ELEKTRİKLİ VE HİBRİT ARAÇLARIN PAYI ARTIYOR

Raporda, sürdürülebilirlik odaklı tercihlerin yükselişi dikkat çekti. Araç parkındaki elektrikli ve hibrit araçların toplam payı yüzde 10,4’e yükselirken, benzinli araçlar yüzde 60,7 ile liderliğini sürdürdü. Dizel araçların payı ise yüzde 28,8’e geriledi. Bu değişim, sektörde çevreci araçlara yönelimin güçlendiğini ortaya koydu. Operasyonel kiralamada en çok tercih edilen marka yüzde 18,7 payla Renault oldu. Onu sırasıyla Fiat (%16,2), Toyota (%9,4), Volkswagen (%9) ve Ford (%8,4) izledi. Sınıf bazında ise araç parkının yüzde 47’si kompakt, yüzde 31’i küçük sınıf ve yüzde 10,1’i üst-orta sınıf araçlardan oluştu.

ARAÇ FİLOSU 242 BİNE DÜŞTÜ

Sektör, 2025’in ilk çeyreğinde ekonomiye 11 milyar TL vergi katkısı sağladı. Ancak müşteri sayısındaki düşüş dikkat çekici. 2021 yılında 28 bin 300 olan müşteri sayısı, 2025’te yüzde 26 azalarak 20 bin 900’e geriledi. TOKKDER Başkanı Kağan Yaşa, bu düşüşü artan kredi faizleri, finansmana erişim sorunları ve yükselen kira maliyetleriyle açıkladı. Raporu değerlendiren TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “2018’de 328 bin olan filo, bugün 242 bine düştü. Kiralamaya olan talep devam etse de artan maliyetler ve finansman engelleri büyümeyi sınırlıyor” dedi. Yaşa, kiralanan araçlarda uygulanan gider sınırının güncellenmesi ve GPS zorunluluğunun ötelenmesi gibi düzenlemelerle sektörün desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER), 2024 yılının ilk yarısına ait operasyonel araç kiralama sektörü raporunu açıkladı. NielsenIQ iş birliğiyle hazırlanan rapora göre, sektör 2024’ün ilk yarısında 43,4 milyar TL’lik yeni araç yatırımı yaparak filosuna 34 bin yeni araç kattı. Toplam araç sayısı 257 bine ulaştı ve sektörün aktif büyüklüğü 215 milyar TL’yi aştı. Raporda, Renault’un yüzde 17,9 pazar payı ile en çok tercih edilen marka olduğu görülüyor. Kompakt sınıf araçlar sektörün yüzde 46,2’sini oluştururken, hafif ticari araçların payı yüzde 7,4’e yükseldi. Hibrit ve elektrikli araçların oranı ise yüzde 9,2 oldu.

SEKTÖRÜN ARAÇ SAYISI 257 BİNE ULAŞTI

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, operasyonel kiralama sektörünün 257 bine ulaşan araç sayısı ve 215 milyar TL’lik aktif büyüklüğü ile önemli bir noktaya geldiğini belirtti. Yaşa, sektörün yarıya yakın finansmanını özkaynaklardan sağladığını ve düşük takipteki alacaklar oranının (%1,5) sağlıklı bir yapı sunduğunu vurguladı. Yaşa, Avrupa’da operasyonel kiralamanın şirket araç finansmanındaki payının yüzde 57’ye çıktığını belirterek, Türkiye’de bu oranı artırma potansiyelinin büyük olduğunu söyledi.

Konuyla ilgili açıklama yapan Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Yönetim Kurulu Başkanı Kağan Yaşa, “Kısa süreli araç kiralamada, bayram döneminde %80-90’lara varan doluluk yaşanacaktır. Bu yıl turizmde arzu edilen hareketliliğin gerçekleşeceğini ve günlük araç kiralamaya olan talebin de bundan olumlu etkileneceği kanısındayım. Böyle bir durumda, günlük araç kiralama sektörünün senelik ortalamada yaklaşık 70 bin, yüksek sezonda ise 110.000 araç ile müşterilerine hizmet vereceğini tahmin ediyorum” dedi.

