Tofaş, Stellantis Otomotiv Pazarlama AŞ’nin Türkiye operasyonlarını devralarak otomotiv sektöründe tarihî bir adım attı. Rekabet Kurulu’nun onay verdiği işlemle birlikte Tofaş, Stellantis bünyesindeki Citroën, DS Automobiles, Opel ve Peugeot markalarının Türkiye distribütörlüğünü de üstlenecek. Böylece, Tofaş çatısı altında yönetilen marka sayısı dokuza çıkmış olacak: Fiat, Fiat Professional, Alfa Romeo, Jeep, Maserati, Ferrari, Citroën, Opel, DS ve Peugeot.

TÜRKİYE PAZARININ YÜZDE 39’U TOFAŞ’TA

2024 verilerine göre, Tofaş; Fiat, Fiat Professional, Alfa Romeo, Jeep, Maserati ve Ferrari markalarıyla toplam 143.670 adetlik satış gerçekleştirdi. Fiat tek başına 138.749 adetlik satışla %11,2 pazar payı elde ederek 6’ncı yıl üst üste pazar liderliğini sürdürdü. Stellantis’in Türkiye’deki toplam pazar payı ise %27,4 seviyesindeydi. Bu devirle birlikte, Tofaş’ın toplam pazar payı yaklaşık %39’a ulaşarak, şirketi Türkiye otomotiv sektörünün en güçlü oyuncusu haline getiriyor.

TÜKETİCİYE DAHA FAZLA ÜRÜN DAHA FAZLA ERİŞİM

Tofaş CEO’su Cengiz Eroldu, pay devriyle birlikte tüketicilere daha geniş bir ürün gamı ve kapsamlı hizmet sunacaklarını belirtti. “Tüm Stellantis markalarının Tofaş çatısı altında bir araya gelmesiyle önemli bir sinerji ve verimlilik yaratılacak,” diyen Eroldu, Türk mühendisliğiyle geliştirilen Connect dijital bağlantı sisteminin Alfa Romeo ve Jeep modellerinden sonra diğer Stellantis markalarında da kullanılacağını vurguladı.

256 MİLYON EURO YATIRIMLA YENİ ÜRETİM PROJESİ

Tofaş, sadece distribütörlük operasyonlarını değil, üretim tarafındaki yatırımlarını da büyütüyor. Şirket, çoklu enerji platformunda geliştirilecek yeni hafif araç projesi için 256 milyon Euro yatırım yapacak. 2026’nın üçüncü çeyreğinde devreye alınması planlanan proje, yılda 150 bin adet araç üretim kapasitesiyle özellikle Orta Doğu ve Afrika (MEA) ülkelerine ihracat yapacak. Tofaş CEO’su Eroldu, bu projenin yerli yan sanayiyi güçlendireceğini ve Türkiye’nin yüksek teknoloji içeren otomotiv bileşenlerinde daha rekabetçi konuma gelmesine katkı sağlayacağını söyledi.

KOÇ HOLDİN STELLANTIS’TEN BİRLİKTELİK VURGUSU

Koç Holding Otomotiv Grubu Başkanı Haydar Yenigün, Stellantis ile sürdürülen stratejik iş birliğinin Türkiye’ye olan güvenin bir göstergesi olduğunu belirterek, “Tofaş, ülke ekonomimiz, otomotiv sektörü ve paydaşlarımız için yarattığı katma değeri daha da ileriye taşıyacak” dedi. Stellantis MEA COO’su Samir Cherfan ise, Türkiye’nin Stellantis’in Orta Doğu ve Afrika Bölgesi’ndeki liderlik hedefinde kritik rol oynadığını belirtti ve Koç Holding ile iş birliklerinin yeni bir evreye girdiğini vurguladı.

