Çinli elektrikli araç üreticisi BYD’nin 1 milyar dolarlık fabrika yatırımını askıya almasının ardından otomotiv sektöründe dikkat çekici bir tablo ortaya çıktı: Türkiye’de yıllardır üretim yapan köklü markalar, art arda yeni yatırım ve üretim açıklamalarıyla sahaya çıktı. Renault ve Hyundai’nin attığı adımları şimdi Citroën’in Berlingo kararı tamamladı. Sektör temsilcileri bu tabloyu “kâğıt üzerindeki vaatler değil, fiili üretimle kanıtlanan bağlılık” olarak yorumluyor.

RENAULT: “BİZ SÖZ VERİNCE YAPARIZ”

OYAK Renault, Bursa fabrikasını son iki yılda adeta yeni model üssüne dönüştürdü. 2023 yılında açıklanan 400 milyon euroluk yatırım kapsamında önce Duster üretimi Bursa’ya taşındı, ardından Clio’nun altıncı nesli devreye alındı. Şimdi ise markanın küresel büyüme stratejisinin en önemli modellerinden biri olarak gösterilen C-segment SUV Boreal, Bursa’da banttan inmeye başladı. Renault MAİS Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Bahaettin Tatoğlu, “Biz Türkiye’ye ne söz verdiysek harfiyen yaptık. SUV segmentindeki pazar payımızı yüzde 4,5’ten yüzde 6’ya çıkardık. Boreal ile bu oranı yüzde 10’un üzerine taşımayı hedefliyoruz” diye konuştu.

HYUNDAI: 715 MİLYON EURO’LUK TARİHİ YATIRIM

İzmit’te 1997’den bu yana kesintisiz üretim yapan Hyundai Motor Türkiye, elektrikli araç hamlesini büyütüyor. Şirket, Ağustos ayında seri üretime başlayacak ilk yerli elektrikli modeli IONIQ 3’ü desteklemek amacıyla yeni bir batarya fabrikası kurduğunu açıkladı. Toplam yatırım tutarının gelecek mayıs ayına kadar 715 milyon euroya ulaşması bekleniyor; bunun 250 milyon eurosu IONIQ 3’e, 400 milyon eurosu ise Bayon ve i20’ye, 55 milyon eurosu da yeni batarya tesisine ayrılmış durumda. 30.000 metrekarelik alanda kurulan batarya fabrikasında 27 robot yer alırken, tesis ilk aşamada 300’den fazla kişiye istihdam sağlayacak.  Hyundai Motor Türkiye Genel Müdürü Murat Berkel, bu yatırımı son yıllarda otomotiv sektöründe Türkiye’de yapılan en büyük yatırım olarak tanımladı. Berkel’in açıklamasına göre İzmit’te bu yıl 27 bin, gelecek yıl ise 40 bin adet batarya üretilmesi planlanıyor.

CITROEN BERLİNGO TÜRKİYE’DE ÜRETİLİYOR

Zincirin son halkasını ise Citroën tamamladı. Marka, dünya çapında 4,2 milyondan fazla üretilen ve 90 ülkede satışa sunulan ikonik hafif ticari modeli Berlingo’nun Türkiye’deki üretimine, modelin 30’uncu yılında start veriyor. Üretim, bu yılın üçüncü çeyreğinden itibaren Bursa’daki Tofaş Fabrikası’nda başlayacak. Citroën Türkiye Marka Direktörü Bora Duran, kararın markanın tarihinde bir ilk olduğunu vurguladı: “30’uncu yılını kutlayan Berlingo’nun markamız tarihinde ilk kez Türkiye’de Tofaş Fabrikamızda üretilecek olması bizim için son derece önemli bir dönüm noktası. Bu atılım, aynı zamanda Citroën markasının ülkemize ve üretim altyapımıza duyduğu güvenin önemli bir göstergesi” dedi.

ÜRETİM KAPASİTESİ 500.000’E ÇIKTI

Duran’ın verdiği bilgilere göre Tofaş’ta geçen yıl K0 projesi kapsamında Citroën Jumpy ve Spacetourer üretimine başlanmıştı; Berlingo’nun 2026 üretim programına dahil edilmesi bu stratejinin en somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor. Berlingo, Türkiye’de bugüne kadar 150 binin üzerinde kullanıcıyla buluştu.

