Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre, ocak-ağustos döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 azalarak 841 bin 583 adede geriledi. Otomobil üretimindeki düşüş ise daha belirgin oldu ve yüzde 19’a ulaştı. Bu dönemde 458 bin 169 otomobil üretildi. Traktör üretimi de dahil edildiğinde toplam üretim 854 bin 860 adet olarak gerçekleşti. Ticari araç tarafında ise üretim artışı kaydedildi. İlk sekiz ayda ticari araç üretimi yüzde 12, hafif ticari araç üretimi yüzde 12, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 7 yükseldi.

Kapasite kullanımında yüzde 59 seviyesi

Üretimdeki gerilemeye paralel olarak otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı da sınırlı kaldı. Ocak-ağustos döneminde sektör genelinde kapasite kullanım oranı yüzde 59 olarak gerçekleşti. Araç gruplarına göre kapasite kullanımında en yüksek oran yüzde 67 ile otobüs-midibüs grubunda görüldü. Hafif araçlarda kapasite kullanım oranı yüzde 60, kamyon grubunda yüzde 57 olurken, traktör üretiminde bu oran yüzde 27 seviyesinde kaldı.

İhracat adedi düştü, gelir arttı

Otomotiv ihracatında adet bazında gerileme yaşanmasına karşın dolar bazında ihracat gelirindeki artış sürdü. İlk sekiz ayda otomotiv ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 azalarak 597 bin 594 adet oldu. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 28 gerilerken, ticari araç ihracatı yüzde 9 arttı. Traktör ihracatı ise yüzde 14 yükselerek 8 bin 245 adede ulaştı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre sektör, yüzde 17’lik payla ihracat sıralamasındaki liderliğini korudu. Toplam otomotiv ihracatı dolar bazında yüzde 2,5 artarak 27,2 milyar dolara yükseldi. Uludağ İhracatçı Birlikleri verilerine göre otomobil ihracatı ise yüzde 9 gerileyerek 6,8 milyar dolar oldu. Dolar bazında ana sanayi ihracatı yüzde 1, tedarik sanayi ihracatı ise yüzde 4 artış gösterdi.

İç pazarda da daralma yaşandı

Otomotivde üretim ve ihracatın yanı sıra iç pazarda da küçülme görüldü. 2026’nın ilk sekiz ayında toplam otomotiv pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 azalarak 745 bin 597 adet oldu. Otomobil pazarı ise yüzde 14 gerileyerek 564 bin 241 adede düştü. Ticari araç pazarında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 4, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 7 daraldı. İlk sekiz aylık dönemde otomobil satışlarında yerli araçların payı yüzde 35 olurken, hafif ticari araç pazarında yerli araçların payı yüzde 23 seviyesinde kaldı.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre ocak-temmuz döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 azalarak 767 bin 216 adet oldu. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 19’a ulaştı ve üretim 424 bin 667 adette kaldı. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 779 bin 338 adet olarak gerçekleşti. Otomobil üretimindeki sert düşüşe karşın ticari araç tarafında daha olumlu bir tablo ortaya çıktı. İlk 7 ayda ticari araç üretimi yüzde 9, hafif ticari araç üretimi yüzde 10, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 4 arttı. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşirken, bu oran hafif araçlarda yüzde 63, kamyonda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 ve traktörde yüzde 28 oldu.

İhracat miktar olarak düştü, gelir olarak yükseldi

Otomotiv ihracatı ilk 7 ayda adet bazında yüzde 14 gerileyerek 542 bin 401 adede indi. Otomobil ihracatı yüzde 29 azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 8 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 20 artışla 7 bin 792 adede yükseldi. Buna karşılık ihracatın parasal değeri yükseldi. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv ihracatı yüzde 2,6 artarak 24,4 milyar dolara ulaştı. Böylece otomotiv sektörü, Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı yüzde 17’lik payla sektörel ihracat liderliğini korudu. Türkiye otomotiv pazarı da yılın ilk 7 ayında geçen yılın gerisinde kaldı. Toplam pazar yüzde 11 daralarak 661 bin 249 adet oldu. Otomobil satışları yüzde 12 düşüşle 502 bin 712 adede geriledi. Ticari araç pazarında da küçülme yaşandı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 8 geriledi. Dikkat çeken gelişmelerden biri ise yerli araçların pazar payındaki artış oldu. Otomobil satışlarında yerli üretimin payı 5 puan yükselerek yüzde 35’e, hafif ticari araçlarda ise 3 puan artışla yüzde 23’e çıktı.