Nihai tüketici açısından avantajları

– Daha Geniş Ürün Yelpazesi: Tofaş, farklı segmentlerdeki dokuz markayı tek çatı altında sunarak tüketicilere daha fazla seçenek sağlayacak.​

– Artan Erişilebilirlik: Tek bir distribütör aracılığıyla markalara erişim, satış ve servis süreçlerini kolaylaştırabilir.​

– Yerli Üretim ve Ekonomik Katkı: Tofaş, 2024 yılında 140.484 adet araç üreterek Türkiye otomotiv sanayi üretiminin %10,3’ünü gerçekleştirdi. Bu üretim, yerli üretimi destekleyerek ekonomik büyümeye katkı sağlayacak.​

– İstihdam Artışı: Yapılacak yatırımlar ve üretim artışı, yeni iş olanakları yaratacak ve istihdama olumlu etki edecektir.​

– Teknolojik Gelişim: Tofaş’ın Ar-Ge faaliyetleri ve dijitalleşme projeleri, tüketicilere daha yenilikçi ve kaliteli ürünler sunulmasını sağlayacak.​

Sektörün çatı kuruluşu olan Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2020 yılına ait üretim ve ihracat adetleri ile pazar verilerini düzenlediği online basın toplantısıyla açıkladı. Toplantıda konuşan OSD Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün, “2020 yılında dükkân kapanmadı, çarklar durmadı, yeni model yatırımları ciddi bir şekilde devam etti, kalite, yeni model yatırımları, modernizasyonu diğer sektörlerle mukayese ettiğiniz zaman, müthiş bir öne çıkma görüyorsunuz otomotivde” diye konuştu.

OSD Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün

DÜN 3 BİN KİŞİ İDİ BUGÜN 12 BİN 500

Toplantıda gazeteci bir arkadaşın ‘Pandemi devam ederse üretimde insanın yerine robotlar mı alır?’ sorusuna cevap veren Yenigün, “90’larda 3 bin – 3 bin 500 kişiyle çalışan bir fabrika şimdi 12 bin 500 kişi. Otomasyon yüzdesi yüzde 0’lardaydı, şimdi ortalama otomasyon seviyesi yüzde 70’lerde. Dolayısıyla soruya cevabım; evet bir insan yerine bir robot koyuyorsunuz ve o robot 3 vardiya çalışıyor. Ancak bunun getirdiği yan ihtiyaçlar var, robot programlaması, bakımı, sistemlerinin yenilenmesi gibi yan ve çok daha üst kalibre ve kalitede insana ihtiyaç var” diye konuştu.

HER ŞEYE RAĞMEN PAZAR İYİ GİTTİ

Pazarımız çok iyi performans gösterdi Toplantıda konuşan OSD Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün, “Üretime baktığınızda üretim sadece yüzde 11,2 düşerken Avrupa’da ve dünyada daha yüksek düşmüş. 3’üncü ve 4’üncü çeyrekteki toparlanmalara rağmen Avrupa Birliği (AB) yüzde 25 daraldı ama bizim pazarımız çok iyi performans gösterdi” dedi. “Pazarı hep birlikte yaşadık” diyen Yenigün, “800 bin civarında oluşmuş bir pazar var. Her şeye rağmen bu rakamların oluşması da yine çok çok olumlu” değerlendirmesinde bulundu.

İHRACAT ŞAMPİYONU YİNE OTOMOTİV

OSD verilerine göre 2020 yılında toplam üretim 2019 yılına göre yüzde 11 azalarak 1 milyon 297 bin 854 adet, otomobil üretimi yüzde 13 azalarak 855 bin 43 adet oldu. 2020’de otomotiv ihracatı 2019 yılına göre adet bazında yüzde 27 azalarak 916 bin 543 adet olarak gerçekleşti. Otomobil ihracatı da yüzde 28 oranında azalarak 596 bin 616 adet oldu. Tüm bu rakamların ışığında Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, otomotiv sektörü toplam ihracatın yüzde 15’ini gerçekleştirerek bir kez daha şampiyon oldu.