SAHİPLİK YERİNE KULLANIM ARTARAK DEVAM EDECEK

Otomobil fiyatlarının artmasının kiralama sektörüne etkisiyle ilgili de konuşan Yaşa, “Araç sahibi olmanın zorlaştığı bu dönemde araç kiralama, tüketicinin ulaşım ihtiyacını karşılama anlamında avantajlı bir alternatif haline geldi. Kiralamayı tercih eden tüketici sadece ihtiyaç duyduğu süre kadar aracı kullanma ve sadece bunun bedelini ödeme imkânına sahip oluyor. Pandemi öncesi yaşanmaya başlanan “sahiplik yerine kullanım” ana akımı önümüzdeki dönemde artarak devam edecek, bireyler ve kurumlar ihtiyaçları kadar kullanıma imkânı tanıyan modellere, dolayısıyla kiralamaya daha fazla yöneleceklerdir” beyanında bulundu.

2023 yılının ilk dokuz aylık sonuçlarını içeren “TOKKDER Operasyonel Kiralama Sektör Raporu”nu açıklandı. Bu rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü yılın ilk dokuz ayında 52 milyar 400 milyon TL’lik yeni araç yatırımı yaparak 51 bin 600 adet aracı filosuna kattı. Yılın üçüncü çeyreği sonu itibarıyla sektörün aktif büyüklüğü 136 milyar 650 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu dönemde, sektörün toplam araç sayısı 2022 yılı sonuna göre yüzde 2,8 artarak 252 bine ulaştı.

EN ÇOK RENAULT MARKA ARAÇLAR TERCİH EDİLDİ

Rapora göre, Renault yüzde 17,5 pay ile Türkiye operasyonel araç kiralama sektörünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü. Renault’yu yüzde 16,5’le Fiat, yüzde 10,8 ile Toyota, yüzde 10,7 ile Volkswagen ve yüzde 10,0’la Ford takip etti. Sektörün araç parkında yer alan hibrit ve elektrikli araçların payının artmaya devam etmesi de dikkat çekti. Buna göre, sektörün araç parkının yüzde 44,2’lik bölümünü dizel yakıtlı araçlar oluşturmayı sürdürürken, benzinli araçların payı yüzde 46,2’ye, hibrit ve elektrikli araçların payı ise yüzde 9,4’e yükseldi.

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici

‘YILI 257 BİN ADETLİK FİLOYLA KAPATACAĞIZ’

Yılın ilk dokuz aylık dönemine ilişkin sektör sonuçlarını değerlendiren TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici, “Operasyonel araç kiralama sektörünün yılın son çeyreğinde de büyüyerek 2023 yılını 2022 yılına göre yaklaşık yüzde 5’lik büyüme ve 257 bin adetlik araç filosu büyüklüğü ile kapatacağını tahmin ediyorum. 2024 yılında ise sektörün gelişimini ekonomik aktivitenin seyri, finansmana erişim, maliyetler ve araç tedarikinde yaşanacak gelişmeler belirleyecek” şeklinde konuştu.

Garenta ve ikinciyeni.com Genel Müdürü Şafak Savcı

80’İN ÜZERİNDE OFİSİMİZ BULUNUYOR

2023 yılının Ocak – Ekim aylarına ait kısa dönem kiralama verilerine göre Garenta’nın toplam kira günü sayısı yüzde 38 arttı. Konuyu değerlendiren Garenta ve ikinciyeni.com Genel Müdürü Şafak Savcı, “39 ilde 21’i havalimanı noktası olmak üzere 80’in üzerindeki ofisimiz ile araç kiralamak isteyen herkese Garenta deneyimini yaşatıyoruz. Ekim ayının sonuna kadar uzattığımız yüzde 50 indirim kampanyamız ve marka iş birliklerimiz sayesinde yılı geçen senin üzerinde kapatacağımızı düşünüyoruz” açıklamasını yaptı.

Rapora göre operasyonel araç kiralama sektörü yılın ilk dokuz aylık döneminde 22 milyar 100 milyon TL’lik yatırım yaparak 44 bin 500 adet aracı filosuna kattı. Sektörün aktif büyüklüğü 72 milyar 100 milyon TL’ye, toplam araç sayısı ise 239 bin 700’e ulaştı. Rapora göre, Renault yüzde 22,7 pay ile Türkiye operasyonel araç kiralama sektörünün en çok tercih edilen markası olmayı sürdürdü.

