedi. Lenacars verilerine göre, İstanbul’da 7 günlük kısa dönem kiralama fiyatı Berlin’e kıyasla ekonomi segmentinde yüzde 47, C-SUV’da yüzde 23 daha ucuz. Ancak premium segmentte İstanbul, Berlin’den yüzde 50–159 arası daha pahalı. Nazik, “Ekonomik araçlarda yüksek arz ve rekabet fiyatı düşürürken, premium segmentte az stok ve yüksek teminat maliyetleri fiyatı yukarı çekiyor” dedi.

Yakıt tüketimini artıran ihmal edilen bakımlar:

– Hava filtresi değişimi: Kirli filtre yakıt tüketimini %10 artırıyor, 10.000 km’de 50 litre fazla yakıt harcanıyor.

– Motor yağı değişimi: Zamanında değişmeyen yağ, motor ömrünü kısaltıyor ve CO₂ salınımını %15 artırıyor.

– DPF ve EGR temizliği: Tıkanmış sistemler, yakıt tüketimini %15 artırıyor.

– Düşük lastik basıncı: Kilometrede 50 kuruşluk ek maliyet ve yılda 5000 TL’ye varan kayıp yaratıyor.

Türkiye’de araçların %35’i periyodik bakım yaptırmıyor, bu da yıllık 2 milyar litre yakıt israfına yol açıyor. Erdem, “Bakımların ertelenmesi, 1 milyon TL’ye kadar motor revizyonu veya 250 bin TL’ye varan şanzıman değişimi gibi büyük maliyetlere neden olabilir” diyerek araç sahiplerini uyardı.

Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, her kışın bir öncekine göre daha zorlu geçtiğine dikkat çekerek, ani hava değişimlerinin lastikten motor yağına kadar araçların birçok noktasını olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

AKÜ BAKIMI: Şarj durumunu kontrol edin

Erdem, akülerin kış şartlarında araçları ters bir anda yolda bırakabileceğine dikkat çekti. Akü şarj seviyesinin mutlaka kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Erdem, araç kullanılmadığı takdirde akü şarjının zayıflayabileceğini belirterek, uzun süre kullanılmayan araçlar için kutup başlarını ayırma ya da sürekli şarj sağlama tavsiyesinde bulundu.

LASTİK BASINCI: Ani soğuklar tehlikeli olabilir

Mevsim geçişlerinde soğuyan havaların lastik basıncını olumsuz etkileyebileceğine dikkat çeken Erdem, düşük lastik basıncının sürüş güvenliğini tehlikeye atabileceğini söyledi. Haftada bir lastik basıncının kontrol edilmesi gerektiğini vurgulayan Erdem, kış lastiği kullanımının önemini de belirtti.

YAĞ VE SIVI KAÇAKLARI: Ciddi maliyetlere yol açabilir

Erdem, soğuyan hava ile sertleşen hortum ve contaların yağ ve sıvı kaçaklarına yol açabileceğine değindi. Bu tür kaçakların motorun zarar görmesine neden olabileceğini belirterek, araç sahiplerinin kış mevsimi gelmeden servis ziyaretinde bulunmalarını tavsiye etti.

Erdem, mevcut taşıt kredilerinin tüketici ihtiyaçlarını karşılamadığını vurgulayarak, sıfır kilometre araçlarda kredi imkanlarının kısıtlı olmasının anlaşılır olduğunu, ancak ikinci el araçlar için kredi erişiminin artırılması gerektiğini ifade etti. Politika faizindeki ilk indirimle birlikte pazarın canlanacağını öngören Erdem, odaklarının yatırım amacıyla değil, gerçekten ihtiyaç duyan vatandaşlar olması gerektiğini sözlerine ekledi.

Bu durumu sektördeki çevresel etkilerin azaltılmasına yönelik önemli bir adım olarak değerlendiren Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, “Bir elektrikli aracın üretim süreci, ortalama 9-11 ton CO2 emisyonuna yol açıyor ve bu miktarın yüzde 50’si batarya üretiminden kaynaklanıyor. Konvansiyonel motorlu araçların üretiminde ise 5,5-6 ton CO2 emisyonu oluşturuyor. Bir elektrikli aracın üretimi, geleneksel bir araçla 8 yıl boyunca yapılan yolculukta ortaya çıkan CO2 emisyonlarına eşdeğer. Yeni bir otomobil almak yerine ikinci el bir otomobil alarak veya mevcut aracınızı koruyarak sürdürülebilirliğe katkı sağlayabilirsiniz. Kaliteli yedek parçalarla desteklenen yüksek üretim kalitesinin, araç ömrünü 15-20 yıl hatta daha fazlasına çıkarabilir” dedi.

