Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlıkları sürdürülen “Motorlu Taşıtların Kiralanması Hakkında Yönetmelik” ile araç kiralama sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Düzenlemeyle birlikte özellikle günlük araç kiralama faaliyetlerinde mesleki yeterlilik ve yetki belgesi zorunlu hale gelirken, sektörde belirli standartların oluşturulması amaçlanıyor. Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Başkanı Özarslan A. Tangün, yeni yönetmeliğin kayıt dışılıkla mücadele, tüketici güveninin artırılması ve haksız rekabetin önlenmesi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Mesleki yeterlilik şartı geliyor

Tangün, mevcut sistemde günlük araç kiralama şirketi açmanın herhangi bir mesleki yeterlilik şartına bağlı olmadığını belirterek, yeni yönetmelikle bunun değişeceğini ifade etti.

Düzenlemeyle birlikte sektörde faaliyet gösterecek işletmeler için mesleki yeterlilik ve yetki belgesi şartı getirileceğini aktaran Tangün, TOKKDER’in bu belgelerin hazırlanması sürecinde de aktif rol üstlendiğini vurguladı. “Bugün isteyen herkes araç kiralama şirketi kurabiliyor. Yeni yönetmelikle sektör daha kurumsal bir yapıya kavuşacak. Güçlü bir mevzuat hem tüketiciye hem de sektöre önemli katkılar sağlayacak” dedi.

Amaç tüketici güvenini artırmak

Tangün, yönetmeliğin hazırlanma sürecinde Ticaret Bakanlığı ile kapsamlı çalışmalar yürüttüklerini belirterek, düzenlemenin uygulanabilir olmasının da büyük önem taşıdığına dikkat çekti.

Yeni yönetmelikle birlikte sektör standartlarının yükseltilmesi, tüketici mağduriyetlerinin azaltılması, kayıt dışı faaliyetlerin önlenmesi ve dijital araç kiralama platformlarının da belirli kurallar çerçevesinde faaliyet göstermesinin hedeflendiğini kaydetti.

TOKKDER mobilite vizyonunu yeniledi

Öte yandan TOKKDER, 30. kuruluş yılında vizyonunu da güncelledi. Dernek, 2030 yılına kadar Türkiye’nin mobilite ekosisteminde sahiplikten kullanım ekonomisine geçişe liderlik eden sektör kuruluşu olmayı hedefliyor. Tangün, araç kiralama sektörünün Türkiye’de hâlâ büyük bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu belirterek, Avrupa’da ticari araçların yüzde 50-60’ının kiralama modeliyle kullanılırken Türkiye’de bu oranın yaklaşık yüzde 10 seviyesinde bulunduğunu ifade etti. Bu potansiyelin doğru düzenlemeler ve güçlü mevzuatla daha da büyüyebileceğini söyledi.

Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği’nin (TOKKDER), NielsenIQ iş birliğiyle hazırladığı 2026 ilk çeyrek raporuna göre, operasyonel kiralama sektörünün araç parkı 229 bin 100 adede geriledi. Sektörde marka tercihinde Renault yüzde 18,9 ile liderliğini korurken, Fiat, Volkswagen, Skoda ve Toyota en çok tercih edilen markalar arasında yer aldı. Araç parkında kompakt sınıf yüzde 46,6 ile ilk sırada bulunurken, küçük sınıf araçlar yüzde 31,3 pay aldı.

Elektrikli yükseliyor ama benzinli hâlâ zirvede

Rapora göre yakıt tercihinde dikkat çeken dönüşüm sürüyor:

– Benzinli araçlar: %64,8

– Dizel: %21,6

– Elektrik + hibrit: %13,6

Elektrifikasyon artış gösterse de, maliyet ve kullanım alışkanlıkları nedeniyle benzinli araçların ağırlığı devam ediyor.

Sedan lider, otomatik vites standart oldu

Sektörde gövde tipi tercihinde sedan araçlar yüzde 38,3 ile açık ara lider olurken, hatchback ve SUV modeller birbirine yakın oranlarla takip etti. Araç parkının yüzde 83,6’sının otomatik vitesli olması, kullanıcı alışkanlıklarındaki değişimi net şekilde ortaya koydu.

Sektörden ekonomiye 14,4 milyar TL’lik katkı

Operasyonel kiralama sektörü yılın ilk çeyreğinde:

– 27,9 milyar TL’lik araç yatırımı yaptı

– 14,4 milyar TL vergi ödedi

– 26 bin 700 müşteriye hizmet verdi

Günlük kiralamada benzinli hakimiyeti

Günlük kiralama tarafında ise:

– Filo büyüklüğü: 147 bin 300 araç

– Toplam yatırım: 49,2 milyar TL

– Kontrat sayısı: 982 bin 907

– Ortalama kiralama süresi: 8,9 gün

Yakıt dağılımında 3 araçtan 2’si benzinli (%64,9) olurken, elektrikli ve hibrit araçların payı %10,5 seviyesinde kaldı.

