Standart dışı plaka kullanan araç sahiplerine 140.000 TL’ye varan ceza, 30 gün ehliyet iptali ve araç men kararı geliyor. Hukuk çevrelerinden kritik uyarı: ‘Kural var ama kriter yok.’ Tüm bu gelişmeleri yakından takip eden hukukçular ise tablonun yalnızca ceza miktarlarından ibaret olmadığına dikkat çekiyor.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Avukat Merve Erden köşe yazısının tamamı aşağıdadır: 

APP plaka tartışması: Sorun plaka mı, belirsizlik mi?

“Son günlerde kamuoyunda “APP plaka” olarak bilinen araç plakaları ve bu plakaların kullanımına ilişkin yaptırımlar yeniden gündeme gelmiş durumda. İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklama sonrası birçok araç sahibi ciddi yaptırımlarla karşılaşabileceği endişesi yaşamaya başladı. Peki gerçekten durum bu kadar ağır mı? Hukuk bu konuda ne söylüyor?

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki araç plakaları, sıradan bir metal levhadan ibaret değildir. Trafik güvenliği, elektronik denetim sistemleri, şehir güvenlik kameraları ve adli soruşturmalar açısından plaka; aracın adeta resmi kimliği niteliğindedir. Bu nedenle plakanın belirli standartlara uygun şekilde üretilmesi ve araç üzerinde bulundurulması zorunludur.

Düzenleme yaklaşık 10 yıldır yürürlüktedir

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 23. maddesinde plaka kullanımına ilişkin kurallar açık şekilde düzenlenmiştir. Kanuna göre araç üzerinde bulunması gereken plakanın yönetmelikte belirtilen ölçü, nitelik ve standartlara uygun olması gerekir. Bu kurallara aykırı plaka kullanan sürücüler hakkında idari para cezası uygulanmaktadır. Bu düzenleme yeni değildir; yaklaşık on yıldır yürürlüktedir.

Ancak kamuoyunda “APP plaka” olarak adlandırılan plakalar bakımından mesele biraz daha karmaşık bir hal almaktadır. APP plakalar genellikle standart plakalara göre daha estetik görünen, harf aralıkları farklı olan veya yazı karakteri değiştirilmiş plakalardır. Bu plakaların bir kısmı yetkili kuruluş tarafından basılmamış olup, dışarıda özel olarak üretilmektedir.

İşte hukuki tartışma tam da bu noktada ortaya çıkmaktadır.

Her plaka sahtecilik suçu oluşturmaz

Yetkili kuruluş tarafından basılmamış, üzerinde resmi mühür ve güvenlik unsurları bulunmayan plakaların kullanılması halinde idari yaptırımların yanında ceza hukuku sorumluluğu da gündeme gelebilmektedir. Bu durumda Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesinde düzenlenen “resmi belgede sahtecilik” suçu kapsamında adli işlem yapılması ihtimali bulunmaktadır.

Ancak uygulamada her APP plakanın otomatik olarak resmi belgede sahtecilik suçu oluşturduğunu söylemek de hukuken doğru değildir. Ceza hukukunun temel prensiplerinden biri “tipiklik”tir. Yani bir fiilin suç sayılabilmesi için kanunda açıkça düzenlenen suç tipinin tüm unsurlarını taşıması gerekir. Yargı kararlarında da vurgulandığı üzere plakanın gerçekten yetkili kuruluş tarafından basılmamış olması, resmi belge niteliği taşıması ve aldatma kabiliyetinin bulunması gibi unsurlar somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle uygulamada bazı durumlarda yalnızca idari para cezası uygulanırken, bazı durumlarda ise adli soruşturma yoluna gidilebilmektedir.

Ciddi bir karmaşa yaşanmaktadır

Ancak son günlerde kamuoyunda bu konuya ilişkin ciddi bir bilgi kirliliği oluştuğu da inkâr edilemez bir gerçektir. Sosyal medya başta olmak üzere birçok platformda APP plakalar hakkında sayısız haber, yorum ve içerik paylaşılmakta; hangi plakanın yasak olduğu, hangisinin cezai yaptırıma tabi olduğu konusunda vatandaşlar arasında ciddi bir karmaşa yaşanmaktadır.

Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre İçişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada belirli bir geçiş sürecinin öngörüldüğü ve 1 Nisan’a kadar bu konuda ceza uygulanmayacağı, bu süreçte yazılan cezaların da iptal edileceği ifade edilmiştir. Bu yaklaşım, uygulamada oluşan belirsizliğin farkında olunduğunu göstermesi açısından önemlidir.

Ancak sorunun temelinde yatan mesele yalnızca geçici bir süreyle ceza uygulanmaması değildir. Asıl çözülmesi gereken husus, hangi plakaların yasak olduğu ve hangi plakaların hukuka aykırı sayılacağı konusunda kriterlerin açık ve net biçimde ortaya konulmasıdır.

Bu plakaya ceza yazılır mı?

Bugün uygulamada en büyük sorunlardan biri, bu konuda sahada görev yapan kolluk personelinin dahi net bir ölçüte sahip olmamasıdır. Emniyet görevlilerinin günlük denetimlerde en sık karşılaştığı sorulardan biri şudur: “Bu plakaya ceza yazılır mı?”

Bu soruya verilen cevaplar ise çoğu zaman kişisel yorumlara dayanmaktadır. Bazı görevliler bu plakaların cezaya tabi olmadığını ifade ederken, bazıları ise “ben olsam yazarım” şeklinde yaklaşabilmektedir. Oysa hukukun temel ilkelerinden biri, yaptırımların kişisel yorumlara göre uygulanmamasıdır.

Ceza hukukunun ve idari yaptırım hukukunun en önemli ilkelerinden biri olan “cezaların kanuniliği ilkesi”, hangi fiilin suç veya kabahat sayıldığının ve buna hangi yaptırımın uygulanacağının açık ve net biçimde belirlenmesini zorunlu kılar. Bu ilke gereğince cezayı uygulayan görevliye geniş ve belirsiz bir takdir alanı bırakılması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmaz.

Bu nedenle yapılması gereken şey oldukça açıktır. Yasak olduğu kabul edilen plaka türleri ve standart dışı kabul edilecek unsurlar; ölçüleri, yazı karakteri, harf aralığı, üretim yöntemi ve güvenlik unsurlarıyla birlikte net, açık ve tartışmaya yer bırakmayacak şekilde belirlenmelidir.

Aksi halde vatandaş açısından hangi plakanın hukuka uygun olduğunu anlamak zorlaşmakta, kolluk kuvvetleri açısından ise uygulama birliği sağlanamamaktadır. Bu durum da doğal olarak toplumda bir belirsizlik, karışıklık ve hatta kaos algısı doğurmaktadır.

Kurallar anlaşılabilir hale getirilmeli

Hukuk devletinde kuralların amacı vatandaşları belirsizlik içinde bırakmak değil, tam tersine davranışlarını hangi sınırlar içinde şekillendirmeleri gerektiğini açık biçimde göstermektir. APP plaka tartışmasının sağlıklı biçimde çözülebilmesi için de yapılması gereken şey tam olarak budur: kuralların açık, net ve herkes tarafından anlaşılabilir hale getirilmesi.

Sonuç olarak plaka meselesi yalnızca estetik tercih meselesi değildir. Trafik güvenliği, kamu düzeni ve suçla mücadele açısından plakanın standart ve güvenilir olması büyük önem taşımaktadır. Ancak aynı derecede önemli olan bir başka husus da hukuk kurallarının öngörülebilir ve uygulamada birlik sağlayacak şekilde açık olmasıdır. Vatandaşın da kolluk görevlisinin de tereddüt yaşamadığı, sınırları net çizilmiş bir düzenleme hem hukuk güvenliği hem de kamu düzeni açısından en sağlıklı çözüm olacaktır.