‘Asıl katkıyı 2027’de göreceğiz’

OSD Başkanı Cengiz Eroldu, üretimdeki düşüşün önemli bölümünün geçici nedenlerden kaynaklandığını belirtti. Bayram ve idari tatiller nedeniyle geçen yıla göre yaklaşık 5-6 günlük çalışma kaybı yaşandığını ifade eden Eroldu, bazı fabrikalarda yeni model ve kapasite yatırımları için üretim hatlarının yeniden düzenlendiğini söyledi. Eroldu, yeni yatırımların etkisinin önümüzdeki dönemde daha fazla hissedileceğini belirterek, “Yeni modellerin üretim ve ihracat programlarına girmesinin pozitif yansıması yılın son çeyreğinde ve asıl olarak 2027 yılında belirgin hale gelecek” dedi. OSD Başkanı, yılın tamamında üretim ve ihracatın 2025’in bir miktar altında ancak yakın seviyelerde gerçekleşmesini beklediklerini de açıkladı.

2027’nin gündemi: Avrupa, Çin ve maliyet baskısı

Otomotiv sanayisinin 2027’deki en önemli gündemleri arasında Avrupa Birliği’nin Sanayi Hızlandırma Yasa Tasarısı (IAA), Çin kaynaklı rekabet, maliyet baskıları, küresel talep ve kapasite fazlası bulunuyor. Türkiye otomotiv ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin Avrupa’ya gerçekleştirildiğine dikkat çeken Eroldu, IAA’nın Türkiye’nin Avrupa otomotiv değer zincirindeki konumunu doğrudan etkileyebileceğini söyledi. Eroldu, Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı ve Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “IAA’nın mevcut entegrasyonu koruyan, yeni yatırımları teşvik eden ve öngörülebilirliği güçlendiren bir çerçevede şekillenmesi gerektiğini muhataplarımıza aktarıyoruz” ifadelerini kullandı.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Eroldu, yılın ilk altı ayında otomotiv üretiminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 gerilemesine rağmen sektörün 20,8 milyar dolarlık ihracatla tarihinin en yüksek ilk yarı performansına ulaştığını söyledi. İç pazarda yerli üretimin payının yüzde 34’e yükseldiğini belirten Eroldu, yeni yatırımların yılın ikinci yarısında devreye girmesiyle üretim ve kapasite kullanımında toparlanma beklediklerini ifade etti. Ancak Eroldu’na göre sektörün önündeki en kritik başlık, Avrupa Birliği’nin hazırladığı “Made in Europe” yasa taslağı. Türkiye’nin Avrupa otomotiv üretimindeki konumunu doğrudan etkileyebilecek düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Eroldu, taslak metindeki en büyük sorunun kendi içinde barındırdığı çelişki olduğunu söyledi.

‘Bir maddede kapsam içindeyiz, diğer maddede kapsam dışına itiliyoruz’

Eroldu, Avrupa Birliği’nin hazırladığı taslakta ilk maddelerde Gümrük Birliği ülkelerinin kapsam içinde gösterildiğini ancak ilerleyen maddelerde desteklerden yararlanacak araçların mutlaka Avrupa Birliği sınırları içinde üretilmiş olmasının şart koşulduğunu belirtti. “Bir yandan Gümrük Birliği ülkeleri kapsam içinde deniliyor, diğer yandan araçların Avrupa Birliği’nde üretilmesi şartı getiriliyor. Böyle olunca taslak kendi içinde çelişiyor. Türkiye hukuken kapsamda görünüyor ancak fiilen kapsam dışında bırakılıyor” değerlendirmesinde bulunan Eroldu, bu durumun düzeltilmesi gerektiğini söyledi.

Türk otomotivi için kritik risk

AB’nin hazırladığı düzenleme; kamu alımları, filo satışları, elektrikli araç teşvikleri ve çeşitli kamu desteklerini kapsıyor. Taslağın mevcut haliyle yürürlüğe girmesi halinde Türkiye’de üretilen elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlar Avrupa’daki önemli teşvik mekanizmalarından yararlanamayabilecek. OSD’ye göre bu durum yalnızca araç üreticilerini değil, Türkiye’nin Avrupa ile yıllardır kurduğu üretim zincirini de olumsuz etkileyecek.

