Türkiye’nin önde gelen elektrikli araç şarj istasyonu markaları Estasyon, Ovolt ve Sharz.net, şarj ağlarını birleştirerek sektörde önemli bir iş birliğine imza attı. Daha önce Estasyon ile Sharz.net arasında başlayan stratejik ortak kullanım modeli, Ovolt’un da katılımıyla daha da genişletildi. Bor Holding Genel Merkezi’nde imzalanan anlaşma ile birlikte, 3 markanın şarj altyapısı toplamda 49 şehirde 339 istasyon, 522 ünite ve 650 soket sayısına ulaştı. Yeni sistemle birlikte kullanıcılar, Estasyon, Ovolt ve Sharz.net’in mobil uygulamaları üzerinden şarj noktalarını görüntüleyip işlem gerçekleştirebilecek.

AVRUPA MODELİ TÜRKİYE’DE UYGULANIYOR

Şarj hizmeti hangi firmanın soketinden sağlanıyorsa, o istasyonun belirlediği tarife geçerli olacak. Böylece elektrikli araç sahipleri, farklı şehirlerde şarj noktası bulma stresinden kurtularak, mobil uygulamalar aracılığıyla en yakın istasyona kolayca ulaşabilecek. Anlaşma, Avrupa Birliği ülkelerinde yaygın olan “ortak kullanımlı şarj istasyonları” modeline benzer bir yapıya dayanıyor. Bu sayede Türkiye’deki elektrikli araç kullanıcılarına daha entegre ve kapsayıcı bir hizmet sunulması hedefleniyor.

SEKTÖRÜN GELİŞİMİNE KATKI SAĞLAYACAK

Estasyon Yönetim Kurulu Üyesi Murat Timur, “Elektrikli araç kullanıcılarının en önemli beklentilerinden biri, şarj noktalarına hızlı ve kolay erişim. Bu iş birliğiyle Türkiye genelinde çok daha geniş bir şarj ağına erişim sağlıyoruz. Ortak adımımız, hem sektörün gelişimine katkı sağlayacak hem de kullanıcıların şarj stresini azaltacak” dedi.  Ovolt&Sharz.net Genel Müdürü Hakan Koca ise “Şarj istasyonlarına konforlu erişim kullanıcılar için en temel öncelik. Yeni iş birliğimiz, Türkiye’deki e-mobilite ekosistemine ciddi bir katkı sunacak ve hayatı kolaylaştıracak. Sektöre yön veren adımlara devam edeceğiz” ifadesini kullandı.

Haber: Fırat İpek

2024 yılı Ocak ve Kasım elektrikli araç rakamlarına baktığımızda, dünyada geçen seneye göre satışlar yüzde 25 artışla 15,2 milyona ulaşırken, Türkiye’de de yüzde 137 artışla 167 bin 519 adete yükseldi. Bu üretim ve satıştaki büyüme rakamları dikkatleri elektrikli şarj ünitesi yatırımlarına ve dolayısıyla da ülkelerin ve şehirlerin enerji alt yapısına çevirdi. Oransal olarak baktığımızda Türkiye’deki elektrikli araç satışları inanılmaz bir hızla artıyor. Bu nedenle şarj ünitesi kurulu gücü ve soket sayısının hızla yaygınlaşması önemli.

TOPLAM SOKET 25 BİN 96

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) kasım ayına ilişkin yayınladığı ‘Şarj Hizmeti Piyasası Aylık İstatistikleri’ raporunu incelediğimizde elektrikli şarj ünitelerinin hızla yaygınlaştığını görüyoruz. Rapora göre, kasım ayı itibarıyla toplam soket sayısı yüzde 3,13 artışla 25 bin 96’ya çıktı. Yine bu dönemde, AC şarj soket sayısı 15 bin 29’dan 15 bin 327’ye, DC şarj soket sayısı ise 9 bin 305’ten 9 bin 769’a yükseldi. Bu rapor bize DC ve AC tipi soket sayılarını gösterirken, gözler enerji maliyetini maksimum düşüren ev tipi şarjların yaygınlaşmasına çevrildi.

ALTYAPIDA BÜYÜK DÖNÜŞÜME İHTİYAÇ VAR

Bu konuda en merak edilen soru ise, “Şehirlerimizin alt yapısı apartmanlara ev tipi şarj ünitesi kurmaya uygun mu?” Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, “2030’da da dünyanın öngörüsü her satılan iki araçtan bir tanesi elektrikli olacak. Tabii bu dikkat çektiğimiz nokta işin en önemli konusu. En sessiz kalan kısmı enerji. Kesilene kadar kimsenin ruhu bile duymuyor. Yani altyapıda çok büyük bir dönüşüme ihtiyaç var. Bizim şehirleşmemiz aslında çok elektrikli araçlara uygun değil. Çünkü herkes apartmanlarda yaşıyor” diye konuştu.

AYRI AYRI ÜNİTELER ŞEBEKEYİ ZORLAR

“Bu apartmanlarının tüm altyapısının değişmesi lazım” diyen Bakan Bayraktar, “Örneğin Ankara’da oturduğum apartmana bir tane şarj ünitesi kurdurdum. Komşumun da ayrı bir ünitesi var. Bunların hepsi altyapıyı zorlayan unsurlar. Üstesinden gelinemez mi? Tabii ki gelinebilir. Bu altyapı yatırımı veya dağıtım şebekelerinin gelişimini çok dikkatli takip ediyoruz. 2026-30 tarife dönemi giriyor. Bu dönemde en etkili yatırımlarla alakalı bakacağımız alanlardan bir tanesi. Bu elektrikli araç altyapısının şarj altyapısının gelişimi olacak” ifadesini kullandı.