Trafik kazalarının ardından yapılan sigorta ödemeleri, araç sahipleri açısından çoğu zaman bir “çözüm” gibi görünse de, işin uzmanları uyarıyor: Gerçek hasarınızın tamamı karşılanmıyor olabilir. Özellikle “eksik hasar bedeli” adı verilen ve çoğu araç sahibinin farkında bile olmadığı bu fark, hukuki açıdan ciddi bir hak kaybına neden olabiliyor.

Araç sahipleri zarara uğruyor

Eksik hasar bedeli; kaza sonrası araçta oluşan zararın, sigorta şirketinin karşıladığı tutarla karşılanamayan kısmını ifade ediyor. Bu durum çoğunlukla parçaların orijinal değil yan sanayiyle değiştirilmesi, tamir süreçlerinin maliyetinden kaçılması veya aracın kazadan önceki piyasa değeriyle sonrasındaki değerinin eşleşmemesi gibi nedenlerle ortaya çıkıyor. Sigorta şirketleri, poliçe kapsamı veya ekspertiz raporları doğrultusunda ödeme yaparken, gerçek hasar tutarını tam olarak karşılamayabiliyor. Bu da araç sahiplerinin farkında olmadan zarara uğramasına neden oluyor.

Hukuki yollar mümkün ama bilinmiyor

Avukatlar, eksik hasar bedeli için hukuki yollara başvurulabileceğini, ancak çok sayıda araç sahibinin bu hakkı bilmediğini vurguluyor. Son yıllarda açılan davalarda mahkemeler, sigorta şirketlerinin eksik ödediği tutarların araç sahiplerine ödenmesine karar veriyor. Ancak bu süreç bilgi ve takibi gerektiriyor. Konuyla ilgili gazetemize açıklamalarda bulunan Avukat Merve Erden, ‘Eksik hasar bedeli’ konusuyla ilgili tüm detayları anlattı.

EKSİK HASAR BEDELİ NEDİR?

“Öncelikle belirtelim ki uygulamada kullanılan eksik hasar bedeli, eksik hasar tazminatı ya da hasar farkı tazminatı terimlerinin hepsi aynı anlamı ifade eder” diyen Avukat Merve Erden şunları söyledi: “Hasar farkı tazminatı hasar gören bir aracın onarımında orijinal parçalar yerine eş değer parçalar kullanılarak yapılan onarım neticesinde orijinal parçalarla, eş değer parçalar kullanılarak yapılan onarım miktarı arasındaki farkı ifade etmektedir.

Bir kaza meydana geldiğinde karşı tarafın zararımızı tazmin zorunluluğunun gerçek zarar üzerinden hesap edilmesi gerekir. Gerçek zarar ise aracımızda meydana gelen zararın en iyi şart ve koşullarda, orijinal şekilde giderilmesinin bedelidir. Aracın parçalarının yan sanayi parçalarla değiştirilmesi halinde araçta oluşan gerçek zarar tazmin edilemediğinden dava yoluyla bakiye zarar miktarı tazmin edilebilir.

Bu fark bedelinden kusurlu araç işleteni, kaza sırasındaki aracın şoförü ve kusurlu aracın sigortası müteselsil olarak sorumludur. Yani kusurlu araç işletenine, kaza sırasındaki aracın şoförüne ve kusurlu aracın sigortasından bu zararımızı talep edebiliriz.

BAŞVURU SÜRECİ HIZLANDIRIR

Sigorta şirketlerine öncelikli olarak başvuru yapmak ve sigorta tahkim kuruluna başvuru yolunu kullanmak sürecimizi hızlandıracaktır. Eğer ki sigorta şirketinin kaza ve araç başına riziko ettiği tutar aşılmışsa, mecburen taraflara başvuru ve dava yoluna gidilmelidir.

Hasar farkı zararınızı sigorta şirketinden tazmin edebilmek için sigorta şirketine yazılı başvuruda bulunmanız, 15 gün cevap verebilmesi için sigorta şirketine süre vermeniz, cevap vermediği veya eksik ödeme yaptığı takdirde Genel Mahkemelerde veya Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde dava açmanız gerekmektedir.

