Küresel otomotiv sektörü, Ortadoğu merkezli tırmanan jeopolitik krizin gölgesinde zorlu bir sınavdan geçiyor. İran ve bölge eksenli yaşanan gerilimin, küresel konteyner taşımacılık kapasitesinin yaklaşık yüzde 10’unu doğrudan etkilemesi, Türkiye otomotiv pazarında da dengeleri değiştirdi. Nisan ayında fiyatlarda büyük bir değişim gözlenmezken, sektör temsilcileri vatandaşları uyardı: “Mayıs ayı, zam ayı olabilir.”

Lojistik koridoru daraldı, konteyner krizi hortladı

Bölgesel çatışma riskinin artmasıyla birlikte, özellikle Uzak Doğu’dan gelen yarı iletken (çip), batarya hücreleri ve kritik otomotiv parçalarının sevkiyat süreleri uzadı. Gemilerin rotalarını değiştirmesi ve navlun maliyetlerinin tırmanması, otomobil üretim maliyetleri üzerinde devasa bir baskı oluşturdu. Uzmanlar, sevkiyatlardaki bu yüzde 10’luk kapasite kaybının, üretim bandından çıkan her aracın lojistik maliyetini doğrudan yukarı çektiğini belirtiyor.

Nisan’da fiyatlar neden artmadı?

Vatandaşların merak ettiği “Kriz varken fiyatlar neden hala sabit?” sorusunun cevabı ise stok yönetiminde gizli. Türkiye’deki distribütörler ve bayiler, Nisan ayı stoklarını krizin etkileri tam anlamıyla fiyatlara yansımadan önce belirlemişti. Ayrıca, kampanya dönemlerinin devam etmesi ve bayram trafiği nedeniyle satış hacmini koruma isteği, Nisan ayında bir “fiyat kalkanı” oluşturdu. Ancak bu durumun sürdürülebilir olmadığını ifade eden sektör paydaşları, stoklardaki eski maliyetli araçların tükenmek üzere olduğunun altını çiziyor.

Mayıs ayı için ‘Maliyet ayarlaması’ sinyali

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verileri ve piyasa analizleri ışığında, özellikle popüler olan B-SUV ve C-SUV segmentindeki araçlarda mayıs ayı itibarıyla fiyat güncellemelerinin kaçınılmaz olduğu öngörülüyor. Sektör temsilcileri süreci şu sözlerle özetliyor: “Nisan ayını mevcut stoklarla ve maliyetleri sübvanse ederek geçirdik. Ancak ham maddeye erişim zorlaşırken lojistik maliyetleri iki katına çıkmış durumda. Yeni gelecek partilerde bu maliyet artışını fiyatlara yansıtmaktan başka çaremiz kalmıyor. Mayıs ayı, sadece döviz kuru değil, doğrudan ‘üretim ve ulaştırma maliyeti’ kaynaklı bir zam dalgasına sahne olabilir.”

Vatandaş ne yapmalı?

Uzmanlar, araç almayı planlayan vatandaşlar için Nisan ayının son haftasının “son fırsat penceresi” olabileceğine dikkat çekiyor. Mevcut kampanyaların Mayıs ayında yerini yeni fiyat listelerine bırakabileceği, özellikle ithal modellerde teslimat sürelerinin lojistik kriz nedeniyle tekrar 2-3 aylık sürelere çıkabileceği uyarısı yapılıyor.