Satış rakamları da markanın iddiasını destekliyor: Duran, 2026’nın ilk beş ayında hafif ticari araç pazarı yüzde 2 büyürken Citroën’in satışlarını yüzde 13,5 artırarak yaklaşık 9.950 adetlik satış hacmine ulaştığını, pazar payını da 1 puan artırarak yüzde 10,3’e taşıdığını belirtti. Bu büyümede Berlingo Combi’nin yüzde 30’luk satış artışının kilit rol oynadığını söyleyen Duran, hedefin yerli üretimin gücüyle hafif ticari araç pazarında ilk 3 marka arasındaki konumu güçlendirmek olduğunu ifade etti. Bu üretimle birlikte Tofaş, Türkiye’deki yıllık üretim kapasitesini 500 bin adede çıkardığını Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) bildirdi.

‘YENİ YATIRIMLAR GÖLGEDE KALMASIN’

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, askıya alınan fabrika yatırımlarının gündemi domine etmesinin, mevcut üreticilerin attığı yeni adımları gölgede bıraktığına dikkat çekti. Bantlara dahil olan her yeni modelin doğrudan ve dolaylı birçok pozitif etkisi olduğunu vurgulayan Nazik, “Üretime geçen her yeni model, aslında ülkemize ilave yatırım yapılması anlamına geldiği gibi yedek parça ve OEM üreticilerinin de desteklenmesi demek” dedi. Nazik, mevcut üreticilerin devlet teşvikleriyle desteklenmesinin özellikle istihdam kaynağı yaratması açısından kritik önem taşıdığını belirtti.

‘ASIL REKABET BATARYA VE YAZILIMDA YAŞANACAK’

Türkiye’nin güçlü bir otomotiv üretim altyapısına sahip olduğunu belirten Nazik, yeni dönemde rekabetin yüksek katma değerli teknolojilere kayacağı uyarısında bulundu: “Türkiye bugün Avrupa’nın önemli üretim üslerinden biri konumunda. Ancak yeni dönemde yalnızca araç üretmek yeterli olmayacak. Batarya teknolojileri, yazılım, elektronik sistemler ve yeni nesil mobilite çözümleri konusunda yapılacak yatırımlar, sektörün geleceğini belirleyecek.” Ford, Tofaş, Renault, Toyota, Hyundai ve Togg gibi ana sanayi oyuncularının Türkiye’nin üretim kabiliyetini ortaya koyduğunu belirten Nazik, dikkat çekici bir uyarıda da bulundu: İç pazarda satılan araçların yaklaşık üçte ikisinin ithal olması; kur riski, cari açık, vergi politikası ve yerli üretim stratejisi açısından önemli bir gösterge. Nazik sözlerini şöyle tamamladı: “Yeni dönemde asıl rekabet yalnızca araç üretiminde değil; batarya, elektronik, yazılım, güç aktarma sistemleri ve yüksek katma değerli tedarik zinciri oluşturma kabiliyetinde yaşanacak.”

‘TÜRKİYE YENİ REKABET ŞARTLARIYLA KARŞI KARŞIYA’

İstanbul Ticaret Odası (İTO) 52. Komite Başkanı ve Motor Aşin CEO’su Saim Aşçı, BYD’nin Manisa yatırımını askıya alması, Hyundai’nin İzmit’teki batarya yatırımı ve Renault’nun Bursa’daki model yatırımlarının ilk bakışta birbirine zıt haberler gibi okunabileceğini, ancak Türkiye otomotiv ekosisteminin yeni bir yol ayrımında olduğunu gösterdiğini söyledi. Aşçı, “Avrupa ile Çin arasındaki elektrikli araç rekabeti, yerli katkı oranı, üretim lokasyonu, tedarik zinciri güvenliği, satış sonrası hizmetler ve yedek parça ekosistemi aynı anda yeniden şekilleniyor. Türkiye otomotivde bir kayıp hikâyesiyle değil, yeni rekabet şartlarına uyum zorunluluğuyla karşı karşıya” dedi.

‘HYUNDAI VE RENAULT’NUN MESAJLARI DENGELEYİCİ GELİŞMELER’

Hyundai’nin İzmit’teki batarya yatırımının Türkiye’nin elektrikli mobilite değer zincirinde daha fazla yer alma iradesini gösterdiğini söyleyen Aşçı, Renault’nun Bursa’daki esnek platform yatırımlarının da Türkiye’nin ihracat odaklı, mühendislik kabiliyeti güçlü bir üretim merkezi konumunu koruduğunu ortaya koyduğunu belirtti. Aşçı, “BYD’nin bekleme kararı Türkiye için bir uyarıdır; Hyundai ve Renault’nun yatırım mesajları ise Türkiye’nin hâlâ güçlü bir üretim zemini sunduğunu gösteren dengeleyici gelişmelerdir” ifadelerini kullandı.

