İkinci el araç pazarındaki fiyat artışı yüzde 20-22 arasında kalırken, sıfır araçların cazip kampanyalarla daha ulaşılabilir hale gelmesi talebin sıfır araçlara yönelmesine sebep oldu. Konuyla ilgili konuşan 2plan İcra Kurulu Başkanı Orhan Ülgür, bayiler ve satıcıların karlılığının, artan kredi maliyetleri ve stoktaki araç değer kaybı nedeniyle azaldığını belirtti.

FİYATLAR KAMPANYALARLA CAZİP HALE GELDİ

Ülgür, “Elektrikli araçların ikinci el pazarı henüz olgunlaşmamış olsa da gelecekte büyümesi beklenirken, 2024 sonunda Türkiye ikinci el pazarı yaklaşık 9 milyon adete ulaşacak. Ancak mükerrer işlemler nedeniyle gerçek satışların yüzde 40-50 seviyelerinde kalacak. Sıfır araç pazarında ise 2024 yılında araç bulunabilirliği arttı ve fiyatlar kampanyalarla cazip hale geldi. Bu durum, ikinci el araçlara olan talebi azalttı. 2024 yılı sonunda Türkiye otomotiv pazarının 1.2 milyon adet sıfır araç satışıyla yılı tamamlaması öngörülüyor” dedi.

İstanbul’da az sayıda otomotiv gazetecisiyle buluşan Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen hem ikinci el araç hem de otomotiv sektörüyle ilgili açıklamalarda bulundu. Bilirgen, “2024 yılında ikinci el araç piyasasında yaşanan dalgalı seyre rağmen perakende satışlarımızı bir önceki yıla kıyasla yüzde 70 oranında artırarak 5 bin adetin üzerine çıktık. 2025 yılında Türkiye genelindeki yeni şube yatırımlarımıza hız kesmeden devam edeceğiz. Ayrıca hizmet ağımızı daha hızlı genişletmek amacıyla Otomobilen’in kurumsal standartlarına uygun bayilikler vermeyi planlıyoruz” dedi.

EKSPERTİZ SİSTEMİ DİJİTALE ENTEGRE OLMALI

“Ticaret Bakanlığı, ‘güvenli ödeme sistemi, ekspertiz zorunluluğu ve 3 ay 5 bin kilometre garanti zorunluluğu’ gibi tüketiciyi koruyan yönetmelik değişiklikleri yaptı” diyen Bilirgen, “Bu sistemi bizim gibi kurumsallar zaten yapıyor. Ama herkesi bu sisteme sokmak lazım. Mesela, noter bugün ekspertiz olmadan satış yapmıyor. Ama ne diyor; ‘ekspertiz tescil numarasını söyle. Bir numara söylüyorsunuz tamam’. Fakat, ekspertiz sistemi entegre olması lazım. Nitekim Whatsapp gruplarında ekspertiz raporu çıkaranlar var. Denetimden çok sistem dijital olarak bir altyapıyla korunmalı” ifadesini kullandı.

TEK BAŞINA 35 MİLYON ÜRETİM

“Çinli markaların Avrupa’da giderek artan baskısından dolayı, 2025 yılında fazla kalan sıfır araçların ülkemize yönlendirilme ihtimali var. Bu durumun etkileri ne olur” sorusuna da cevap veren Bilirgen, “Volkswagen’in Almanya’da 2025’te üç fabrikasını kapatacağını açıklaması, Nissan hakkında çıkan haberler, küresel otomotiv pazarındaki değişimlerin ne denli büyük olduğunu ortaya koyuyor. Dünya toplam otomotiv pazarı 90 milyonun üzerinde iken Çin, tek başına 27 milyon iç pazara sahip ve üretim kapasitesi de 35 milyon” dedi.

İHRACAT GÜCÜMÜZÜ KORUMAK İÇİN YATIRIM ŞART

Bilirgen, “Çinli üreticilerin düşük maliyetli ve yüksek teknoloji odaklı üretimi, Avrupalı ve Amerikalı üreticileri zorluyor. Yani üretimde rekabet avantajlarını kaybediyorlar. Şu anda bizim iç pazarımız etkinlenmese bile, otomotiv ihracatının yüzde 90’ını Avrupa’ya yapıyor olmamız yerli üretimimizi olumsuz etkileyebilir. Avrupalılar, üretimde kapasite azaltmaya gidin diyebilir. Çinli markalar üzerinden Avrupa’ya ihracat gücümüzü kaybetmememiz için BYD yatırımı gibi diğer Çinli markalarında yatırım yapmasını sağlamamız çok önemli” diye konuştu.