Bir grup basın mensubuyla online toplantıda bir araya gelen Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün, 2022’de Ford Otosan’ın Kocaeli fabrikasında hayata geçecek olan ‘Batarya Montaj Fabrikası’ ve elektrikli transit ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Ford Otosan Genel Müdürü Haydar Yenigün

Yenigün, “Otomotiv sanayinin dönüşümüne öncülük etmek üzere elektrikli araç yatırımlarımıza Türkiye’nin ilk ve tek şarj edilebilir ticari aracı Custom PHEV üretimi ile başlamıştık. Geçtiğimiz günlerde, Ford’un ilk tam elektrikli ticari aracı olan E-Transit’in üretim sorumluluğunu üstlenerek büyük bir başarıya imza attık. Şimdi de tamamı Ford Otosan mühendisleri tarafından tasarlanan batarya montaj fabrikamızı kurmak için çalışmalara başladık. Böylece, Kocaeli Fabrikalarımızın Türkiye’de ilk ve tek entegre araç üretim tesisi olması yolunda önemli bir adım attık” dedi. “Batarya adımımız ile yazılım mühendisliği yeteneklerimize bir yenisini ekliyoruz” diyen Yenigün, bu önemli yatırımla batarya montajının ötesinde donanım ve yazılımsal testleri de kendi mühendisliğimiz ile yerli olarak geliştireceğimizi belirtti.

AVRUPA’NIN EN BÜYÜK ÜRETİM TESİSİ

Yenigün, “Ford Otosan 60 yıldır Türkiye otomotiv sanayinin öncü gücü. Ar-Ge gücümüzle Türkiye’nin ilk yerli üretim motorundan, ITOY ödüllü kamyonuna varan birçok başarıya imza attık. Ticari araçta Avrupa’nın en büyük üretim üssü haline geldik. Yerli üretim Transitlerimiz bugüne kadar dünya çapında milyonlarca müşteriye ulaştı, 2022’de de tam elektrikli ve yerli e-Transitlerimiz Avrupa yollarında olacak’ diye konuştu.

350 KM MENZİL

Ford E-Transit, Türkiye’de üretilecek ilk tam elektrikli ticari araç olacak ve 67 kWh 400 Volt lityum iyon pil ile 350 km’ye kadar menzil sunacak. Entegre çalışma sistemini hedefleyen yeni batarya montaj fabrikası son teknoloji imalat çözümleri ile donatılacak, AGV (akıllı taşıma sistemleri) ile verimlilik sağlanacak. 8’i montaj hattında, 22’si ise kasa imalat hattında olmak üzere toplamda 30 adet robot sayesinde otomasyon seviyesi yüksek ve esnek bir üretim tesisi oluşturulacak.

Koronavirüs salgınına karşı alınan tedbirler kapsamında üretime ara veren otomotiv şirketleri basın toplantılarına da ara verdi. Bir ilki gerçekleştiren Otomotiv Sanayii Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün, online toplantıyla otomotiv gazetecileriyle bir araya geldi.

Kısa bir açıklamadan sonra soru-cevap şeklinde ilerleyen online toplantı da gündemi ilişkin açıklamalarda bulunan Haydar Yenigün, “Otomotiv sektörü, Mart ayının çok daha öncesinde Çin’i ve Avrupa’yı izlemeye almıştı. Üye şirketlerimizin içerisindeki ilk Covid-19 önlemini alan şirket, tam 3 Ocak tarihinde önlemleri almaya başlamış. Türkiye, Mart başı veya ortası gibi yüksek sesle bu salgını konuşmaya başladı ama otomotiv sektörü, 3 Ocak’ta önlem almaya başlamış bir sektör” dedi.

DÜNYAYA ÖRNEK OLDUK

“Türkiye otomotiv sanayi, esasında bu krizi başlarda mükemmel bir şekilde yönetti” diyen Yenigün, “Otomotiv sanayimiz hiç parça tedariki sıkıntısı yaşamadı. Türkiye, geçmiş deneyimlerinden edindiği tecrübe ile Çin’deki tatil dönemi gibi büyük ön görüleriyle fazla parça tedarikini önceden sağlamıştı. Ancak, Uzakdoğu’dan Avrupa’ya yönelen bu salgın İtalya başta olmak üzere birçok ülkeden tedarik zincirini etkiledi. İtalyan markası olarak üretim yapan şirketimiz bile parça sıkıntısı çekmeden en son güne kadar üretimini yapabildi. Bunlar, otomotiv sektörü olarak edindiğimiz tecrübenin geldiği noktayı anlatmak açısından dünyaya örnek olacak çok güzel başlıklar” ifadesini kullandı.