Sigortaya ilişkin yapacağınız hasar farkı tazminatları için kanunen 2 yıllık zamanaşımı öngörülmüş olup bu süre geçtikten sonra tarafların yapmış olduğu başvurular zamanaşımının geçtiği gerekçesiyle red edilecektir.

2 YIL İÇERİSİNDE DAVA AÇILABİLİR

Kazaya karışan araç için düzenlenen eksper raporundan sonra sigorta şirketi tarafından araç sahibine muvafakat imzalatılmış ve araç tamiri orijinal olmayan parçalarla tamamlanmış olsa bile yapılan anlaşmanın geçersizliği ileri sürülerek aracın gerçek zararı sigorta şirketinden talep edilebilir. Zira Karayolları Trafik Kanununun 111. maddesinde ‘‘Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.’’ düzenlemesi yer almaktadır.

Bu düzenleme uyarınca her ne kadar araç sahibi sigortanın yapmış olduğu parça değişimine muvafakat vermiş olsa dahi iki yıl içinde bu muvafakatnamenin iptali talebiyle dava açabilir.

MAĞDURİYET SİGORTA ŞİRKETLERİNE YARIYOR

Uygulamada vatandaşların yaşadığı en büyük handikap, bu tamirden kaynaklanan fark bedelini bilmiyor olmalarıdır. Bu hesaplamayı yapamadıkları ya da bu haklarından bihaber oldukları için birçok kazazede hak kaybı yaşamakta bu durum da sigorta şirketlerinin ciddi şekilde kar etmelerini sağlamaktadır. Vatandaşlar ne kadar bir tazminat alacağı olduğunu bilmediği ve yargı yolları da maalesef çok pahalı olduğu için, bazen tabiri caizse astarı yüzünü geçebilmektedir. Bu noktada şu öneride bulunabiliriz, bu alanda çalışan avukatlar olarak bizler genelde dava açmadan önce bağımsız bir eksperden rapor almaktayız. Bu alanda çalışan pek çok bağımsız bilirkişi mevcuttur. Dava açmadan önce elde edilecek bir bilirkişi raporu hem yargılama sürecini hızlandıracak hem de vatandaşlar açısından bilgilendirici olacaktır. Tabi ki sürece başlamadan önce mutlaka bir avukata danışmalarını tavsiye ediyoruz. Avukata danışmamak, danışmaktan çok daha pahalıya mal olabilir.”

8 adımda ‘Eksik Hasar Bedeli’ süreci

1) Kazanın Trafik Tespit Tutanağıyla Belirlenmesi: Kazanın taraflarını ve kusur oranlarını gösteren trafik tespit tutanağı mutlaka temin edilmelidir. Bu belge, sigorta şirketinin sorumluluğunu belirlemede esastır.

2) Araç Onarımı ve Ekspertiz Süreci: Araç sigorta kapsamında onarıldıktan sonra, ekspertiz raporu alınmalı. Ekspertiz, onarımda kullanılan parçaların orijinal mi yoksa muadil mi olduğunu ve işçilik kalitesini ortaya koyar.

3) Eksik Ödeme Yapıldığının Tespiti: Sigorta şirketi, hasar bedelini tam karşılamamışsa (örneğin orijinal parça yerine muadil parça takılmışsa), eksik hasar bedeli doğar. Bu durum belgelenmelidir.

4) Eksik Hasarın Belgelenmesi: Bu aşamada bir otomotiv eksperinden teknik rapor alınması faydalı olur. Onarımın kusurlu ya da yetersiz yapıldığını ortaya koymak gerekir.

5) Sigorta Şirketine Başvuru: Eksik hasar bedelinin tahsili için öncelikle ilgili sigorta şirketine resmî başvuru yapılmalı. Genellikle 15 gün içinde dönüş yapılır.

6) Uyuşmazlık Çözüm Yolu – Sigorta Tahkim Komisyonu: Sigorta şirketi olumsuz yanıt verirse veya yanıt vermezse, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru yapılabilir. Bu süreç, dava açmadan çözüm için etkili bir yoldur.