30 MİLYON ARAÇ MİLLİ SERVETİMİZ

Aşin Motorlu Araçlar Genel Müdürü Okan Erdem ise şunları söyledi: “Türkiye’de araç yaş ortalaması 15, ancak dünya genelinde bu yaş ortalaması 12 civarında. Ülkemizde 30 milyon araç bulunuyor ve bunlar milli bir servet niteliğinde. Doğru bakım ve onarımlarla bu serveti korumuş oluyoruz. Öte yandan batarya değişimlerinin yüksek maliyetler getiriyor ve içten yanmalı ikinci el araçlar orta vadede daha güvenilir.”

Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Başkanlığı’nın açıkladığı verilere göre, 2023 yılında 468 bin 812’si yerleşim yerlerinde olmak üzere toplam 555 bin 668 tane trafik cezası meydana geldi. Bu kazaların 2 bin 424 tanesi de ölümle sonuçlandı. 249 bin 776 tanesi sürücüden kaynaklı meydana gelirken, kazaların 3 bin 148 tanesi araç nedeniyle gerçekleşti. Ortaya çıkan bu trafik kazası tablosu, yapılması ve uyulması gereken birçok kuralı ortaya koyarken, özellikle emniyet kemeri takmanın hayati öneme sahip olduğunu gösterdi.

‘BAZI CEZALAR SON DERECE DÜŞÜK’

Sürücüler ve yolcular için, olası bir kaza durumunda en önemli koruyuculardan biri olan ‘Emniyet Kemeri Takmamanın’ cezası 2024 yılında 691 TL olarak açıklandı. Özellikle emniyet kemeri takmama cezası üzerinde durarak trafik cezalarına ilişkin konuşan Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, “Kırmızı ışıkta geçiş, emniyet kemeri takmama, alkollü araç kullanma gibi kritik ihlallerde cezalar son derece düşük. Bu tür ihlaller çok ciddi can kaybı riski barındırmasına karşın bazı kural ihlallerinde çok çok daha düşük baremde kalıyor” diye konuştu.

‘CEZAYI GÖZE ALIP KEMER TAKMIYOR’

“691 TL emniyet kemeri takmama cezasını ödemeyi birçoğu göze almaya devam edecek” diyen Erdem, “Ayrıca emniyet kemeri sadece ön koltukta değil, arka koltukta oturan yolcular için de bir zorunluluktur. Alkollü araç kullanmak gibi çok tehlikeli bir ihlalin cezası ise sadece 6 bin 440 TL. Buna karşın drift atma ve sahte plaka kullanma cezası 32 bin 234 TL, cezalarımız halen caydırıcı değil. Kırmızı ışıkta geçmenin, alkollü araç kullanmanın, emniyet kemeri takmamanın cezası da en az bu seviyelerde olmalı ki trafik kültürümüz gelişsin” ifadesini kullandı.

EN ÖNEMLİ UNSUR BAŞKALARINA ZARAR VERMEMEK

Yeni yılda açıklanan trafik cezalarıyla ilgili konuşan Otomobil Uzmanı Adnan Vardarlı, “Trafikte en önemli olan unsur başkalarına zarar vermemek. Emniyet kemeri bireysel, drift ise diğer insanları tehlikeye sokuyor. Trafik kuralları birçok kombinasyonlar sonrası oluşturuluyor. Bunlara uyduğumuzda daha güvenli seyahat etmemiz sağlanıyor. Kendi, sevdikleri ve başkalarının hayatlarını hiçe sayarak uymayanları engellemek içinde cezalar devreye giriyor. Vicdanlı ve bilinçli bir sürücü zaten cezayı düşünmeden kuralları uyguluyor” dedi.

