2PLAN İcra Kurulu Başkanı Orhan Ülgür, mayıstaki daralmada yüksek faiz ortamı, krediye erişim güçlüğü, tüketicilerin harcamalarında daha temkinli davranması ve sıfır araç kampanyalarının etkili olduğunu söyledi. Ekonomik koşulların satın alma alışkanlıklarını yeniden şekillendirdiğini belirten Ülgür, özellikle daha uygun fiyatlı ve ileri yaş grubundaki araçlara talebin arttığını ifade etti. Araç sahibi olmak isteyen tüketicilerin artık daha fazla peşinat kullanmayı tercih ettiğini kaydeden Ülgür, geleneksel taşıt kredilerinin kullanım oranlarının da önceki yıllara göre gerilediğine dikkat çekti.

‘Artık sadece araç değil, güven satın alınıyor’

İkinci el pazarında fiyat kadar güven unsurunun da öne çıktığını vurgulayan Ülgür, ekspertiz raporları, araç geçmişi bilgileri ve kurumsal güvence mekanizmalarının satın alma kararlarında belirleyici hale geldiğini söyledi. Ülgür, “Tüketici artık sadece uygun fiyatlı bir araç aramıyor. Satın aldığı aracın geçmişini bilmek ve güvenilir bir muhatapla çalışmak istiyor” dedi. Sektörün dijitalleşme, müşteri deneyimi ve finansman çözümleri ekseninde dönüşüm yaşadığını belirten Ülgür, yılın ikinci yarısında talebin yeniden dengelenmesini beklediklerini ifade etti. Fiyatlarda enflasyona paralel sınırlı artışlar öngördüklerini belirten Ülgür, güven ve şeffaflık sunan kurumsal şirketlerin önümüzdeki dönemde daha fazla öne çıkacağını kaydetti.

2025 yılı, ikinci el araç sektörü için belirsizliklerin ve fırsatların iç içe geçtiği bir dönem olarak öne çıkıyor. Yüksek faiz oranları ve krediye erişim kısıtları alım kararlarını zorlaştırırken, sıfır araç tarafında uygulanan kampanyalar ikinci el piyasasında hem arzı hem de rekabeti artırıyor. Fiyatların belirli segmentlerde gerilemesi, tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Bu süreçte sektörün önde gelen iki markasından gelen değerlendirmeler, pazardaki kırılganlığı ve gelecek beklentilerini net biçimde ortaya koyuyor.

Hüsamettin Yalçın

TÜKETİCİ TEMKİNLİ KARAR SÜREÇLERİ UZADI

2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının dalgalı bir seyir izlediğini belirten Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, özellikle yılın başında bastırılan talebin nisan ayında artış gösterdiğini ancak bu yükselişin kalıcı olamadığını ifade etti. Mayısta yaşanan düşüşe karşın haziran ayında yeniden toparlanma sinyali alındığını söyleyen Yalçın, bu dalgalanmanın tüketicinin ekonomik koşullara ne kadar duyarlı olduğunu gösterdiğini vurguladı.

UYGUN FİYATLI ARAÇLARA YÖNELİM ARTTI

Krediye ulaşamayan tüketicilerin daha düşük fiyatlı, yaşlı ve yüksek kilometreli araçlara yöneldiğini belirten Yalçın, “Bu durum alt segmentlerde hareketliliğe yol açarken, yüksek fiyatlı araçlarda hem satış süreleri uzadı hem de fiyatlar reel anlamda gevşemeye başladı” dedi. Cardata olarak yılın ilk yarısında dijital çözümlerine olan talebin arttığını belirten Yalçın, “Kurumsal iş ortaklarımız veriye dayalı fiyatlama ve stok yönetimiyle daha sağlıklı stratejiler geliştirmeye yöneldi. Bu da bizim açımızdan dönemi verimli kıldı” diye konuştu.

FİYATLAR DÜŞÜYOR PİYASA CANLI KALMAYA ÇALIŞIYOR

Yüksek faizler ve krediye erişim sorunlarının talebi baskıladığını söyleyen Yalçın, “Krediye erişimin zorluğu bireysel tüketicilerin yanı sıra galeriler gibi kurumsal oyuncuları da olumsuz etkiliyor. Buna karşın sıfır araç pazarında süren kampanyalar ikinci el piyasasına dolaylı canlılık katıyor. Fakat genel olarak fiyatlar birçok segmentte reel anlamda düşüyor” değerlendirmesinde bulundu.

PAZARDA DİKAT ÇEKEN DEĞİŞİMLER

Hüsamettin Yalçın, ikinci el piyasasında öne çıkan değişimleri sıraladı:

– Fiyatların durağanlaşması ve bazı segmentlerde reel düşüş,

– Sıfır araç markalarının sunduğu agresif kampanyaların ikinci el piyasasını baskılaması,

– Satış sürelerinin uzaması ve satıcıların fiyat esnekliği geliştirmesi,

– Tüketicinin daha ekonomik, düşük işletme maliyetli modellere yönelmesi,

– Takaslı alım-satım oranlarının yükselmesiyle arz fazlasının oluşması.