7) Yargı Yolu (Dava Süreci): Tahkim sonuç vermezse veya doğrudan dava yoluna gidilmek istenirse, asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir. Hukuki destek alınması önerilir.

8) Zamanaşımı Süresi: Eksik hasar bedelinin talebi için genel 2 yıllık zaman aşımı süresi vardır. Bu süre içinde başvuru yapılmalıdır.

Nissan’ın Türkiye pazarında satışa sunduğu e-Power teknolojisine sahip Qashqai ve X-Trail modelleri, satışa çıktığında beri tartışmaların odağında. Bu teknoloji sayesinde her iki model de, içten yanmalı bir motora sahip olmasına rağmen elektrikli motordan aldığı güçle hareket ediyor. Tabir-i yerinde ise benzinli motorun tek işlevi bir jeneratör gibi elektrikli motoru beslemek. Bir kesim Qashqai e-Power ve X-Trail e-Power modellerinin elektrikli olduğunu söylerken, bir kesim de ‘hayır’ bu araçlar hibrit sistemle çalışıyor diye karşılık veriyor. Hatta modeller, Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre elektrikli araç kategorisinde yer alıyor.

DAVA AÇAN KULLANICILAR ÖTV FARKINI ALDI

Ancak Türkiye’deki vergi uygulamalarına göre içten yanmalı motor bulunduran her sistem hibrit olarak değerlendiriliyor. Sonuç olarak, e-Power teknolojisine sahip her iki model, hibrit araçlar için uygulanan yüzde 45 ila yüzde 80 arasında değişen ÖTV diliminden vergilendiriliyor. Hal böyle olsa da vergilendirme sistemine itiraz eden bazı kullanıcılar, vergi iadesi için yargı yoluna başvurdu. Açılan davalarda, araçların kullanım karakterinin dikkate alınması gerektiği öne sürüldü. Nitekim, e-Power teknolojisine sahip aracı olan bir kullanıcının İzmir’de açtığı dava neticelendi ve bu araçların elektrikli olduğu kabul edilerek yüzde 10 ÖTV alınmasına karar verildi. Böylece araç sahibi ÖTV ve KDV farkını aldı.

YANLIŞ VERGİLENDİRME

Her ne kadar Nissan bayileri bu durumu müşterilerine açıklamasa da, her gün onlarca Qashqai e-Power ve X-Trail e-Power sahibi dava açıyor. Böyle bir dava sürecini üstlenen Avukat Merve Erden gazetemize açıklamalarda bulundu. Bu karışıklığı gidermek isteyen Nissan Türkiye, ‘Tip Onayı’ için ilgili birimlerle temasa geçtiğini söyleyen Avukat Erden, “Konunun özü aslında vergilerdeki yanlış kategorizasyondan kaynaklanıyor. Hibrit kelimesi geçmesi nedeniyle sanki aracı hibrit bir sistem yönetiyormuş gibi düşünülerek yüzde 80 üzerinden bir ÖTV oranı uygulanmış. Bu yanlış bir vergilendirme. Çünkü bu aracın tekerleklerini tahrik eden, onu çalıştıran sadece elektrikli motor. Bu yüzden yüzde 10 vergilendirme yapılması gerekirdi” dedi

ÖNCE VERGİ DAİRESİNE BAŞVURACAKSINIZ

“Arada yüzde 70’lik bir fark var” diyen Erden, “Bu vergi oranlarını tabii ki tahmini olarak söylüyoruz. Burada önemli olan ÖTV ile beraber KDV’de ek olarak yanlış alınmıştır. Genel bir vergi hesaplanması yapılması lazım. Bununla ilgili bir dava açılması. Dava açılmadan önce de ilgili vergi dairesine başvuru yapılması gerekiyor. Vergi Dairesine başvuru yapıldıktan sonra 30 gün bir süre var. Vergi dairesinden bize bir cevap verme süresi. Bu süre geçtikten sonra bizim bir dava açma hakkımız doğuyor. Bu dava ile birlikte bilirkişi raporları alınıyor. Aracın işte mekaniğine bakılıyor ki bundan önceki davalarda bunların hepsine bakıldı” ifadesini kullandı.

