NielsenIQ iş birliğiyle hazırlanan bu rapor, sektörün mevcut durumu ve büyüme potansiyelini detaylı şekilde ortaya koyuyor. 2025’in ilk çeyreğinde günlük araç kiralama sektörünün aktif büyüklüğü 186,7 milyar TL’ye ulaştı. Araç parkı 155 bin seviyesinde bulunurken, operasyonel ve günlük kiralama sektörünün toplam araç sayısı yaklaşık 400 bine çıktı. Aynı dönemde toplam kontrat adedi 798 bine yaklaştı. TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Yaptığımız araştırma, sektörümüzün hem geçmiş performansını hem de gelecek için büyük bir gelişim potansiyelini gösteriyor” dedi.

TERCİHLERDE C SEGMENTİ VE MARKA DAĞILIMI

Rapora göre günlük kiralama filosunda yüzde 23,7 oranıyla Renault modelleri ilk sırada yer alıyor. Onu yüzde 22,1 ile Fiat, yüzde 9,5 ile Hyundai takip ediyor. En çok tercih edilen araçlar ise B segment hatchback ve C segment sedan otomatik modeller. 2025’in ilk çeyreğinde sektör yaklaşık 6,2 milyar TL vergi öderken, 6 binin üzerinde kişi bu alanda çalışıyor. Çalışanların yaklaşık yüzde 15’ini kadınlar oluşturuyor. Yaşa, kadınların sektörün çeşitli pozisyonlarında önemli görevler üstlendiğini belirtti.

GÜVENLİK VE DÜZENLEME TALEPLERİ

TOKKDER, artan dolandırıcılık vakalarına karşı İçişleri ve Ticaret Bakanlıkları ile iş birliği içinde sektör için özel yönetmelik hazırlanmasını talep ediyor. Kiralama şirketlerine yetki belgesi verilmesi ve “Kiralık Araç Bildirim Sistemi” (KABİS) ile işletenlik sorumluluğunun kiracıya ait olması için yasal düzenleme isteniyor. 2025 yaz döneminde İsrail-İran gerilimi nedeniyle rezervasyon iptalleri yaşanırken, sektör doluluk oranlarının mevsim normallerine yaklaşacağı öngörülüyor. Kağan Yaşa, “Sektörümüzde yaşanan maliyet artışları ve finansman zorlukları yatırım tarafında önemli bir etken. Ancak sezonun kalanında talebin olumlu seyredeceğini tahmin ediyoruz” diye konuştu.

ELEKTRİKLİ VE HİBRİT ARAÇLARIN PAYI ARTIYOR

Raporda, sürdürülebilirlik odaklı tercihlerin yükselişi dikkat çekti. Araç parkındaki elektrikli ve hibrit araçların toplam payı yüzde 10,4’e yükselirken, benzinli araçlar yüzde 60,7 ile liderliğini sürdürdü. Dizel araçların payı ise yüzde 28,8’e geriledi. Bu değişim, sektörde çevreci araçlara yönelimin güçlendiğini ortaya koydu. Operasyonel kiralamada en çok tercih edilen marka yüzde 18,7 payla Renault oldu. Onu sırasıyla Fiat (%16,2), Toyota (%9,4), Volkswagen (%9) ve Ford (%8,4) izledi. Sınıf bazında ise araç parkının yüzde 47’si kompakt, yüzde 31’i küçük sınıf ve yüzde 10,1’i üst-orta sınıf araçlardan oluştu.

ARAÇ FİLOSU 242 BİNE DÜŞTÜ

Sektör, 2025’in ilk çeyreğinde ekonomiye 11 milyar TL vergi katkısı sağladı. Ancak müşteri sayısındaki düşüş dikkat çekici. 2021 yılında 28 bin 300 olan müşteri sayısı, 2025’te yüzde 26 azalarak 20 bin 900’e geriledi. TOKKDER Başkanı Kağan Yaşa, bu düşüşü artan kredi faizleri, finansmana erişim sorunları ve yükselen kira maliyetleriyle açıkladı. Raporu değerlendiren TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “2018’de 328 bin olan filo, bugün 242 bine düştü. Kiralamaya olan talep devam etse de artan maliyetler ve finansman engelleri büyümeyi sınırlıyor” dedi. Yaşa, kiralanan araçlarda uygulanan gider sınırının güncellenmesi ve GPS zorunluluğunun ötelenmesi gibi düzenlemelerle sektörün desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Rapora göre, sektör 95,8 milyar TL’lik yatırımla 69.700 yeni aracı filosuna kattı. 2024 yılı sonu itibarıyla sektörün aktif büyüklüğü 280,2 milyar TL’ye ulaşırken, toplam araç sayısı yüzde 0,9 azalarak 251.800 adede düştü. Sektör, 2024 yılında 50 milyar TL vergi ödeyerek ekonomiye önemli bir katkı sağladı. Kiralanan araçların yüzde 9,6’sı hibrit veya elektrikli araçlardan oluşuyor. Renault, pazarın lideri olmayı sürdürürken, Fiat, Toyota, Volkswagen ve Ford da tercih edilen markalar arasında yer aldı.