‘REKABET ARTIK FABRİKA KURMAKTAN İBARET DEĞİL’

Yatırım rekabetinin teknoloji, tedarik zinciri, pazar erişimi ve yerli katkı oranı üzerinden yeniden tanımlandığını vurgulayan Aşçı, “Rekabet artık ‘kim fabrika kuracak?’ sorusundan ‘hangi teknolojiyle, hangi tedarik zinciriyle, hangi pazara ve hangi yerli katkı oranıyla üretim yapılacak?’ sorusuna taşındı. Batarya paketleme, güç elektroniği, termal yönetim, yazılım, ADAS sistemleri, bağlantılı araç teknolojileri ve yüksek voltaj güvenliği gibi alanlarda yerli kabiliyet geliştirmek artık tercih değil, stratejik zorunluluk” açıklamasını yaptı.

Çinli otomobillerin fabrika çıkış fiyatı ile Türkiye’deki satış fiyatı arasında 3,5-4 katlık fark oluştuğunu belirten Nazik, nakliye, gümrük vergileri, ÖTV ve KDV gibi kalemlerin maliyetleri önemli ölçüde artırdığını ifade etti. Nazik, düşük fiyatla rekabet döneminin geride kaldığını, artık teknoloji, donanım, servis ağı ve yatırım gücünün belirleyici olduğunu söyledi. Yeni düzenlemelerin, Türkiye’ye sadece araç ithal ederek var olmayı zorlaştırdığını vurguladı. Elektrikli araç pazarında Togg’un güçlü bir rakip haline geldiğini kaydeden Nazik, Çinli markaların artık teknoloji, kalite ve satış sonrası hizmetlerle öne çıkmak zorunda olduğunu belirtti. Tüketicilerin ise fiyatın yanı sıra servis ağı, garanti koşulları ve ikinci el değerine daha fazla önem verdiğini dile getirdi.

Araç kiralama sektörü 2025’in üçüncü çeyreğinde güçlü büyümesini sürdürdü. Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), NielsenIQ iş birliğiyle hazırladığı ‘Kısa Dönem Araç Kiralama Sektör Raporu’nun sonuçlarını açıkladı. Rapora göre, kısa dönem (günlük) araç kiralama sektörünün filosu 155 bin 900 araca ulaşırken, sektörün yılın dokuz ayında yaptığı araç yatırımı 98,6 milyar TL’yi buldu. Sektörün yılın ilk dokuz ayında 32,8 milyar TL vergi ödediği kaydedildi.

3 araçtan 2’si benzinli, elektrikli payı artıyor

Sektör araç parkında benzinli modeller yüzde 65,3 ile ağırlığını korurken, dizeller yüzde 26,3, hibrit araçlar yüzde 5, elektrikliler yüzde 2,4 pay aldı. Segment bazında araçların yüzde 41,1’i A ve B sınıfı, yüzde 40,6’sı kompakt sınıf oldu. Sedan karoser tipi yüzde 35,3 ile ilk sırada yer alırken, hatchback modeller yüzde 30,4 ile yükselişini sürdürdü. TOKKDER raporuna göre, yılın üçüncü çeyreğinde sektörün ortalama doluluk oranı yüzde 82’ye yükseldi. Aynı dönemde kiradaki ortalama araç sayısı 127 bin 389 olarak kaydedilirken, kontrat sayısı 1,32 milyona ulaştı. Sektördeki araçların ortalama yaşı 19 ay, ortalama kira süresi ise 8,7 gün oldu.

Tangün: Kiralama artık sürdürülebilir bir yatırım ekosistemi

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan A. Tangün, yılın ilk dokuz ayında yapılan 98,6 milyar TL’lik yatırımın sektörün ekonomiye katkısını net biçimde ortaya koyduğunu belirtti. Tangün, “Kısa dönem kiralama, Türkiye ekonomisinde artık sadece bir hizmet değil, sürdürülebilir bir yatırım ekosistemi haline geldi. Elektrikli ve hibrit araçların toplam payının yüzde 8,4’e ulaşması çevreci dönüşüm açısından umut verici” dedi. Sektörün istikrarlı büyümesini sürdürmesi için ekonomik istikrar, finansmana erişim kolaylığı ve sürdürülebilir filo yatırımlarının önemine dikkat çekti.