DEVLET ÇOK ÖNEMLİ BİR ADIM ATTI

Kısa Çalışma Ödeneği’ ile ilgili de konuşan Haydar Yenigün, “Devlet çok çok önemli bir adım attı. Bu kısa çalışma ödeneğini zamanlıca çıkardı ve kapsamını da oldukça geniş tuttu. Tabi beklentimiz daha farklı bir kısa çalışma ödeneği yönündeydi. Eleştirebilirsiniz de ama bence öyle büyük bir kapsamla açıkladı ki devlet bunu; çok da eleştirilecek bir şey bulamıyorum” diye konuştu.

Yenigün, “Asgari ücretin yüzde 150’si diye bir sınır koyuldu. Gerek OSD gerekse diğer STK’lar olarak yaptığımız başvurularda bunun; asgari ücretin yüzde 300’ü olarak uygulanmasını talep etmiştik. Şu an için bence bu bir problem değil. Çünkü en önemli şey, “otomotivdeki çalışan aileyi” bozmamamız. Otomotivdeki çalışanlar çok değerli, çok iyi eğitim almış insanlar” şeklinde konuştu.

OSD Başkanı Haydar Yenigün

İHRACATIMIZ, İTHALATIN İKİ KATI

Yenigün, “Otomotivin, Türkiye toplam ihracatı içerisindeki payından dolayı biz hep çok gurur duyarız. İyi yıllarımızda yüzde 19,5 – 20’ye yaklaşmıştık otomotiv olarak. Son 12 aylık olarak baktığımız zaman yüzde 16,6 , Mart ayına baktığımızda ise yüzde 15,4 oldu. Bu da tabi Covid-19 salgınının yansıması. Buna rağmen, Şubat ayında 1,039 milyar dolar ithalat yapmışız. 2,177 milyar dolar ihracat yapmışız. Yani yüzde 50’den fazla artı vermişiz. Bu esasında düşen rakamlara rağmen pozitif vermeye devam eden bir sektörü tarif ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

ELEKTRİKLİ ARACA DÖNÜŞÜM HIZI DEĞİŞMEZ

“Bu sürecin elektrikli araçlara dönme trendini değiştirmeyeceğini düşünüyorum” ifadesini kullanan Haydar Yenigün şunları söyledi: “Elektrikli araçlara dönüşüm bundan bağımsız olarak devam edecek. Ancak bazı şeyler var. Bazı trendlerde de değişim olacağını öngörmek lazım. Elektrikli araca dönüşüm gibi çok büyük bir trend değişikliği olacağını düşünmüyorum.”

BAKTERİLER ORTADAN KALDIRACAK FİLTRASYON SİSTEMİ

Yenigün, “Bugün araç filtrasyon sistemleri belli bir mikro seviyede partikülü tutmak içinken şimdi bakterileri de ortadan kaldıracak şekilde dönüşmesiyle ilgili özellikle Çin’de çalışmalar yapıldığına dair bilgiler geldi. Malzeme yüzeylerinin artık sadece estetik öngörülerle değil, aynı zamanda bakteri tutma barındırma özellikleri açısından farklılıklar olacak” diye konuştu.

İLK ÇEYREKTE TOPLAM 128 BİN 974 ADET ARAÇ SATILDI

Türkiye otomotiv pazarı, bu yılın ilk çeyreğinde geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 41 artış kaydetti ve 128 bin 674 adet oldu. Bu dönemde, otomobil pazarı ise yüzde 45 arttı ve 99 bin 630 adet olarak gerçekleşti. Son 10 yıllık ortalamalar dikkate alındığında, Ocak-Mart döneminde toplam pazar yüzde 15, hafif ticari araç pazarı yüzde 35, ağır ticari araç pazarı yüzde 45, otomobil pazarı ise yüzde 5 oranında daraldı.