Yüzde 70 yerli parça şartı ikinci tehlike

Eroldu, taslakta yer alan yüzde 70 Avrupa Birliği menşeli komponent şartının da Türk otomotiv tedarik sanayisi açısından ciddi risk oluşturduğunu söyledi. Türkiye’nin sistem dışında kalması halinde Türk tedarikçilerinin Çin, Hindistan, Fas ve Mısır gibi ülkelerle aynı havuzda rekabet etmek zorunda kalacağını belirten Eroldu, “Bunun orta ve uzun vadede ana sanayinin rekabet gücünü de zayıflatacak. Bu yalnızca tedarik sanayisinin değil, tüm otomotiv ekosisteminin sorunudur. Ana sanayi ile tedarik sanayi birbirinden ayrı düşünülemez” ifadelerini kullandı.

‘Türkiye Avrupa’nın rakibi değil tamamlayıcısı’

Türkiye’nin hafif ticari araç ve otobüs üretiminde Avrupa’nın en önemli üretim merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Eroldu, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki otomotiv ticaretinin son derece dengeli yürüdüğünü belirtti. Türkiye’nin Avrupa’nın rakibi değil tamamlayıcısı olduğunu vurgulayan Eroldu, “Bu entegrasyonun zarar görmesi yalnızca Türkiye’nin değil Avrupa otomotiv sanayisinin de rekabet gücünü olumsuz etkiler.” dedi. Ayrıca OSD Başkanı, taslağın değiştirilmesi için Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar ve sektör kuruluşlarının Avrupa Birliği nezdinde yoğun diplomasi yürüttüğünü belirterek, Türkiye’nin Gümrük Birliği haklarının korunacağı bir düzenleme beklediklerini açıkladı.

Türkiye’nin önceliği ekonomiyi düzeltmek

Türkiye’de otomobil yaş ortalamasının yüksek olmasına rağmen hurda teşviki veya araç parkını yenileyecek bir programın gündemde olmamasını değerlendiren OSD Başkanı Cengiz Eroldu, mevcut ekonomik koşullarda bunun önemli bir kamu kaynağı gerektirdiğini söyledi. Türkiye’nin önceliğinin makroekonomik dengeleri güçlendirmek olduğunu belirten Eroldu, “Araç parkının gençleştirilmesi son derece doğru bir hedef. Ancak bunun için ciddi kamu desteği gerekiyor. Bugünkü ekonomik konjonktürde hükümetten böyle büyük bir kaynak ayrılmasını beklemek gerçekçi olmaz” dedi.

Otomotiv Sanayii Derneği’nin (OSD) açıkladığı 2026 yılı Ocak-Mayıs dönemi verileri, sektörde yeni bir denklemin şekillendiğine işaret ediyor. Toplam pazar bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 8 daralarak 468 bin 507 adede gerilerken, yerli araçların bu küçülen pastadaki payı belirgin biçimde genişledi. Otomobilde yüzde 31’den yüzde 35’e, hafif ticaride yüzde 20’den yüzde 23’e, kamyonda ise yüzde 59’dan yüzde 66’ya yükselen yerli oran, otomotiv tarihimizde ender görülen bir tabloyu ortaya koyuyor.

Üretim düştü, ihracat gelir bazında kazandı

Yılın ilk 5 ayında toplam otomotiv üretimi yüzde 10 azalarak 538 bin 718 adet oldu. Otomobil üretimindeki gerileme yüzde 20 ile öne çıkarken, ticari araç üretimi yüzde 6 artarak sektörün can simidi olmaya devam etti. Ağır ticari araç üretimi yüzde 8, hafif ticari araç üretimi de yüzde 6 büyüdü. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 61 ile sınırlı kaldı; traktörde bu oran yalnızca yüzde 27’ye geriledi. İhracat cephesinde ise adet-değer makası dikkat çekici biçimde açıldı. Adet bazında ihracat yüzde 15 düşerek 373 bin 825 adede geriledi; ancak dolar bazında toplam otomotiv ihracatı yüzde 2 artışla 16,6 milyar dolara ulaştı. Türkiye, toplam ihracattan aldığı yüzde 18 payla otomotivi sektörler sıralamasında yine ilk sıraya taşıdı. Bu tablo, daha az araç ihraç edilmesine rağmen daha yüksek katma değerli ürünlerin yurt dışına gönderildiğine işaret ediyor.