Engelli park yeri ve kaldırım gibi kamu alanlarına aracını park edip gidenler şimdi de elektrikli araç sahiplerinin kabusu oldu. İstanbul Merter’de E-5 yol kenarında bulunan 3M Migros’un açık otoparkında 2 adet ZES markalı hızlı elektrikli araç şarj istasyonu bulunuyor. Elektrikli aracını şarj etmek için bu alana giden bir otomotiv gazetecisi, buradaki iki adet şarj istasyonunun önüne park etmiş Range Rover ve Seat markalı iki adet içten yanmalı araçla karşılaştı. Bunun üzerine gazeteci, 3M Migros’un güvenliğinden plakaları anons etmesini istedi.

HEM SUÇLU HEM GÜÇLÜ

“Sabah saat 10.30 olmasına rağmen 400-500 araçlık otoparkın neredeyse tamamı doluydu” diyen elektrik araç kullanıcısı şunları söyledi: “Fakat Migros’da alışveriş yapan 10 müşteri vardı. Yapılan anonslara rağmen gelen olmadı. Yaklaşık 20 dakika sonra dışarıdan bir genç geldi, ne bir özür ne bir mahcubiyet. Ters ters bakıp Range Rover marka aracına bindi ve gitti. Ayrıca şarj ünitelerinden başka, o alanın şarj istasyonu olduğunu belirten herhangi bir işaret, yazı, tabela ya da engel de yoktu.”

BURALAR İŞYERİ KAMU ALANI DEĞİL

Elektrikli araç sahiplerinin kanayan yarası olan bu durumla ilgili açıklamalarda bulunan Türkiye Elektrikli ve Hibrid Araçlar Derneği (TEHAD) Başkanı Berkan Bayram, “Burada bazı boşluklar var. Ama ilk başta çıkış noktası olarak şunu görmemiz lazım; buralar aslında işyeri, kamu alanı değil. Para kazanmak amaçlı ticari faaliyet yürüten işyerleri, bunun farkında değiliz. Bir AVM otoparkı, otoban üzerindeki tesisler kamuya açık alanlardır. Buraları işletenler vardır, girişte ücret alır fakat aracınızı park etmek istediğinizde de o alan için ekstra yaptırım yoktur” dedi.

ŞEHİR İÇİNDE CEZA UYGULANABİLİR

Bayram, “Diğer taraftan dünyanın her yerinde, şarj istasyonu kurulumu yapılan alanlar diğer istasyonlar tarafından işgal edilebiliyor. Kanuni olarak bunun önüne geçme durumu şehir içlerinde olabiliyor. Bazı bölgelerde kamu alanı içerisinde kalan yerlere kanuni olarak ‘şarj istasyonu alanıdır, işgal edersen şu kadar cezai yaptırım uygulanabilir’ diye belirtilebilir. Fakat Türkiye geleninde yapma şansı yok, sınırlı bir alanda kalacaktır. Dolayısıyla burada hem otomobil kullanıcılarına hem de şarj alanını kuran firmalara büyük görev düşüyor” diye konuştu.

ÖYLE ŞARJ ÜNİTESİ KURUP GİDEMİYORSUN

“Biz bu görevleri aslında Türk Standartları Enstitüsü’nün yayınladığı ‘şarj alanlarının teknik ve güvenlik kurulumuna’ dair olan dosyada belirtmiştik” açıklamasını yapan TEHAD Başkanı Bayram, “Her şarj alanının belirli bir teknik şartnameyi yerine getirecek olan mevzuat uygulamaları geçerli olmak zorunda. Öyle bir şarj ünitesi kurup gidemiyorsun. Yanına yangın söndürücü, güvenlik amaçlı bir kamera sistemi, çizgileri, görselleri, etrafında koruma alanları, istasyon olduğunu belirten tabelalar koyuyorsun” ifadesini kullandı.

KURAL KOYULMALI VE UYULMALI

Bayram, “Artık buradaki mesele istasyon sahiplerinin ne yapabiliriz konusuna kalıyor. Önüne bariyer mi koyarsın, üye olan araçlara özel bir aplikasyon sayesinde o bariyerin açılması, uzaktan müdahaleyle şarjla başlatılması, uzaktan müdahaleyle yine mevcut olan kamera yardımıyla yabancı bir araç girdiğinde uyarması gibi konular artık şarj istasyonu kuran firmaya kalıyor. Araç kullanıcılarının da kurallara uyması ve şarj istasyonu olan bölgeye araç park etmemesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

KULLANICI FARKINDALIĞINI ARTIRMALIYIZ

Bayram şöyle konuştu: Tabi biz TEHAD olarak kullanıcıların farkındalığını artıracak çalışmaları yapıyoruz ama uluslararası kabul görmüş bir uygulama yok. Avrupa ve Amerika’da durum böyle. Yine de farkındalığı artırmak gerekiyor. Kanuni olarak açık olmasında dolayı, bir cezai yaptırım uygulanamıyor. Engelli park yerlerine de araç bıraktığımız için, şarj istasyonları bunun yanında neredeyse boş bir alan. Elektrikli araç bilincini yüksek tutmak şart.”

kaynak: Fırat İpek/milatgazetesi