Yalçın’a göre bu gelişmeler, tüketicinin daha fazla araştırma yaptığı, fiyat-performans odaklı ve temkinli karar süreçleri oluşturduğu bir döneme işaret ediyor.

Rekor yılı olabilir, güven en büyük önceliğimiz

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, 2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının geçen yılki rekor satışların üzerine %4’lük bir büyüme gerçekleştirdiğini ifade etti. Yılın tamamında 9 milyon adedin geçilerek yeni bir rekor kırılacağını öngören Bilirgen, özellikle merkez bankasının planladığı faiz indirimlerinin bu yükselişi destekleyeceğini belirtti.

TÜKETİCİ NEYE YÖNELİYOR?

İkinci el pazarındaki talebin özellikle 1-3 yaş arası, düşük kilometreli, B ve C segmenti otomatik vites araçlara yöneldiğini belirten Bilirgen, “SUV modeller, hem ilk aracı alacak bireyler hem de aileler tarafından sıklıkla tercih ediliyor. İkinci el fiyatlarının sıfır araçlara kıyasla daha ulaşılabilir seviyede olması, pazarı cazip kılıyor” dedi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR İKİNCİ ELDE DE DİKKAT ÇEKİYOR

Sıfır pazarda yaygınlaşan SUV modellerin ardından şimdi elektrikli araçların da ikinci el pazarında kendine yer bulmaya başladığını söyleyen Bilirgen, “2025 yılı itibarıyla elektrikli araçlar ikinci elde sorgulanmaya ve ilgi görmeye başladı. Bu ilgi önümüzdeki yıllarda daha da artacaktır” dedi.

Vergi yükü talebi eski araçlara yöneltti

LenaCars’ın araştırmasına göre Türkiye’de sıfır araçlar Almanya’ya göre ortalama yüzde 70 daha pahalı. Yüksek vergi yükü, hem araç sahipliğini sınırlıyor hem de ikinci el piyasasında fiyatları yukarı çekiyor. Dolayısıyla vergi yükünün yalnızca sıfır araçlara değil, ikinci el araçlara da etkisi büyük. Konuyla ilgili konuşan LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “Alım gücünün düşüklüğü ve güncelliğini yitirmiş matrah sisteminin etkisiyle eski araçlara olan talep yüksek. Bu da fiyatları yukarı çekiyor” dedi. Nazik, Almanya’da 2000 euroya satılan 20 yaşındaki bir Opel Astra’nın Türkiye’de 10.000 euroya satılabildiğine dikkat çekerek, “0-5 yaş arası daha yeni ikinci el araçlarda bile Türkiye’de fiyatlar Avrupa’nın 2,5 katı seviyesinde. Bu farkın temel nedeni vergi sistemi. Her satışta, ikinci el araca da bu vergi yükü aynen aktarılıyor” ifadelerini kullandı.

Otomobilini satmak isteyen kullanıcılar, online ikinci el araç satışı yapan platformlardan fiyat değerlendirme işlemini gerçekleştiriyor. Vatandaş, platformda araç değerleme için aracın modeli, markası, yakıt tipi, yılı, gittiği mesafe, parçaların orijinallik durumu, kaza ve tramer durumu gibi istenen bilgileri yazdıktan sonra ortaya çıkan fiyatı baz alıyor. Ancak bu platformların sunduğu fiyat analizleri, sektörde ciddi bir manipülasyon iddiasını gündeme getiriyor. Platformlar üzerinden sunulan yüksek fiyatlar, bireysel araç sahiplerinin satış beklentisini yükseltirken, iş gerçek pazarlık aşamasına geldiğinde alıcılar fiyatları önemli ölçüde düşürüyor.

ONLINE PLATFORMLAR YÜKSEK FİYATLA ‘GEL GEL’ Mİ YAPIYOR?

İkinci el araç alım-satım sürecinde fiyatların belirlenmesinde en büyük referans kaynaklarından biri online platformlar. Araç sahipleri, kendi araçlarını satarken bu platformların sunduğu fiyatları baz alıyor. Ancak galericiler ve kurumsal alıcılar, bireysel satıcılarla iletişime geçtiğinde “piyasa durgun”, “talep az”, “araçta şu şu eksiklikler var” gibi gerekçelerle fiyatı aşağı çekmeye çalışıyor. Böylece satıcılar, araçlarını düşük fiyata elden çıkarmak zorunda kalıyor. Ancak aynı araç, galericiler tarafından yüksek fiyatlarla yeniden satışa sunuluyor.