Daralan pazarda yükselen yerli artışı: Üç temel neden

OSD verilerinin en çarpıcı satırı, büyüyen bir piyasada değil; küçülen bir pazarda yerli araç payının artmış olmasıdır. Bu paradoks nasıl açıklanabilir?

 1. Vergi politikası ithal aracı pahalılaştırdı. Eylül 2025’te Resmi Gazete’de yayımlanan 10436 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, AB ve Serbest Ticaret Anlaşması kapsamı dışındaki ülkelerden ithal edilen araçlara ciddi ek mali yükümlülükler getirdi. Yalnızca elektrik motoruyla çalışan binek otomobillerde gümrük vergisine ek olarak araç başına minimum 8.500 dolar, harici güç kaynağıyla şarj edilen hibritlerde ise minimum 7.000 dolarlık ek yükümlülük uygulamaya girdi. Vergi zincirinin kademeli çalışması nedeniyle bu yük ÖTV ve KDV ile katlanarak son tüketiciye yansıdı; başta Çin menşeli markalar olmak üzere pek çok ithal modelin fiyatı rekabetçiliğini yitirdi.

 2. TOGG hacim kazandı, elektrikli segment büyüdü. Ocak-Mayıs döneminde TOGG, T10X modeliyle 9 bin 70 adet ve T10F modeliyle 7 bin 675 adet satış gerçekleştirerek elektrikli otomobil pazarında ilk iki sırayı bırakmadı; tam elektrikli araç satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 11 artarak 65 bin 805 adede ulaştı. Elektrikli ve hibrit otomobillerin toplam pazardaki payı 2026’nın ilk dört ayında yüzde 51,4’e yükseldi. Yerli üreticinin tam da bu dönüşümün merkezinde konumlanması, pazar payı artışının motorunu oluşturdu.

 3. Yerlilik oranları tedarik zincirinde de yükseliyor. 2026 beyanlarına göre marka bazlı yerli katkı oranları TOGG’da yüzde 81,52, Tofaş’ta yüzde 57,43, Hyundai’de yüzde 57,13, Toyota’da yüzde 48,58 ve Renault’da yüzde 47,22 olarak şekillendi. Bu tablo, elektrikli araç üretimine ağırlık veren markaların yerlilikte daha avantajlı bir konuma geçtiğini ortaya koyuyor.

Böyle devam eder mi?

Kritik soru bu. Yerli araç payındaki artışın kalıcı olup olmayacağı, birbirine bağlı birkaç değişkene kalmış durumda.

Olumlu taraf: Vergi politikasının yapısal niteliği ve TOGG’un model gamını genişletme planları, yerli payı destekleyen koşulların süreceğine işaret ediyor. Bu tabloya 2026’nın en çarpıcı iki yeniliği de katkı sunuyor. OYAK ve Renault’nun 400 milyon Euro’luk yatırımının ürünü olan Renault Boreal, Bursa’daki Oyak Renault fabrikasında banttan inerek bu hafta Türkiye’de satışa sunuldu. Yüzde 40’ın üzerinde yerli katkı oranıyla ÖTV muafiyetinden yararlanabilen Boreal, 1.3 TCe ve E-Tech tam hibrit seçenekleriyle C-SUV segmentinde rakip olacak; Türkiye’den 30’u aşkın ülkeye ihraç edileceği de açıklandı. Takvimin biraz ilerisinde ise Hyundai’nin İzmit fabrikasında üretilecek tam elektrikli modeli IONIQ 3 var. Ağustos 2026’da seri üretime girecek ve Eylül itibarıyla Türkiye yollarında satışa sunulacak olan IONIQ 3, yabancı otomotiv üreticileri arasında Türkiye’de üretilecek ilk tam elektrikli otomobil unvanını taşıyacak. 2026 yılı için 15 bin, 2027 için ise 45 bin adetlik üretim hedefi oldukça iddialı. Yerli hafif ticari araç satışlarının da güçlü seyretmesi, eğilimin otomobille sınırlı olmadığını gösteriyor.