Erdem: Mobil uygulamadan kiralama artık standart

Aşin Otomobil Genel Müdürü Okan Erdem, 2025’te kısa dönem kiralamada hem yerli hem yabancı müşteri talebiyle güçlü bir sezon yaşandığını belirterek, “2026’da turizmin seyri ve araç bulunurluğuna bağlı olarak çift haneli talep potansiyeli korunacak” dedi. Erdem, uzun dönem filo kiralamada ise faiz ve finansmana erişim koşullarının belirleyici olacağını söyledi. “Faizlerde iyileşme olursa filo kiralamada yeniden büyüme başlar. Elektrikli araçlara ilgi artıyor ama ikinci el değer endişesi geçişi yavaşlatıyor” diyen Erdem, “Hızlı, temassız, mobil uygulama üzerinden kiralama deneyimi artık standart oldu. Özellikle tatil dönemlerinde kur riskine karşı erken rezervasyon öne çıkıyor” açıklamasını yaptı.

Nazik: Türkiye’de araç sahipliği artık lüks

Lenacars tarafından yapılan Türkiye–Almanya karşılaştırmasında, 8 popüler modelin ortalama fiyat farkı yüzde 38 olarak belirlendi. Dacia Sandero Stepway yüzde 82, Škoda Superb yüzde 75, Mercedes EQB yüzde 51 oranında Türkiye’de daha pahalı. Yerli üretim TOGG T10X dahi Almanya fiyatına göre yüzde 13 daha yüksek. Lenacars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “Türkiye’de araç sahibi olmak artık Avrupa’daki gibi bir mobilite hakkı değil, lüks bir unsur haline geldi. Bu durum tüketiciyi kiralamaya yönlendiriyor” dedi. Lenacars verilerine göre, İstanbul’da 7 günlük kısa dönem kiralama fiyatı Berlin’e kıyasla ekonomi segmentinde yüzde 47, C-SUV’da yüzde 23 daha ucuz. Ancak premium segmentte İstanbul, Berlin’den yüzde 50–159 arası daha pahalı. Nazik, “Ekonomik araçlarda yüksek arz ve rekabet fiyatı düşürürken, premium segmentte az stok ve yüksek teminat maliyetleri fiyatı yukarı çekiyor” dedi.

Hüsamettin Yalçın

Yalçın’a göre, Chery, BYD, MG ve Skywell gibi Çinli markaların yanı sıra Ford Mustang ve Jeep Wrangler gibi ABD menşeli özel modellerde fiyatlar düşmeye başladı.

İkinci el piyasasına yansıması

“Bu karar, tüketiciler açısından kısa vadede cazip kampanyalar ve fiyat avantajları yaratacak” diyen Yalçın, ancak Japonya gibi serbest ticaret anlaşması olmayan ülkelerden gelen araçlarda fiyat artışının kaçınılmaz olduğunu söyledi. Yeni vergi düzenlemesinin etkisi ikinci el araç pazarına da yansıyacak. Çin ve ABD menşeli araçların sıfır kilometre fiyatları düştükçe, ikinci elde de gevşeme görülecek. Vergi yükü artan markaların ikinci el fiyatları ise korunacak veya yükselecek.

Selçuk Nazik

Vergi oranlarında önemli değişiklikler

Yeni sistem, Avrupa Birliği ve STA dışındaki ülkelerden gelen araçlara motor tipine göre ek vergi getiriyor:

– Konvansiyonel ve hibrit: +%25 (min. 6.000 $)

– Plug-in hibrit: +%30 (min. 7.000 $)

– Tam elektrikli araçlar: +%30 (min. 8.500 $)

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, vergi değişikliğinin Türkiye’deki birçok popüler markayı doğrudan ilgilendirdiğini söyledi. Nazik, düzenlemenin ABD ve Çin araçları için fırsat yarattığını, Japon markalarının ise en büyük kaybı yaşayacağını belirtti. “Önceden yüksek vergi yükü altında olan ABD menşeli araçlarda toplam vergi %30-35 bandına geriledi. BMW X Serisi, Mercedes GLE/GLS, Ford Mustang ve Jeep’in lüks modellerinde fiyat avantajları doğacak. Çin araçlarında ise vergi oranları %35-40 seviyesine iniyor; bu, Chery, MG ve Jaecoo gibi markaların pazar paylarını artırmalarına olanak sağlayacak” dedi.