‘STOKTA BEKLEYEN ARACA TRAFİK SİGORTASI OLMASIN’

Stokta bekleyen araçların sigorta zorunluluğuyla ilgili de konuşan Bilirgen şunları söyledi: “Bugün Türkiye’de ortalama ikinci el bir aracın satış gününü 30 gün kabul edelim. Yani 30 gün boyunca bizim bir sigorta maliyetimiz oluştu. Maliyetlere yansıyan her şey de fiyatlara yansır. Yani stokta bekleyen bir aracın trafik sigortası olmasının kimseye bir faydası da yok. Yetki belgesine sahip kurumsal satıcılar veya galeriler bundan muaf olsun diye dernekler üzerinden aslında bir başvuru yapıldı. Önümüzdeki günlerde olumlu bir gelişme bekliyorum.”

İKİNCİ EL ELEKTRİKLİ ARAÇ PİYASASININ 5 YILI VAR

Elektrikli araçların ikinci el piyasasındaki yansımasını da değerlendiren Bilirgen, “İkinci el pazarı Türkiye’nin toplam 21 milyon otomobil ve ticari araç parkı üzerinden şekilleniyor. Dolayısıyla sıfır araç pazarındaki trend değişikliklerinin ikinci el pazarına yansıması bir süre alabiliyor. Şöyle ki; sıfır otomobil pazarında SUV araçlarının satışlardaki artış trendi, ancak son 5-6 yılda ikinci el pazarında etkisini göstermeye başladı. Dolayısıyla şu an otomotiv pazar payı yüzde 10’a ulaşan elektrikli araç satışlarının önümüzdeki yıllarda artmasıyla ve pazar paylarının büyümesiyle ikinci el pazarı içinde de anlamlı bir yer almalarını sağlayacak” değerlendirmesinde bulundu.

Erdem, mevcut taşıt kredilerinin tüketici ihtiyaçlarını karşılamadığını vurgulayarak, sıfır kilometre araçlarda kredi imkanlarının kısıtlı olmasının anlaşılır olduğunu, ancak ikinci el araçlar için kredi erişiminin artırılması gerektiğini ifade etti. Politika faizindeki ilk indirimle birlikte pazarın canlanacağını öngören Erdem, odaklarının yatırım amacıyla değil, gerçekten ihtiyaç duyan vatandaşlar olması gerektiğini sözlerine ekledi.

“İkinci el araç pazarının büyüme potansiyeli Türkiye’de halen çok yüksek. Birçok yatırım teklifi alıyoruz. Yanı sıra 2026 yılında borsaya açılma hedefimiz var. Borsaya açılan ilk ikinci el şirketi olma hedefimizi gerçekleştirmek adına gerekli altyapıyı kurduk, girişimlerimizi gerçekleştirdik. Bugün Otomerkezi.net, inovasyonları ve AR-GE çalışmaları ile sektöre yön veren bir oluşum haline geldi. Hayata geçirdiği birçok projeyle yabancı yatırımcı rakiplerine yol gösteren bir ilham kaynağı oldu. Sürekli değişen dinamikler nedeniyle, birçok teşvik avantajı bulunmasına rağmen yabancı yatırımcı kaynaklı markalar ülkemizden çekilme riski var. Ancak Otomerkezi.net olarak bizler ülkemize yatırım yapmaya devam edeceğiz” dedi.

Otomotiv sektörünün en büyük veri ve ikinci el fiyatlandırma şirketi Cardata, ikinci el otomobil pazarının durumunu veriler ışığında ortaya koydu. Geçtiğimiz yılın mayıs ayı sonunda ikinci el otomobil fiyatlarının ve satışlarının düşmeye başladığını hatırlatan Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, “Bu durum aralık ayının son günlerine kadar devam etti ve pazar yüzde 30 daraldı. Ancak 2024’ün ocak ayıyla birlikte ikinci el pazarı yavaş yavaş hareketlenmeye başladı. İkinci ele talep artınca da satışlarda bir hareketlenmeye sebep oldu” dedi.