Fırat İpek/Milat

İşte OSD Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün’in açıklaması:

Çin’in Wuhan bölgesinde başlayarak tüm dünyayı etkisi altına alan, Dünya Sağlık Örgütü’nün pandemi olarak adlandırdığı koronavirüs (Covid-19), dünya genelinde olduğu gibi ülkemizde de otomotiv sanayi üzerindeki olumsuz etkilerini göstermeye başladı. Hızla yayılan salgının merkez üssü son günlerde Avrupa haline dönüştü. Sanayimizin en önemli ticaret ortağının AB ülkeleri olması sebebiyle Türk otomotiv sanayisinin üretimi ve ihracatı üzerinde olumsuz etkiler göstermesi maalesef kaçınılmaz hale geldi. Bu küresel salgının başından itibaren tedarik zinciri kaynaklı oluşabilecek kesintileri çok yakından takip eden ana sanayimiz, kuvvetli tedarik sanayimiz ile yakın işbirliği içinde süreci başarı ile yönetip bu durumun negatif etkilerine daha geç maruz kalmayı başardı.

OSD Yönetim Kurulu Başkanı Haydar Yenigün

İhracatının % 80’den fazlasını AB ülkelerine gerçekleştiren otomotiv sanayimiz, ne yazık ki bugün geldiğimiz noktada 3 ana önemli sebepten ötürü üretimde ciddi aksaklık ve kayıplar yaşamaya başladı.

1. AB pazarlarındaki ani düşüş nedeniyle, bazı ülkelerden ekonomik gerekçelerle sipariş iptallerinin gelmeye başlaması
2. Sınır geçişleri ve limanlarda yaşanan kesinti ve yavaşlamalar sebebiyle lojistik süreçlerinin sürdürülmesine ilişkin problemler
3. Avrupa’da birçok fabrikanın üretimini durdurması ile birlikte özellikle Avrupa’dan temin edilen komponentlerin tedariğinde yaşanan zorluklar

Yılın ilk 2 ayına olumlu bir başlangıç yapan iç pazarımızda da ihracat ivmemizi sekteye uğratan bu küresel salgının etkilerini görmeye başlamaktayız. Salgının ilk etkilerinin ülkemizde görülmeye başlanmasıyla birlikte durağanlaşma gözlemlenmeye başladı. Ne var ki küresel olarak içinden geçmekte olduğumuz bu olağanüstü süreçte hükümetimiz, sanayimizde yaşanan gelişmeleri yakından takip etmiş ve tedbir önerilerimiz konusunda yakın işbirliği ortamı oluşturmuştur. Cumhurbaşkanımızın açıklamış olduğu Ekonomik İstikrar Kalkanı Paketi, Türk otomotiv sanayicilerini memnun etmiş olmakla birlikte paketin detaylarının hızlıca açıklanması bizler için kritik öneme sahip.

Üretim ve ticari faaliyetlerin sürekliliğinin sağlanmasının ötesinde, bu süreçte en önemli önceliğimiz çalışma ortamlarında gerekli tüm önlemleri alarak, çalışma arkadaşlarımızın en düşük risk seviyesinde çalışmalarını sağlamak olmuştur. Üretime halen devam eden veya bir süre ara vermek durumunda kalan tüm şirketlerimiz Covid-19 konusunda en yüksek seviyede bilgi ve farkındalık ile bu süreci başından beri örnek şekilde yönetiyorlar.

Biz sanayiciler olarak bu olağanüstü dönemi en az hasar ile atlatabilmek adına üzerimize düşen tüm gerekleri yerine getirmek üzere çalışmaya devam ediyoruz. Ülkemizin Covid-19 salgınını en hafif şekilde atlatmasını umuyor, Avrupa’nın da en kısa sürede normal hayata dönmesi ile birlikte bizim de ihracatımızın en kısa zamanda eski yüksek seviyelerine ulaşmasını tüm kalbimizle diliyoruz.