Japon ve diğer bazı ülkelerden gelen araçlarda zam

Vergi düzenlemesi, Japonya menşeli Toyota, Honda, Nissan, Suzuki ve Subaru gibi modellerde fiyatları %35-40 seviyesine çıkaracak. Meksika ve Afrika’dan gelen bazı modellerin vergisi de %35’i aşacak. Bu araçlarda fiyat artışı kaçınılmaz olacak. Nazik, “Vergi avantajı kazanan araçların pazar payı artacak. Japon markaları ise fiyat artışı veya Avrupa’dan ithalat gibi alternatif stratejiler geliştirebilecek. Kasım sonundan itibaren araç almayı düşünen tüketicilerin yeni vergi denklemini dikkatle incelemesi gerekiyor. Piyasada yaşanacak dalgalanma önümüzdeki dönemin en çok konuşulan konusu olacak” açıklamasını yaptı.

Hangi araç hangi ülkeden geliyor ve hangi tarifeye tabi olacak

LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, Türkiye’de aynı dönemde satışların yüzde 136 artarak 120 bin adedi aştığını belirterek, “Türkiye küresel ortalamanın üzerinde bir performans sergiledi” dedi. Nazik, küresel inovasyon yarışında Çin’in yılda 1,59 milyon patent başvurusu ile dünyadaki toplamın yüzde 48’ini oluşturduğunu vurguladı. Türkiye’nin oran bazında güçlü bir noktada olduğunu ancak mutlak rakamlarda hâlâ yol alması gerektiğini söyledi. Elektrikli dönüşümün yalnızca binek otomobillerle sınırlı olmadığını ifade eden Nazik, “Otobüs, kamyon ve trenlerde de elektrikli payı hızla artıyor. Türkiye’de üretici firmalarımız bu alanda ihracat fırsatlarını değerlendirebilir” diye konuştu.

2025 yılı, ikinci el araç sektörü için belirsizliklerin ve fırsatların iç içe geçtiği bir dönem olarak öne çıkıyor. Yüksek faiz oranları ve krediye erişim kısıtları alım kararlarını zorlaştırırken, sıfır araç tarafında uygulanan kampanyalar ikinci el piyasasında hem arzı hem de rekabeti artırıyor. Fiyatların belirli segmentlerde gerilemesi, tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Bu süreçte sektörün önde gelen iki markasından gelen değerlendirmeler, pazardaki kırılganlığı ve gelecek beklentilerini net biçimde ortaya koyuyor.

Hüsamettin Yalçın

TÜKETİCİ TEMKİNLİ KARAR SÜREÇLERİ UZADI

2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının dalgalı bir seyir izlediğini belirten Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, özellikle yılın başında bastırılan talebin nisan ayında artış gösterdiğini ancak bu yükselişin kalıcı olamadığını ifade etti. Mayısta yaşanan düşüşe karşın haziran ayında yeniden toparlanma sinyali alındığını söyleyen Yalçın, bu dalgalanmanın tüketicinin ekonomik koşullara ne kadar duyarlı olduğunu gösterdiğini vurguladı.

UYGUN FİYATLI ARAÇLARA YÖNELİM ARTTI

Krediye ulaşamayan tüketicilerin daha düşük fiyatlı, yaşlı ve yüksek kilometreli araçlara yöneldiğini belirten Yalçın, “Bu durum alt segmentlerde hareketliliğe yol açarken, yüksek fiyatlı araçlarda hem satış süreleri uzadı hem de fiyatlar reel anlamda gevşemeye başladı” dedi. Cardata olarak yılın ilk yarısında dijital çözümlerine olan talebin arttığını belirten Yalçın, “Kurumsal iş ortaklarımız veriye dayalı fiyatlama ve stok yönetimiyle daha sağlıklı stratejiler geliştirmeye yöneldi. Bu da bizim açımızdan dönemi verimli kıldı” diye konuştu.