OTOMATİK VİTESLİ ARAÇLARIN PAYI ARTIYOR

Sedan araçlar, kiralamada en çok tercih edilen gövde tipi olmaya devam etti, ardından hatchback ve SUV araçlar geldi. Otomatik vitesli araçların sektördeki payı ise yüzde 81,7’ye yükseldi. TOKKDER Başkanı Kağan Yaşa, operasyonel araç kiralamanın, işletmelere maliyet ve riskleri azaltma imkanı sunduğunu belirtti. Ayrıca Yaşa şunları söyledi: “30 Kasım 2024 tarihli ve 32738 Sayılı Resmî Gazetede yayınlanan “Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile, araç kiralama işletmelerine, kiralanan araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurarak, araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları üç yıl saklama zorunluluğu getirildi.”

Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), 2024 yılının ilk yarısına ait operasyonel araç kiralama sektörü raporunu açıkladı. NielsenIQ iş birliğiyle hazırlanan rapora göre, sektör 2024’ün ilk yarısında 43,4 milyar TL’lik yeni araç yatırımı yaparak filosuna 34 bin yeni araç kattı. Toplam araç sayısı 257 bine ulaştı ve sektörün aktif büyüklüğü 215 milyar TL’yi aştı. Raporda, Renault’un yüzde 17,9 pazar payı ile en çok tercih edilen marka olduğu görülüyor. Kompakt sınıf araçlar sektörün yüzde 46,2’sini oluştururken, hafif ticari araçların payı yüzde 7,4’e yükseldi. Hibrit ve elektrikli araçların oranı ise yüzde 9,2 oldu.

SEKTÖRÜN ARAÇ SAYISI 257 BİNE ULAŞTI

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, operasyonel kiralama sektörünün 257 bine ulaşan araç sayısı ve 215 milyar TL’lik aktif büyüklüğü ile önemli bir noktaya geldiğini belirtti. Yaşa, sektörün yarıya yakın finansmanını özkaynaklardan sağladığını ve düşük takipteki alacaklar oranının (%1,5) sağlıklı bir yapı sunduğunu vurguladı. Yaşa, Avrupa’da operasyonel kiralamanın şirket araç finansmanındaki payının yüzde 57’ye çıktığını belirterek, Türkiye’de bu oranı artırma potansiyelinin büyük olduğunu söyledi.

Rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü 2024 yılının ilk 3 ayında 22,3 milyar TL’lik yeni araç yatırımı yaparak 18 bin adet aracı filosuna kattı. Sektörün aktif büyüklüğü 194 milyar TL’ye ulaştı. Rapora göre, Renault yüzde 17,8 pay ile Türkiye operasyonel araç kiralama sektörünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü.

1000 KİŞİ BAŞINA 167 ARAÇ DÜŞÜYOR

Konuyla ilgili konuşan TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Banka dışı finansal kuruluşlarla kıyaslandığında, sektörümüzün aktif büyüklüğü oldukça önemli bir noktaya gelmiş durumda. Sektörümüzün özkaynakları 95 milyar TL’ye, sektörümüzün aktif toplamının neredeyse yarısına ulaştı. Her ne kadar sektörümüzün araç parkı son 2 yıldır yüzde 3-4 seviyesinde büyüse de, gerçekte sektörümüz çok daha büyük bir büyüme potansiyeline sahip. 2022 yılı verilerine göre, Avrupa Birliği’nde 1.000 kişi başına düşen otomobil sayısı 560 iken, ülkemizde bu sayı ancak 167’ye ulaşmış durumda” dedi.

Konuyla ilgili açıklama yapan Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Kısa süreli araç kiralamada, bayram döneminde %80-90’lara varan doluluk yaşanacaktır. Bu yıl turizmde arzu edilen hareketliliğin gerçekleşeceğini ve günlük araç kiralamaya olan talebin de bundan olumlu etkileneceği kanısındayım. Böyle bir durumda, günlük araç kiralama sektörünün senelik ortalamada yaklaşık 70 bin, yüksek sezonda ise 110.000 araç ile müşterilerine hizmet vereceğini tahmin ediyorum” dedi.

SAHİPLİK YERİNE KULLANIM ARTARAK DEVAM EDECEK

Otomobil fiyatlarının artmasının kiralama sektörüne etkisiyle ilgili de konuşan Yaşa, “Araç sahibi olmanın zorlaştığı bu dönemde araç kiralama, tüketicinin ulaşım ihtiyacını karşılama anlamında avantajlı bir alternatif haline geldi. Kiralamayı tercih eden tüketici sadece ihtiyaç duyduğu süre kadar aracı kullanma ve sadece bunun bedelini ödeme imkânına sahip oluyor. Pandemi öncesi yaşanmaya başlanan “sahiplik yerine kullanım” ana akımı önümüzdeki dönemde artarak devam edecek, bireyler ve kurumlar ihtiyaçları kadar kullanıma imkânı tanıyan modellere, dolayısıyla kiralamaya daha fazla yöneleceklerdir” beyanında bulundu.