Her ‘Çinli’ markanın birbirinden ayrıştığını söyleyen Erdem, “Türkiye otomobil pazarının dinamiklerini bilmeyen, köklü temellere sahip olmayan, alt yapısını kurmadan otomobil getiren distribütörlerle de karşılaşacağız. Bu sebeple 20 yeni marka gelirse 12’sinin evine geri döneceğini öngörüyoruz” şeklinde konuştu.

Kış lastiği kullanımı 1 Aralık 2023 tarihiyle birlikte zorunlu olarak uygulamaya başlayacak. Yaklaşan bu tarih kış aylarının geldiğini muştuluyor. Kış aylarının yaklaşması da yağmur yağışlarının artması, kar yağması, yolların donması, yolların kayganlaşması, kaza riskinin artması, görüş mesafesinin azalması demek. Tüm bunların getirdiği zorluklara azami derecede maruz kalmak için sürücülerin önlem alması hayati öneme sahip. ‘Kış geldi arabamla ilgili ne yapabilirim ?’ sorusunun cevabını Aşin Otomobil ve Rabam verdi.

DÜŞÜK BASINÇ DENGEYİ BOZUYOR

Özellikle ani hava değişimlerinin lastikten motor yağına otomobillerin birçok noktasına olumsuz etki ettiğini söyleyen Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, “Haftada bir gün lastik basınçlarını kontrol etmek, sürücüleri lastik ve yürüyen aksam masraflarından kurtaracaktır. Artık birçok otomobilde Lastik Basıncı Kontrol Sistemi bulunsa da doğru basınç değerlerinin sisteme girildiğinden emin olmak gerekiyor. Düşük basınç direksiyonun ağırlaşmasına, yol tutuş dengesinin bozulmasına ve fren mesafesinin uzamasına sebep oluyor” dedi.

ZEMİNE BAKIN KAÇAĞINIZ OLABİLİR

“Düzenli kontrol ve bakımları aksatılan otomobillerde, sistemli şekilde arızalar ardı ardına geliyor” diyen Erdem, “Bunun en önemli sebeplerinden birisi hava sıcaklığının düşmesiyle sertleşen contalar ve hortumlar. Park ettiğiniz alandan aracınızı aldıktan sonra zemine bakın; eğer yapışkan ya da farklı renkte bir sıvı tespit ederseniz soğutma sıvısı ya da motor yağı kaçağınız olabilir. Yüksek maliyetli işlemlerle karşılaşmamak adına araç sahipleri genel kontrol için kış etkisini hissettirmeden servis ziyaretinde bulunmalı” ifadesini kullandı.

DENGELİ VE KONFORLU SÜRÜŞ İÇİN DOĞRU LASTİK

Havaların soğumasıyla birlikte meydana gelen hava muhalefetleriyle, yol ve sürüş güvenliğine daha fazla hassasiyet gösterilmesi gerektiğini belirten Rabam Kurucusu R. Kaan Aydoğan, “Doğru mevsimde doğru lastik kullanımı araç güvenliğini sağlayan temel unsurların başında gelir. Bilinenin aksine kış lastikleri yalnızca karlı ve buzlu yol koşullarında kullanılmak üzere değil, sıcaklığın 7 derecenin altına düştüğü değişken hava ve yol koşulları için tasarlanmışlardır. Sürücüleri en çok zorlayan ıslak, çamurlu, kaygan, karlı, erimiş karlı ve buzlu zeminlerde kış lastiklerindeki özel karışım lastiğin sertleşmesini engelleyerek, güçlü çekiş, güvenli frenleme ve viraj alma özellikleriyle dengeli ve konforlu sürüş sağlar” diye konuştu.

Konuyla ilgili notlarını paylaşan Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, “Yaz aylarında araç içerisinde bırakılan bazı eşyalar yoğun güneş ışığı ve sıcaklık sebebiyle zarar görebilir ve etrafına büyük çapta zarar verebilir. Powerbank ya da laptop gibi elektronik cihazlarda oluşabilecek hasar cihazın yanmasına kadar ilerlerken araç içerisinde bırakılan çakmak, yanıcı madde içermesi nedeniyle aşırı sıcaklık sonucunda patlayabilir” diye uyardı.

Sıcak havalarda araç içerisinde bırakılmaması gereken bazı eşya ve ürünler?

– Elektronik cihazlar

– Basınçlı teneke kutular

– İlaçlar

– Çakmak

– Gıda ürünleri

– Pet şişe

– Parfüm