FİYATLAR DÜŞÜYOR PİYASA CANLI KALMAYA ÇALIŞIYOR

Yüksek faizler ve krediye erişim sorunlarının talebi baskıladığını söyleyen Yalçın, “Krediye erişimin zorluğu bireysel tüketicilerin yanı sıra galeriler gibi kurumsal oyuncuları da olumsuz etkiliyor. Buna karşın sıfır araç pazarında süren kampanyalar ikinci el piyasasına dolaylı canlılık katıyor. Fakat genel olarak fiyatlar birçok segmentte reel anlamda düşüyor” değerlendirmesinde bulundu.

PAZARDA DİKAT ÇEKEN DEĞİŞİMLER

Hüsamettin Yalçın, ikinci el piyasasında öne çıkan değişimleri sıraladı:

– Fiyatların durağanlaşması ve bazı segmentlerde reel düşüş,

– Sıfır araç markalarının sunduğu agresif kampanyaların ikinci el piyasasını baskılaması,

– Satış sürelerinin uzaması ve satıcıların fiyat esnekliği geliştirmesi,

– Tüketicinin daha ekonomik, düşük işletme maliyetli modellere yönelmesi,

– Takaslı alım-satım oranlarının yükselmesiyle arz fazlasının oluşması.

Yalçın’a göre bu gelişmeler, tüketicinin daha fazla araştırma yaptığı, fiyat-performans odaklı ve temkinli karar süreçleri oluşturduğu bir döneme işaret ediyor.

Rekor yılı olabilir, güven en büyük önceliğimiz

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, 2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının geçen yılki rekor satışların üzerine %4’lük bir büyüme gerçekleştirdiğini ifade etti. Yılın tamamında 9 milyon adedin geçilerek yeni bir rekor kırılacağını öngören Bilirgen, özellikle merkez bankasının planladığı faiz indirimlerinin bu yükselişi destekleyeceğini belirtti.

TÜKETİCİ NEYE YÖNELİYOR?

İkinci el pazarındaki talebin özellikle 1-3 yaş arası, düşük kilometreli, B ve C segmenti otomatik vites araçlara yöneldiğini belirten Bilirgen, “SUV modeller, hem ilk aracı alacak bireyler hem de aileler tarafından sıklıkla tercih ediliyor. İkinci el fiyatlarının sıfır araçlara kıyasla daha ulaşılabilir seviyede olması, pazarı cazip kılıyor” dedi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR İKİNCİ ELDE DE DİKKAT ÇEKİYOR

Sıfır pazarda yaygınlaşan SUV modellerin ardından şimdi elektrikli araçların da ikinci el pazarında kendine yer bulmaya başladığını söyleyen Bilirgen, “2025 yılı itibarıyla elektrikli araçlar ikinci elde sorgulanmaya ve ilgi görmeye başladı. Bu ilgi önümüzdeki yıllarda daha da artacaktır” dedi.

Vergi yükü talebi eski araçlara yöneltti

LenaCars’ın araştırmasına göre Türkiye’de sıfır araçlar Almanya’ya göre ortalama yüzde 70 daha pahalı. Yüksek vergi yükü, hem araç sahipliğini sınırlıyor hem de ikinci el piyasasında fiyatları yukarı çekiyor. Dolayısıyla vergi yükünün yalnızca sıfır araçlara değil, ikinci el araçlara da etkisi büyük. Konuyla ilgili konuşan LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “Alım gücünün düşüklüğü ve güncelliğini yitirmiş matrah sisteminin etkisiyle eski araçlara olan talep yüksek. Bu da fiyatları yukarı çekiyor” dedi. Nazik, Almanya’da 2000 euroya satılan 20 yaşındaki bir Opel Astra’nın Türkiye’de 10.000 euroya satılabildiğine dikkat çekerek, “0-5 yaş arası daha yeni ikinci el araçlarda bile Türkiye’de fiyatlar Avrupa’nın 2,5 katı seviyesinde. Bu farkın temel nedeni vergi sistemi. Her satışta, ikinci el araca da bu vergi yükü aynen aktarılıyor” ifadelerini kullandı.

Bu durum, elektrikli araçların bakım maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor. Ayrıca, elektrikli araçların bakım sıklığı da içten yanmalı araçlara göre çok daha az.