PİYASADA ŞİŞİRİLMİŞ FİYAT ALGISI OLUŞUYOR

Bazı ikinci el araç platformları, ‘ortalama piyasa değeri’ adı altında fiyat belirleme araçları sunuyor. Fakat bu sistemlerde çoğunlukla en yüksek ilan fiyatları baz alındığı için piyasada şişirilmiş bir fiyat algısı oluşuyor. Araç sahipleri de satış ilanlarını oluştururken bu yüksek fiyatları referans alarak satış rakamlarını belirliyor. Böylece piyasa genelinde fiyatlar sürekli yukarı yönlü hareket ediyor.

ARAÇ SAHİPLERİ NE YAPMALI?

Uzmanlar, ikinci el araç satışı yapacak bireylerin sadece online platformlara güvenmemesi gerektiğini vurguluyor. Satıcıların, aracın gerçek piyasa değerini öğrenmek için galericiler, ekspertiz merkezleri ve kasko şirketlerinin sunduğu fiyatları da dikkate alması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca araç alım-satımı yaparken pazarlık sürecini dikkatli yürütmek ve aracın gerçek kondisyonunu gözeterek fiyat belirlemek büyük önem taşıyor.

DENETİM MEKANİZMASI GEREKLİ Mİ?

İkinci el araç piyasasında fiyat manipülasyonunun önüne geçilmesi için Ticaret Bakanlığı nezdinde ilgili kurumların daha etkin denetim mekanizmaları oluşturması gerektiği de gündemde. Fiyatların şeffaf ve gerçek piyasa koşullarına uygun belirlenmesi için, bağımsız otomotiv analiz sistemleri ve denetleyici bir yapı oluşturulması öneriliyor. Sonuç olarak, ikinci el araç piyasasında fiyatların online platformlar tarafından belirlenmesi, alıcı ve satıcı arasındaki dengeyi bozarken, spekülatif fiyat artışlarına da neden oluyor. Araç sahipleri ve alıcıların daha bilinçli hareket etmesi, piyasanın sağlıklı bir şekilde işlemesi için kritik önem taşıyor.

Otomotiv sektörünün en büyük veri ve ikinci el fiyatlandırma şirketi Cardata, yılın son dört ayıyla ilgili güncel durumu değerlendirdi. Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, eylül ayında sıfır kilometre otomobil fiyatlarında geçen yılın aynı dönemine göre %17, ikinci el fiyatlarında ise %15’lik artış yaşandığını belirtti. Yalçın, sıfır kilometre araçlar ile ikinci el araçlar arasındaki fiyat makasının geçtiğimiz temmuz ayına kadar daraldığını hatırlatarak, “Sıfır kilometre fiyatı 1.5 milyon TL olan bir aracın temiz ikinci elinin fiyatı 1.3 milyon TL seviyesindeydi. Tüketici, bu nedenle genellikle yeni araç almayı tercih etti” dedi.

Hüsamettin Yalçın

PAZAR 1.1 MİLYON ADEDE YAKLAŞIYOR

Ancak, Euro’daki %5.5’lik artışın, markaların eylül ayındaki zamlarına yansıdığını ifade eden Yalçın, “Bu durum, 0 km araç satışlarının azalacağı anlamına gelmiyor. Okulların açılması ve şehirlerdeki hareketliliğin artması, talebi artırıyor. Eğer kredi ve finansmana erişim kolaylaşırsa, satışlar daha da ivme kazanabilir” diye konuştu. Eylül ayında pazarın 80-90 bin adet bandında kapanacağını öngördüklerini belirten Yalçın, “Pazar, ilk 8 ayda 2022 yılı toplam kapanışını yakaladı. Kasım ve aralıkta beklenen kampanya bombardımanı ile filo sektörünün devreye girmesi, pazarın 1.1 milyon adede yaklaşmasına neden olabilir” açıklamasını yaptı.

İKİNCİ EL PAZARINDA DURGUNLUK

İkinci el pazarında önemli bir durgunluk yaşandığını vurgulayan Yalçın, “İkinci el satışlarında %30 oranında bir düşüş var. Yüksek mevduat faizleri nedeniyle bazı tüketiciler, ikinci el araç almak yerine bankaya yatırım yapmayı tercih ediyor. Ancak 0 km araçlarda takas ve kampanyaların etkisiyle pazarın 1 milyonu aşacağı öngörüsünü destekliyor” dedi. “Sıfır kilometre araç fiyat artışları ikinci el pazarını olumlu etkileyecek” diyen Yalçın, “Fiyat makasındaki genişleme, ikinci el fiyatlarının normal seviyelere gelmesine yardımcı olacak. Dolayısıyla ikinci elde büyük fiyat artışları beklemiyoruz” ifadesini kullandı.