E-POWER ARAÇLARIN İLK SAHİBİ DAVA AÇABİLİR

Erden, “Bölge İdare Mahkemesi’ne ve Danıştay’a kadar bu davalar sirayet etti, uzadı. İşte vergi daireleri itiraz etti: “Öyle değil, bunlarda yüzde 80 alınması lazım dedi.” Ama buna rağmen Bölge İdare Mahkemesi sadece aracın motorunu baz aldığı için, yerel mahkemelerin verdiği, vergi mahkemelerinin verdiği kararları onayladı. Sonuçta çok fazla kullanıcı vergi dairelerinden iadesini aldı, almaya devam eden, yeni başvuru yapan müvekkillerimiz de var” diye konuştu.

UZMAN BİR AVUKATTAN DESTEK ALABİLİRSİNİZ

Bütün kullanıcıların uzman bir avukattan destek almalarını öneren Erden şunları söyledi: “Tabii ki kendileri takip edebilirler. Yalnız takip süreçleri çok teknik ve Türk hukuk sistemindeki bütün işlemler süreli olduğu için bir hak kaybı yaşamaları muhtemel olabilir. Mutlaka bir avukatla çalışan uzman bir meslektaşla çalışmalarını öneriyoruz. Öte yandan Söz konusu vergi iadesi için dava açabilecek olanlar sadece aracın ilk sahibidir. İkinci el kullanıcıların böyle bir dava açma hakkı yoktur.”

Trafikte sürücülerin sözlü ve fiziki kavga etmesinin bir çok sebebi var. Aşırı yoğun trafik, yetişememe baskısı, otomobille kural dışı hareketler, kişisel psikolojik sorunlar, yetersiz trafik eğitimi ve toplumun genel saldırgan tavrı gibi davranışlar, trafikte ölümle dahi sonuçlanan kavgaların başlıca nedenleri arasında. Bebek, çocuk, yaşlı, kadın, hamile dinlemeden gözü dönmüş bir şekilde saldıran bu trafik magandaları, eğitimle ıslah edilebilecekleri gibi, bir takım yasal yaptırımlarla da caydırılabilir.

TRAFİKTE GÜVENLİĞİ ARTIRMAYA YÖNELİK DÜZENLEME

Bu konuda Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan 2025-2029 Yargı Reformu Stratejisi, trafikte güvenliği artırmaya yönelik önemli bir düzenlemeyi içeriyor. Artan saldırganlık olaylarına karşı alınacak tedbirler kapsamında, trafikte başka bir sürücüye zarar vermek ya da kavga çıkarmak amacıyla aracından inen sürücülerin ehliyetlerine el konulacağı açıklandı. Bu yaptırım, toplumdaki trafik öfkesinin önüne geçmeyi hedefliyor. Yeni düzenlemede kural dışı hareketlerle veya sözlü tacizle diğer sürücüleri rahatsız eden bireyler de sıkı denetimlerle karşılaşacak.

SALDIRGANLAR SÜRÜCÜLERİN STRES SEVİYESİNİ ARTIRIYOR

Trafikte saldırgan davranışların kazalara davetiye çıkardığını ve sürücülerde stres seviyesini artırdığını araştırmalar ortaya koyuyor. Bu düzenlemeyle hem sürücülerin hem de yayaların güvenliğinin sağlanması bekleniliyor. Bu tür önlemlerle sadece trafikte değil, genel toplumsal huzuru artırmaya da katkı sağlayacağı ifade ediliyor. ‘Saldırmak için aracından inen sürücülerin ehliyetinin alınması’ ile ilgili, aynı zamanda sürücü olan Klinik Psikolog Feyza Karakoç ve Avukat Merve Erden gazetemize açıklamalarda bulundu.