‘Belirsizlik talebi yavaşlattı’

TOKKDER Başkanı Özarslan A. Tangün, küresel jeopolitik gelişmelerin özellikle turizm kaynaklı talebi sınırladığını belirterek, sektörün buna rağmen yatırım ve büyüme kararlılığını sürdürdüğünü vurguladı. Tangün, önümüzdeki dönemde finansmana erişimin sektör için en kritik başlık olmayı sürdüreceğine dikkat çekti.

Araç kiralama sektörünün çatı kuruluşu Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), NielsenIQ iş birliğiyle hazırlanan 2025 TOKKDER Kiralama Sektör Raporunun sonuçlarını açıkladı. Rapora göre sektörün toplam araç parkı, 2024 sonunda 402 bin 800 adet iken, 2025 yılı sonunda 372 bin 335 adede geriledi.

Sektör, 2025 yılının son çeyreğinde 91 bin adet araç alımı gerçekleştirirken, yıl genelinde yapılan toplam araç yatırımı 278 milyar 158 milyon TL oldu. Aynı dönemde sektörün ödediği toplam vergi tutarı ise 109 milyar TL seviyesine ulaştı.

Operasyonel kiralamada aktif büyüklük 314,7 milyar TL

TOKKDER’in 2025 dördüncü çeyrek verilerine göre operasyonel kiralama sektörünün toplam araç parkı 234 bin adet, aktif büyüklüğü ise 314,7 milyar TL olarak kaydedildi. Sektör bu dönemde 121 milyar TL’lik araç yatırımı yaparken, 63 milyar TL’yi aşan vergi katkısı sağladı. Müşteri başına düşen araç sayısındaki artış, operasyonel kiralamanın daha az araçla daha yüksek mobilite sunduğunu ortaya koydu. Günlük kiralama sektöründe ise toplam araç parkı 138 bin adede ulaştı. Yıllık kontrat sayısı 1,09 milyonun üzerine çıkarken, toplam araç yatırımı 157,1 milyar TL, ödenen vergi tutarı ise 46,3 milyar TL oldu.

Hibrit ve elektrikli araçların payı yükseliyor

Rapora göre hibrit ve elektrikli araçların kiralama filolarındaki payı artışını sürdürdü. Operasyonel kiralama filolarında bu oran, 2021 sonunda yüzde 6,5 iken 2025 sonunda yüzde 13’ün üzerine çıktı. Günlük kiralamada ise hibrit ve elektrikli araçların payı yüzde 7,6 seviyesinde gerçekleşti.

Operasyonel filolarda hafif hibrit araçların payı yüzde 10,1, plug-in hibritlerin payı yüzde 0,9 olurken, tam elektrikli araçların payı yüzde 2,4 olarak ölçüldü. Günlük kiralamada ise tam elektrikli araç oranı yüzde 2,6 seviyesinde kaldı.

Tangün: “Daha az araçla daha fazla mobilite mümkün”

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan A. Tangün, sektörün sürdürülebilirlik hedeflerine katkısına dikkat çekerek, araç kiralama ve entegre mobilite çözümlerinin kaynak kullanımını daha verimli hale getirdiğini vurguladı. Tangün, 2026 vizyonu doğrultusunda sürdürülebilir, finansal açıdan dayanıklı ve regülasyonlarla uyumlu bir sektör yapısını önceliklendirdiklerini ifade etti.

Haberde öne çıkan detaylar

– Toplam araç parkı:
2025 sonunda araç kiralama sektörünün toplam filosu 372 bin 335 adet oldu
(2024 sonunda: 402 bin 800 adet)

– Toplam vergi katkısı:
Sektörün 2025 yılı boyunca ödediği vergi 109 milyar TL

– Araç yatırımı:
2025’te toplam 278,2 milyar TL tutarında 91 bin adet araç alımı yapıldı

– Operasyonel kiralama verileri (2025 4. Çeyrek):

Araç parkı: 234 bin adet

Aktif büyüklük: 314,7 milyar TL

Araç yatırımı: 121 milyar TL

Vergi katkısı: 63 milyar TL

– Günlük kiralama sektörü:

Araç parkı: 138 bin adet

Yıllık kontrat sayısı: 1,09 milyon

Araç yatırımı: 157,1 milyar TL

Ödenen vergi: 46,3 milyar TL

– Hibrit & elektrikli araçların payı artıyor:

Operasyonel kiralamada pay %13’ün üzerine çıktı

Günlük kiralamada hibrit + elektrikli payı %7,6

– Elektrikli araç payı hâlâ sınırlı:

Operasyonel kiralama: %2,4

Günlük kiralama: %2,6

Nedenler: ikinci el değeri belirsizliği, şarj altyapısı, vergi yapısı

– Müşteri ve kontrat sayılarında düşüş:

Operasyonel kiralamada müşteri sayısı: 23 bin 900

Günlük kiralamada kontrat sayısı: 1,09 milyon

Ortalama kontrat süresi: 8,3 gün

Toplam filo ise 235 bin araca geriledi. Marka tercihinde Renault yüzde 18,6 payla lider olurken, onu Fiat, Toyota, Volkswagen ve Skoda takip etti. Araç parkının yüzde 45,5’i kompakt, yüzde 33’ü küçük sınıf araçlardan oluştu. Dizel araçların payı yüzde 30,3’e yükselirken, hibrit ve elektrikli araçların toplam payı yüzde 11,5 oldu.