HİBRİT VE ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN PAYI ARTIYOR 

Renault’yu yüzde 15,2’le Fiat, yüzde 10,7 ile Volkswagen ve yüzde 10,2 ile Ford takip etti. Bu dönemde, sektörün araç parkının yüzde 50,5’i kompakt sınıf araçlardan oluşurken, küçük sınıf araçlar yüzde 26,9 ve üst-orta sınıf araçlar yüzde 13,2 pay aldı. Hafif ticari araçların payı ise 2022 yılının ilk dokuz aylık döneminde yüzde 5,8’e yükseldi. Buna göre, sektörün araç parkının büyük bölümünü yüzde 62,1 ile dizel yakıtlı araçlar oluşturmayı sürdürürken, benzinli araçların payı yüzde 30,1’e, hibrit ve elektrikli araçların payı ise 7,8’e çıktı.

SUV’LAR YÜZDE 8,3 İLE ÜÇÜNCÜ

Yılın ilk dokuz aylık döneminde operasyonel kiralama sektöründeki gövde tipine göre araç oranlarında sedan liderliğini sürdürdü. Bu kapsamda, sedan gövde tipine sahip araçlar yüzde 63,0 ile birinci sırada yer alırken, hatchback gövde tipine sahip araçlar yüzde 20,3 ile ikinci sırada geldi. SUV tipi araçlar ise yüzde 8,3 ile üçüncü sırada yer aldı. Bu araçları yüzde 1,6 ile station wagon gövde tipine sahip araçlar takip etti. Sektörün filosundaki araçların yüzde 70,4’ünü otomatik vites oluştururken, manuel vitesli araçların payı yüzde 29,6 olarak gerçekleşti.

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici

2021 YILINA GÖRE SEKTÖR BÜYÜYECEK

Konuyla ilgili konuşan TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici “Kısa ve uzun dönemli araç kiralamadaki talebe rağmen tedarikte yaşanan aksaklıklar şirketlerin ihtiyaç duyduğu araçlara erişimini zorlaştırdı. Tüm bu gelişmelere karşın, 2022 yılının ilk dokuz ayında operasyonel araç kiralama sektörünün araç parkında küçük de olsa yukarı yönlü bir hareket gerçekleşti. Araç bulunurluğu ve finansman olanaklarına bağlı olarak sektörümüzün 2022 yılını 2021 yılına göre bir miktar büyüme ile kapatacağını tahmin ediyorum” şeklinde konuştu.

Rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü yılın ilk çeyreğinde 6,6 milyar TL’lik araç yatırımı yaparak 14 bin 200 adet aracı filosuna kattı. Bu dönemde, sektörün aktif büyüklüğü 58,6 milyar TL oldu. Sektörün 2021 yılı sonunda 238 bin 200 olan filosundaki araç sayısı bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 1,1 artarak 240 bin 800’e yükseldi.

TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici

ARZ TALEP DENGESİ BOZULDU

Raporla ilgili konuşan TOKKDER Yönetim Kurulu Başkanı İnan Ekici, “Türkiye özelinde otomobil satışları, 2022 yılı Ocak-Mart döneminde geçen seneye göre yüzde 25,3 oranında daralırken, hafif ticari araç pazarındaki daralma ise yüzde 16,5 olarak gerçekleşti. Otomotiv pazarında arz talep dengesinin bozulması araç kiralamaya olan talebi de etkiliyor. Bununla birlikte, tedarik zincirindeki aksaklıklar da araçlara erişimini zorlaştırıyor. Sektör, büyüme potansiyeli olmasına rağmen, arzu edilen araç filosu büyüklüğüne ulaşamıyor” dedi.

Rapora göre, operasyonel araç kiralama sektörü yılın 9 aylık bölümünde 12,6 milyar TL’lik yeni araç yatırımı yaparak 47 bin 700 adet aracı filosuna kattı. Bu dönemde, sektörün kiradaki aktif araç sayısı yılın ilk yarısı sonuna göre yüzde 1’in altında azalarak 221 bin 748 adet oldu.

EN ÇOK SEDAN ARAÇLAR TERCİH EDİLDİ

Operasyonel kiralama sektöründeki gövde tipine göre araç oranlarında sedan birinciliğinin devam ettiği rapora göre; sedan gövde tipine sahip araçlar yüzde 66,9’la birinci sırada yer alırken, hatchback gövde tipine sahip araçlar yüzde 18,6 ile ikinci sırada geldi. Hafif ticari araçların en çok tercih edilen markası da yüzde 22,9 ile Renault oldu.