Hüsamettin Yalçın

KİMSE İKİNCİ EL ARAÇ FİYATLARI DÜŞTÜ DİYEMEZ

“Bir başka deyişle tüketici, 800 bin TL ile 1.2 milyon TL arasında 1-1,5 yaşındaki ikinci el araçlara, konuttan daha fazla yatırım yapmaya başladı” diyen Yalçın, “Yıl başından bu yana fiyatlarda aylık yüzde 3-5’lik artışlar görüldü. Bu da ilk çeyrek sonunda da ikinci elde fiyatları yüzde 12-15 seviyesinde yükselmiş oldu. Kimse ikinci elde fiyatların düşmeye devam ediyor demesin, diyemez de. İkinci el araç fiyatları bir dönem olduğu gibi fahiş biçimde artmıyor ama dengesini buldu diyebiliriz” ifadesini kullandı.

3-4 SENEDE İKİNCİ EL PARKI GENÇLEŞECEK

Yalçın, “Markaların yüzde 15-20 daha düşük fiyatla sattığı 2023 model sıfır kilometre otomobiller de tükendi. 2024 modellerin daha yüksek olan fiyatları da tüketiciyi ikinci ele yöneltecek. Artık başta Çinliler olmak üzere birçok yeni markanın yoğun bir araç satışı var. Gücü yetebilen tüketici de daha fazla yeni teknolojili ikinci el otomobil almaya ve eski teknolojili aracından kurtulmaya çalışıyor. İkinci el yaş ortalaması hala 8-12 yaş. Önümüzdeki 3-4 senede ikinci el parkının çok daha gençleşeceğini öngörüyoruz” diye konuştu.

BAZI ÇOK SATAN MODELLERDEKİ FİYAT DEĞİŞİKLİĞİ

Cardata’nın açıkladığı verileri göre Nisan 2023 ila Nisan 2024 tarihleri arasında, ikinci el araçlardan en çok satan bazı modellerin fiyat değişimi şöyle:

– 2018 Renaul Megane sedan 1.5 DCI, Touch donanım, dizel otomatik modeli geçen sene Nisan ayında 752 bin 400 TL iken bu yılın Nisan ayında yüzde 15 artışla 868 bin 100 TL.

– 2017 Fiat Egea sedan 1.3 MultiJet, easy donanım, dizel manuel modeli geçen sene Nisan ayında 490 bin 100 TL iken bu yılın Nisan ayında yüzde 21 artışla 593 bin 600 TL.

– 2016 Volkswagen Passat sedan 1.6 TDI BMT, Comfortline donanım, dizel otomatik modeli geçen sene Nisan ayında 1 milyon 48 bin 200 TL iken bu yılın Nisan ayında yüzde 16 artışla 1 milyon 216 bin 200 TL.

Otomotiv perakendeciliğinde tam entegre hizmet ağı oluşturmak üzere planlarını tamamladıklarını belirten Borusan Otomotiv İcra Kurulu Başkanı Hakan Tiftik, “Kullanılmış otomobil satın almak isteyen tüketiciler güven problemi yaşıyor ve karşılarında kurumsal bir yapı görmek istiyor. Çalışmalarımız tamamlandığında müşterilerimiz, tam entegre bir yapı üzerinden ekspertiz, alım satım, takas, ihale ve değerleme gibi ikinci el otomobil pazarını ilgilendiren hizmetlerin tümüne, Borusan Next ile tek bir noktadan ulaşacak” dedi.

HİZMET PERFORMANSI EN ÜST SEVİYEDE

Kullanılmış Oto Platformu Genel Müdürü İlker Baydar ise şunları söyledi: “Borusan Otomotiv Grubu’nun yeni markası Borusan Next olarak ikinci el otomobil almak, satmak ya da takasla değiştirmek isteyen tüketicilere sunduğu alışılmışın dışındaki müşteri deneyimi ile hizmet veriyoruz. Her yıl yüksek hacimli araç satışlarına sahne olan ikinci el pazarında yeni yönetim modelimizle hizmet performansımızı en üst seviyeye çıkarıyoruz. Kapılarını ilk olarak İstanbul Samandıra’da açan Borusan Next, Ankara ve diğer büyükşehirlerdeki yatırımlarla da hizmet alanını genişletecek.”