Finansmana erişim sektörü baskılıyor

Gövde tipinde sedan modeller yüzde 41,4 ile açık ara önde yer aldı. SUV’ların payı yüzde 24 olarak kaydedildi. Araç parkının yüzde 85,9’u otomatik vitesli oldu. Sektör, yılın ilk 9 ayında 39,35 milyar TL vergi öderken, 77,8 milyar TL tutarında araç alımı gerçekleştirdi. Müşteri sayısı 21 bin 800’e gerilerken, müşteri başına düşen araç sayısı 10 adede yükseldi. TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Özarslan A. Tangün, enflasyon ve finansmana erişimdeki zorlukların sektörü baskıladığını belirterek “Koşullar iyileşirse sektör yeniden büyümeye başlar” değerlendirmesini yaptı.

Rapora göre, sektör 95,8 milyar TL’lik yatırımla 69.700 yeni aracı filosuna kattı. 2024 yılı sonu itibarıyla sektörün aktif büyüklüğü 280,2 milyar TL’ye ulaşırken, toplam araç sayısı yüzde 0,9 azalarak 251.800 adede düştü. Sektör, 2024 yılında 50 milyar TL vergi ödeyerek ekonomiye önemli bir katkı sağladı. Kiralanan araçların yüzde 9,6’sı hibrit veya elektrikli araçlardan oluşuyor. Renault, pazarın lideri olmayı sürdürürken, Fiat, Toyota, Volkswagen ve Ford da tercih edilen markalar arasında yer aldı.

OTOMATİK VİTESLİ ARAÇLARIN PAYI ARTIYOR

Sedan araçlar, kiralamada en çok tercih edilen gövde tipi olmaya devam etti, ardından hatchback ve SUV araçlar geldi. Otomatik vitesli araçların sektördeki payı ise yüzde 81,7’ye yükseldi. TOKKDER Başkanı Kağan Yaşa, operasyonel araç kiralamanın, işletmelere maliyet ve riskleri azaltma imkanı sunduğunu belirtti. Ayrıca Yaşa şunları söyledi: “30 Kasım 2024 tarihli ve 32738 Sayılı Resmî Gazetede yayınlanan “Dahiliye Memurları Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile, araç kiralama işletmelerine, kiralanan araçlarda GPS cihazı (küresel uydu navigasyon sistemi) bulundurarak, araçlara ait konum bilgisine ilişkin kayıtları üç yıl saklama zorunluluğu getirildi.”

Rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü 2024 yılının ilk 3 ayında 22,3 milyar TL’lik yeni araç yatırımı yaparak 18 bin adet aracı filosuna kattı. Sektörün aktif büyüklüğü 194 milyar TL’ye ulaştı. Rapora göre, Renault yüzde 17,8 pay ile Türkiye operasyonel araç kiralama sektörünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü.

1000 KİŞİ BAŞINA 167 ARAÇ DÜŞÜYOR

Konuyla ilgili konuşan TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Banka dışı finansal kuruluşlarla kıyaslandığında, sektörümüzün aktif büyüklüğü oldukça önemli bir noktaya gelmiş durumda. Sektörümüzün özkaynakları 95 milyar TL’ye, sektörümüzün aktif toplamının neredeyse yarısına ulaştı. Her ne kadar sektörümüzün araç parkı son 2 yıldır yüzde 3-4 seviyesinde büyüse de, gerçekte sektörümüz çok daha büyük bir büyüme potansiyeline sahip. 2022 yılı verilerine göre, Avrupa Birliği’nde 1.000 kişi başına düşen otomobil sayısı 560 iken, ülkemizde bu sayı ancak 167’ye ulaşmış durumda” dedi.

Rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü 2023 yılında 78 milyar 200 milyon TL’lik yeni araç yatırımı yaparak 73 bin adet aracı filosuna kattı. 2023 yılı sonu itibarıyla sektörün aktif büyüklüğü 166 milyar TL olarak gerçekleşti. Sektörün toplam araç sayısı 2022 yılı sonuna göre yüzde 3,7 artarak 254 bine ulaştı. Renault yüzde 17,6 pay ile operasyonel araç kiralama sektörünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü.

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici

HAYATI KOLAYLAŞTIRIYOR

Sonuçlarını değerlendiren TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici, “Operasyonel araç kiralamanın sadece bir otomobil temin etme yöntemi olmadığı, hayatı kolaylaştıran birçok hizmeti de içinde barındırdığı konusundaki farkındalık günden güne artıyor. Operasyonel araç kiralama, yeni araçlara erişimi kolaylaştırarak bir yandan ülkemizde trafik ortamında daha güvenli yeni teknoloji ürünü araçların payının artmasını desteklerken, diğer yandan da işletmelere müşterilerine karşı kurum imajının yüksek tutulmasında da destek oluyor” dedi.