Online toplantıyla otomotiv gazetecileriyle buluşan Tüm Oto Kiralama Kuruluşları Derneği (TOKKDER) Başkanı İnan Ekici, operasyonel kiralama sektörü olarak 2020 yılına pozitif göstergelerle girdik. 2019’da yüzde 13,9 oranında daralan operasyonel araç kiralama sektörü, 2020’nin ilk çeyreğinde, araç tedarikinde yaşanan sıkıntının etkisiyle, yüzde 5,1 oranında daralma ve 264 bin adetlik araç parkıyla kapattık” dedi.

Operasyonel araç kiralama sektörü ilk 3 aylık dönemde Türkiye’de satılan yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 8’i olan 7 bin 800 adet yeni aracı filosuna kattığını söyleyen İnan Ekici, “İlk çeyrekte operasyonel araç kiralama sektörü olarak 1,3 milyar TL’lik bir yatırım gerçekleştirdik. Bu kapsamda, 2020 yılını, yüzde 5-6 üzerinde büyüme ve yeniden 300 binli adetlere çıkacağımız şekilde planlamaya başlamıştık. Tabii, tüm bunlar dünyayı etkisi altına alan Yeni Tip Koronavirüs (Covid-19) salgınıyla beraber sekteye uğradı” diye konuştu.

MÜŞTERİLER ARAÇLARI BIRAKMIYOR

“Covid-19 etkisi olmasaydı aynı pozitiflikle yatırımlara devam edecektik” diyen Ekici, “Mart’ın başına geldiğimizde, pandemi nedeniyle operasyonel araç kiralama müşterileri için beklemeye alma süreci başladı. Ancak bu süreç henüz operasyonel araç kiralama sektörünü tam anlamıyla etkilemiyor diyebiliriz. Çünkü araçları kullanan bireyler toplu taşıma kullanmak istemediklerinden ötürü araçları bırakmak istemiyor. Şirketler ise, zaten faizin düştüğü dönemlerde çok uygun fiyata kiraladıkları bu araçları, işleri kısmen daralsa da geçici bir durum olduğu inancıyla sözleşme süresinin bitmesine rağmen bırakmıyorlar” değerlendirmesinde bulundu.

SEZONDA YAKALANSAYDIK ALTINDAN KALKAMAZDIK

Yüzde 50-60 daralan günlük araç kiralama sektörüyle ilgili de konuşan İnan Ekici, “Kötü dönemin şansı olarak günlük kiralama sektörü açısından pozitif bir duruma değinmek istiyorum. Günlük araç kiralama tarafında yatırım Nisan sonunda başlar, Haziran’ın ortasında bu süreç biter. Nisan ayı ile Eylül ayı arasında araç parkı trendi yükselir. İlk 3 ay ve son 3 ayı çok stabil ve en az sayıda araçla geçiririz. Çünkü iş o yüksek sezonda olur. Ardından da satışa geçeriz. Pandeminin ülkemizde Mart’ın 15’inde başlamasından kaynaklı, hiç kimse araç almamıştı. Dolayısıyla minimum filoyla yakalandık. Bu yüzden pandeminin yaratacağı negatif etki de finansal açıdan sınırlı kalmıştır. 25 bin adet araç yatırımı yapıp yakalansaydık ve o araçlar boşta kalsaydı bunun altından kalkmak imkansız olurdu” şeklinde konuştu.

NAKİT AKIŞINI DOĞRU KONTROL ETMELİYİZ

“Devletiyle, bireyiyle ve sektörüyle herkesin birbirine karşı toleranslı olması, kol kola girmesi gereken bir dönemdeyiz” diyen Ekici, “Sakin olmamız, çok iyi gözlem yapmamız lazım. Kriz yönetiminde en önemli konu nakit akışıdır. Devletin, şirketlerin ve bireylerin nakit akışlarını çok doğru kontrol etmesi gerekir. Planlamalarını ve zamanlarının büyük kısmını buna kafa yorarak geçirmeleri gerekir” ifadesini kullandı.

MİLLET, SEKTÖR VE DEVLET BİR OLMALIYIZ

Ekici, “Yürekten ve kalpten inandığım bir şeyi söyleyeceğim; şirketlerimize bu süreç çok şey öğretti, insan olarak bizlere çok şey öğretti. Ülkede birliktelik kavramı farklı boyutlara geldi. Belki uzun zamandır her birimiz unuttuğumuz birçok değeri yeniden hatırladık. Çalışanlarımıza karşı olan bakış açılarımız değişti. Ümit ediyorum birbirine daha toleranslı bir ülke, birbirini destekleyen bireyler, sektör, basın ve şirketler haline geliriz” açıklamasında bulundu.

Fırat İpek / Milat