Türkiye’nin ilk ‘otomotiv data şirketi’ olan Cardata’nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, ikinci el otomotiv pazarı özelinde açıklamalarda bulundu. Yalçın, “Türkiye’deki ikinci el otomotiv pazarında önemli dönüşümler yaşandı. Yılın ilk yarısında, sıfır araçların yüksek fiyatları ve döviz kuru dalgalanmaları nedeniyle ikinci el araçlara talep arttı ve fiyatlar yükseldi. Ancak, devletin ikinci yarıda aldığı kararlar ve mevzuatlar, 6 ay 6.000 km kuralı, 0 km fiyatının üstünde ilan verilememesi ve kimlik doğrulama zorunluluğu gibi faktörler fiyatları düşürmeye başladı” dedi.

DÜZENLEMELER FİYAT İSTİKRARINI SAĞLADI

“Bu düzenlemeler, piyasada spekülatif alım-satımı azaltarak fiyat istikrarını sağladı ve daha gerçekçi fiyat seviyelerine yol açtı” diyen Yalçın, “Fiyat düşüşünün yüzdesel olarak ne kadar olduğu marka, model ve koşullara bağlı olarak değişiklik gösteriyor, genel olarak Temmuz’dan beri olan düşüş %25’lere yaklaştı. Bu düşüşün süresi, ekonomik ve politik faktörlere bağlı olacak; 2023 sonunda beklenen ÖTV matrah düzenlemeleri ve seçim ekonomisinin getireceği canlanma, 2024 başında fiyatlar üzerinde etkili olabilir” diye konuştu.

İSTİKRARLI BÜYÜME FİYATLARI ETKİLER

“2024 yılı için Türkiye’deki ikinci el araç pazarında beklentiler hem yerel hem de global ekonomik ve politik faktörlerin etkisine bağlı olarak şekillenecek” diyen Yalçın, “Eğer ekonomi 2024’te istikrarlı bir büyüme gösterirse, bu, tüketicilerin alım gücünü artırarak ikinci el araç piyasasına olumlu yansıyabilir. Öte yandan, bu araçların ikinci el piyasasındaki varlığı ve fiyatlandırması önemli bir faktör haline gelebilir. Tüketicilerin çevre dostu araçlara yönelmesi, ikinci el pazarındaki araç tercihlerini ve dolayısıyla fiyatları etkileyebilir” ifadesini kullandı.

Hüsamettin Yalçın

FAHİŞ FİYAT SÜRECİ

– Sıfır Araç Fiyatlarındaki Yükseklik: Sıfır araçların yüksek fiyatları, tüketicileri ikinci el araç alımına yönlendirdi​​.

– Döviz Kuru Dalgalanmaları: Döviz kurundaki dalgalanmalar, sıfır araç fiyatlarına yansıdı, 0 km araç fiyatları çok yükseldi ve bu da ikinci el araçlara olan talebi artırdı​​.

– Pandemiyle birlikte var olan 0 km araç tedarik problemi: 0 km’deki araç yokluğu tüketicileri ikinci el araç alımına yönlendirdi​​. 0 km’de arzın azlığından dolayı 2’ci el araç fiyatları 2023’ün yaz aylarına kadar arttı.

– İkinci el araç fiyatları: Yılın ilk yarısında çok yükselen ikinci el araç fiyatları yaz aylarıyla birlikte devletin almış olduğu üç önemli karar (mevzuat) sonrasında düşmeye başladı. Bu düşüş halen de devam ediyor.

Bu üç mevzuat: 6 ay 6.000 km, ikinci el araç ilanı verirken 0 km fiyatının üstünde araç ilanı verilemeyecek olması ve ikinci el araç ilanı verirken kimlik doğrulaması yapılacak olması. Bu üç uygulama ve ikinci ele olan talebin azalmasıyla birlikte ikinci el araç fiyatlarındaki köpük eridi.