‘UZUN VADEDE TASARRUF SAĞLIYOR’

Konuyla ilgili konuşan LenaCars & Sarjagel.com Genel Müdürü Selçuk Nazik, “İçten yanmalı araçlara kıyasla çok daha az bakım gerektiren elektrikli araçlar, uzun vadede kullanıcılarına ciddi bir tasarruf sağlıyor. Özellikle yüksek enflasyon ortamında, elektrikli araçların bakım maliyetlerindeki avantajı daha da belirgin hale geliyor. İçten yanmalı araçlar daha sık ve pahalı bakım ihtiyaçlarıyla kullanıcılarına ek maliyetler getiriyor. Aradaki fark ekonomik araçlarda ortalama 50 bin TL’yi buluyor” dedi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN TEMEL BAKIM İHTİYAÇLARI

– Batarya Bakımı: Elektrikli araçların en önemli parçası olan batarya, düzenli olarak kontrol edilmelidir. Batarya performansı düştüğünde uzman bir servise başvurulmalıdır.

– Fren Sistemleri: Elektrikli araçlarda rejeneratif fren sistemi sayesinde fren balataları çok daha uzun ömürlüdür.

– Lastik Kontrolü: Lastik basıncı ve aşınma durumu düzenli olarak kontrol edilmelidir.

– Sıvı Değişimi: Elektrikli araçlarda yağ değişimi gibi işlemler gerekmez, ancak soğutma sıvısı ve şanzıman sıvısı gibi sıvıların kontrolü önemlidir.

1,2 milyon sıfır kilometre araç satışı ve 7 milyon ikinci el araç satış devriyle dikkat çekerken, otomobil ve hafif ticari araç üretiminde yüzde 5 ve yüzde 10,6’lık düşüşler yaşandı. LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, özellikle ticari araç üretiminin her yıl azaldığını ve son 10 yılın en düşük seviyesine geldiğini vurguladı.

TOGG’UN GÜÇLENMESİ KRİTİK ÖNEME SAHİP

Nazik, Türk tüketicisinin artık eski teknolojiye sahip araçları tercih etmediğine, her geçen yıl daha bilinçli ve seçici hale geldiğine dikkat çekti. Ayrıca Togg’un güçlenmesi ve yurtdışına ihracatının kritik öneme sahip olduğunu söyleyen Nazik, ülkemizde henüz bir yerli markanın yurtdışında başarılı olamadığını ifade etti.

SON 10 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİ

İkinci el araç pazarında ise 2023 yılı ilk 10 ayında %3,5’lik bir düşüş yaşandı, ancak toplam satışlar 7 milyonun üzerinde gerçekleşti. Yılın sonunda ikinci el satışlarının 7,5 milyon adet civarında olacağı öngörülüyor. LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, 2023 yılındaki düşük faiz oranlarının araç satışlarını ve fiyatları desteklediğini, ancak Haziran ayında sıkı para politikasına geçişin ikinci el satışlarında azalmaya yol açtığını belirtti. Ekim ayında ise 680.849 adet satışla son 10 yılın en yüksek seviyesine ulaşıldı.

TURİST ARTTI AMA GÜNLÜK KİRALAMA KARLILIĞI DÜŞTÜ

2024 yılında, özellikle döviz kuru ve artan maliyetlerin kiralama sektörünü olumsuz etkilediği vurgulandı. Türkiye’ye gelen turist sayısındaki %7’lik artışa rağmen, maliyetler nedeniyle günlük kiralama şirketlerinin karlılığı düştü. Uzun dönem kiralamada ise araç parkı sadece %1,2 arttı. 2023 yılında 1.516 firma konkordato ilan ederken, 2024’te bu rakamın 3.011’e yükseldiği belirtildi.

YERLİ MARKALAR ZOR BİR DÖNEME GİREBİLİR

Nazik, 2025 yılı için sıfır kilometre araç pazarında daha zorlu bir ilk yarı beklediklerini ve sektördeki firmaların sabit maliyetleri düşürmeye ve verimli çalışmaya zorlanacağını ifade etti. Çinli otomobil markaları, özellikle BYD’nin güçlü ataklarıyla satışları destekleyecek. Ancak yerli markaların zor bir döneme gireceği ve sektörün yılın ilk yarısında istihdam kayıpları yaşaması bekleniyor. Nazik, ikinci el piyasasında 2024’te daha dengeli bir pazar beklerken, zorunlu sigorta uygulamaları ve faiz indirimlerinin fiyatlar üzerinde etkili olacağını belirtti. 2025 yılında ise otomotiv sektöründeki firmaların küçülmeye gideceği ve bu süreci doğru yöneten firmaların güçleneceği tahmin ediliyor.