AVUKAT ERDEN: DETAYLAR BELLİ DEĞİL

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ‘Yargı Stratejini Belgesini’ tanırken tanıtırken ‘saldırı amacıyla araçtan inilmesi halinde sürücünün ehliyeti alınacak’ açıklaması yaptığını hatırlatan Avukat Merve Erden, “Ancak bu husus Yargı Stratejini Belgesi’nde daha farklı şekilde açıklandı. Öncelikle konuyla ilgili genel bir tanımlama yapalım. Mevcut düzenlemelerde zaten trafik kaza sonrası, yol verme tartışmaları gibi çeşitli durumlar için suç tipleri ceza kanununun şu anki halinde mevcut ve bayağı da caydırıcı” diye konuştu.

SALDIRININ MAHİYETİNE BAKMAK LAZIM

Erden, “Saldırı amacıyla araçtan inmesi hususunda da, saldırının mahiyetine bakmak gerekir. Yine ceza kanununda kişiyi kasten yaralama maksadıyla araçtan inmesi halinde, buradaki kasten yaralama ayrıca bir yaptırıma tabi ve hapis cezası var. Yine diğer suçlar açısından da kişiye hakaret edilmesi, yaralanması, öldürmeye teşebbüs edilmesi ya da öldürülmesi gibi suçlarda ceza kanunun da mevcut halinde düzenlenmiş durumda. Kişinin araçla önünün kesilmesi de başlı başına bir suç tipidir. Bu suç tiplerinin hepsi ayrı ayrı hapis veya para cezası içermektedir” dedi.

CAYDIRICILIĞI ARTIRMAK

“Hali hazırdaki düzenlemelerde sürücü belgelerinin geri alınması, taksirle işlenen suçlarda mahkemenin uyguladığı güvenlik tedbiri” diyen Erden şöyle konuştu: “Burada yapılması istenen hususun da hakime bir seçenek olarak konulacağını tahmin ediyorum. Tabi bunun detayları henüz belirlenmiş değil. Sadece araçtan inme hususunun gündeme gelmiş olmasının sebebi biraz caydırıcılığı artırmak ve toplum düzenini sağlamak adına yapıldığını düşünüyorum. Çünkü sadece araçtan inmek gibi bir suç tipi oluşturamayız. Zira trafikteki tartışmalar sadece sürücüler arasında gerçekleşmiyor. Yaya, araçtaki diğer kişiler ya da bisiklet sürücüsü gibi şahıslar da kavgaya karışabilir. Özetle popüler haliyle kanunlaşması çok yasal olmadığı kanaatindeyim.”

PSİKOLOG KARAKOÇ: GÜVENLİK PROBLEMİ

“Trafik, hepimizin sabrının ve sınırlarımızın sınandığı bir arena gibi” diyen Psikolog Feyza Karakoç, “Gün içinde biriken stres, öfkeye dönüşüp direksiyon başında dışa vurabiliyor. Ancak iş tartışmayı fiziksel boyuta taşımaya geldiğinde, mesele artık bireysel bir sorun olmaktan çıkıyor, toplumsal bir güvenlik problemine dönüşüyor. Araçtan inerek tartışmaya karışan sürücülerin ehliyetine el konulması gibi cezai yaptırımlar, saldırgan davranışları kontrol altına almak adına önemli bir caydırıcılık mekanizması oluşturuyor” ifadesini kullandı.

HAREKET ETME DÜRTÜSÜNÜ BASTIRABİLİR

“Çünkü bir davranışın sonuçlarının ciddi olabileceğini bilmek, insanlar üzerinde düşünmeden hareket etme dürtüsünü baskılayabilir” açıklamasını yapan Karakoç, “Bu yasa, sadece saldırganlıkla mücadelede değil, daha güvenli ve saygılı bir trafik kültürünün inşasında da önemli bir adım olabilir. Unutulmamalı ki saldırganlık, kişinin kendi içindeki sorunlarının yansıması. Bu yüzden cezalandırmadan ziyade, bir eğitim ve farkındalık süreci de başlatmak gerekir” diye konuştu.