İkinci el otomobil ilan platformu arabam.com, eylül ayının ikinci el ilan verilerini paylaştı. Buna göre; en çok ilana koyulan araçlar sırasıyla 2012, 2016 ve 2011 yıllarına ait modeller oldu. Eylül ayında ilanlarda en çok 1.4-1.6 arası motor hacmine sahip araçlar görülürken; bu araçların ilan oranı %51 olarak gerçekleşti. İlanlar içinde en yüksek payı ise %23,1 oranı ile 800.000 TL ve üzerindeki araçlar oluşturdu. Eylül ayı boyunca ilanlarda en çok görülen 5 kategori, 10 marka, 10 otomobil modeli ve yılı, 10 arazi/SUV/Pick-up modeli, yakıt türleri, vites türleri, motor hacimleri, km. değerleri gibi temel verilere göre kategorize edilen ikinci el arabam.com analizi şöyle oldu:

İLANLARIN YÜZDE 70’İNİ OTOMOBİLLER OLUŞTURDU

arabam.com’da eylül ayında ikinci el araç ilanlarının %70’ini otomobiller oluşturdu. Otomobilleri sırasıyla hafif ticari araçlar, arazi araçları, ticari araçlar ve motosikletler izledi. Traktör ve tarım iş makineleri gibi ilanlar ise %2’lik kısmı oluşturdu. İlanlarda en çok görülen markalar sırasıyla Fiat, Renault, Volkswagen, Ford, Opel, Hyundai, Peugeot, Toyota, Citroen ve Honda oldu. İlanlara model özelinde bakıldığında eylül ayında en çok ilan verilen otomobil modelleri sırasıyla Clio, Astra, Megane, Corolla, Egea, Focus,  ve Passat oldu. Bu modelleri ise Volkswagen Polo ve Honda Civic takip etti.

2012 YILINA AİT ARAÇLAR ÖNE ÇIKTI

arabam.com’da yayınlanan 2. el Arazi/SUV/Pick-up ilanlarının oransal olarak değerlendirmesine bakıldığında, ağustos ayında olduğu gibi eylül ayında da Nissan Qashqai liderliğini korudu. Nissan Qashqai %21 ile ilanlarda en çok yer alan model oldu. Qashqai modelini sırasıyla Dacia Duster, Kia Sportage, Volkswagen Tiguan, Peugeot 3008, Hyundai Tucson, Chevrolet Captiva, Egea Cross, Peugeot 2008 ve Nissan Juke izledi. Söz konusu ayda en fazla ilan verilen araçlar, %7,1 oranı ile 2012 yılına ait modeller oldu. 2012 model araçları ikinci sırada %6,4 ile 2016, üçüncü sırada ise %6,3 ile 2011 model araçlar takip etti.

DÜZ VİTES OTOMOBİL YOĞUNLUĞU YAŞANDI

İlanlar içinde en yüksek pay %23,1 oranı ile 800.000 TL ve üzerindeki araçların oldu. 400.001 TL – 500.000 TL aralığındaki araçlar %14.2 ile ikinci, 500.001 TL – 600.000 TL aralığındaki araçlar %13.4 ile üçüncü sırada yer aldı. 200.000 TL ve altı araçların oranı ise %5,5 oldu. Şanzıman tipine göre ilanların dağılımında temmuz ve ağustos aylarında olduğu gibi eylül ayında da en büyük payın düz vitesli araçlarda olduğu görüldü. İlanların %66’sı düz vitesli araçlardan oluştu. Otomatik vitesli araçlar ilanların %20’sini, yarı otomatik vitesli araçlar da %14’ünü oluşturdu.

Stokçuluk, fahiş fiyat uygulaması, elden para alma, haksız ticari rekabet, aksesuar dayatması gibi vatandaşın aleyhinde ne varsa tersine çevirmek için harekete geçen Ticaret Bakanlığı bir dizi önlemler aldı ve denetimleri sıklaştırdı. Bu kapsamda ‘6 ay 6 bin kilometre’ ve ‘internetten yapılan ikinci el araç satışlarında, üretici tarafından tavsiye edilen fiyatın üzerinde satışına kısıtlama’ getiren düzenlemeler hem fahiş fiyatların önüne geçti hem de otomobil bulunurluğu sorununa büyük oranda çözüm oldu.

NİHAİ TÜKETİCİ DE DENETLENİYOR

Bakanlık yetkilileri sorunun çözüme kavuşması adına araç satın alan nihai tüketicileri de arayıp herhangi bir usulsüzlüğe maruz kalıp kalmadığını soruşturuyor. Bu konuda yaşadıklarını anlatan bir vatandaş şunları söyledi: “Yetkili bir bayiden Peugeot model bir araç aldım. 31 Aralık 2022 tarihinde İstanbul Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı müfettişi tarafından telefonla arayıp, ‘Aksesuar adı altında fazladan para istendi mi? Fatura edilen miktarın dışında ekstra para istendi mi? gibi sorular sordu. Hatta hesap hareketlerime bakmak için dekontumu bile istedi.”

İDARİ PARA CEZALARI İŞE YARADI

Denetimlerin kararlılıkla sürdürülmesi ve idari para cezaları yaşanan sıkıntıların çözümünü hızlandırdı. Bu kapsamda son açıklanan verilere göre: “6 ay 6 bin kilometre kısıtlaması çerçevesinde 126 yetkili bayi ve galeriye toplam 51 milyon 920 bin 782 TL, 639 yetkili bayi denetlenerek 20 yetkili bayiye stokçuluk nedeniyle toplam 102 milyon 547 bin TL, 27 Temmuz itibarıyla aykırı ilan girişinde bulunduğu tespit edilen 253 gerçek ve tüzel kişiye ise toplam 67 milyon 439 bin TL idari para cezası uygulandı. Ayrıca 9 bayinin yetki belgesi iptal edildi.”

DÜZENLEMEYE AYKIRI İLAN SAYISI AZALDI

Son düzenleme olan araç alım satımında kural ihlalinde araç başına 300 bin lira idari para cezası uygulamasıyla birlikte kanun dışı ilan sayılarında ciddi düşüş sağlandığı belirtilen Ticaret Bakanı Ömer Bolat, “Bu düzenlemelerimiz galerilerde sıfır otomobillere ulaşım sorununu da ortadan kaldırmıştır” dedi. Böylece ilan kısıtlaması düzenlemesinin yürürlüğe girmesinden önce düzenlemeye aykırılık teşkil edebilecek toplam ilan sayısının 20 binin üzerinde seyrettiği, bu sayının yüzde 92,61 azalarak 1550’ye düştüğü kayıtlara geçti.

kaynak: milatgazetesi

Bu konuyla alakalı açıklamalarda bulunan RS Oto Ekspertiz Marka Başkanı Fatih Yanık, “6 Ay / 6.000 Km yönetmeliği yayınlandığı tarih itibariyle geçerli, ancak öncesinde satın alımı yapılmış araçlar 15 Eylül tarihine kadar bu uygulamadan muaf tutulmuş durumda” diye konuştu.

BAYİLERDE ARAÇ BULUNURLULUĞU ARTABİLİR

Yanık, “Araç var ve satış yapılıyor. Sıfır araçtaki sıkıntı, gerçek ihtiyaç sahiplerinin araç bulamaması ve bu araçların bayi liste fiyatlarının çok üzerinde satışa sunulması. Uygulamaya alınan yönetmelik bu kapsamda değerlendirildi. Bu süreçte sıfır araçlarda bulunurluk önümüzdeki günlerde, bayi tarafında artabilir. Sene sonu kampanyalarla birlikte satılması gereken araç sayısı, müşterileri ile buluşacaktır” değerlendirmesini yaptı.

EKSPERTİZ NOKTALARINDA TESPİT EDİLMELİ

Yanık şöyle konuştu: “İkinci el araçlarda da yüzde 5-7 civarında bir düşüş gözle görülmekte. Sıfır araç bulunurluk artması ile birlikte, yıl sonuna doğru yüzde 20 düşüş gösterebilir. Ayrıca ilgili yönetmelik, 6 ay 6.000 km satılamaz uygulamasının, 6.000 km tespitinin nasıl ve kimin tarafından yapılacağı açıklaması getirmemiştir. Tespitinin, Hizmet Yeterlilik Belgeli ekspertiz noktalarında, Noter satış öncesinde yapılması uygun olacaktır” beyanında bulundu.