Riskler: Üretim tarafındaki kapasite kullanım oranının yüzde 61’de kalması ve otomobil ihracatının hem adet hem de dolar bazında gerilemiş olması, sektörün tümü için endişe vericidir. Avrupa pazarındaki talebin zayıflaması ihracat gelirlerini baskılamaya devam edebilir. Ayrıca Kasım 2026’dan itibaren AB’de zorunlu hale gelecek Euro 7 emisyon standardının araç maliyetlerini yukarı çekeceği ve bu durumun yerli-ithal denklemini yeniden şekillendirebileceği göz ardı edilmemeli.

Buna göre Türkiye’de toplam otomotiv üretimi yılın ilk dört ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 düşerek 448 bin 428 adet oldu. Otomobil üretimi ise yüzde 15 gerileyerek 250 bin 276 adede indi. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 455 bin 526 adede ulaştı. Sektördeki daralmaya rağmen ticari araç tarafındaki büyüme dikkat çekti. İlk dört ayda ticari araç üretimi yüzde 17 artarken, ağır ticari araç grubunda yüzde 20, hafif ticari araç grubunda ise yüzde 17 yükseliş kaydedildi. Otomotiv sanayisinin kapasite kullanım oranı yüzde 63 seviyesinde gerçekleşirken, traktörde bu oran yüzde 28’de kaldı.

İhracatta 13,8 milyar dolarlık performans

Adet bazında otomotiv ihracatı yüzde 9 düşüşle 300 bin 718 adet olarak gerçekleşse de gelir tarafında artış yaşandı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sanayisinin toplam ihracatı yüzde 9 artarak 13,8 milyar dolara ulaştı. Sektör, yüzde 18 payla Türkiye ihracatında liderliğini korudu. Bu dönemde otomobil ihracatı adet bazında yüzde 27 gerilerken, ticari araç ihracatı yüzde 15 arttı. 2026’nın ilk dört ayında toplam otomotiv pazarı yüzde 3 küçülerek 382 bin 124 adet oldu. Otomobil pazarı yüzde 6 gerileyerek 290 bin 870 adede inerken, hafif ticari araç pazarı yüzde 9 büyüdü. Yerli araç payı ise otomobil satışlarında yüzde 35, hafif ticari araçta yüzde 24 seviyesinde gerçekleşti.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, İstanbul’da düzenlenen 2026 yılı ilk çeyrek değerlendirme toplantısında otomotiv dünyasındaki “tektonik” değişimleri masaya yatırdı. Küresel ticaretin “vahşi batı” dönemine girdiğini işaret eden Eroldu, “Globalleşme bitti, yerelleşme dönemi başladı” diyerek sektörün yeni anayasasını açıkladı. İşte küresel ticaret savaşlarının gölgesinde, Türkiye ve Hindistan hattında şekillenen yeni otomotiv düzeninin detayları:

Küresel ticarette korumacılık duvarları yükseliyor

Başkan Cengiz Eroldu’nun sunumundaki en çarpıcı vurgu, yıllardır kutsanan “globalleşme” kavramının yerini “yerelleşmeye” bırakmasıydı. ABD’nin başlattığı ticaret savaşları ve karbon emisyonu teşviklerini kaldırmasıyla tetiklenen bu süreç, Avrupa Birliği’ni (AB) kendi kabuğuna çekilmeye zorluyor. Eroldu, “Made in EU” mottosunun artık sadece bir etiket değil, bir savunma mekanizması olduğunu belirterek; AB’nin Çin’in devasa üretim gücüne (2025’te 34,5 milyon adet) karşı kendi egemenlik merkezli politikalarını inşa ettiğini vurguladı.

Hindistan hamlesi: Çin’e karşı ‘daha rekabetçi’ kalkan

Toplantının en dikkat çekici noktalarından biri, AB’nin Çin baskısını kırmak için Hindistan ile imzaladığı Serbest Ticaret Anlaşması (STA) oldu. Eroldu, Hindistan’ın teknolojik olarak henüz Çin seviyesinde olmasa da, rekabetçilik endeksinde Çin’i geride bıraktığını ifade etti. “AB, Hindistan ürünlerine yeşil ışık yakarak aslında Çin’le rekabet etmek için yeni bir cephe açtı. Bu durum, özellikle Türk tedarik sanayii için hem risk hem de yeni yatırım fırsatları barındırıyor.”

Rakamlarla Hindistan yedek parça sektörü (2025):

– Toplam Ciro: 80,2 milyar dolar (Tarihi rekor).

– İhracat: 22,9 milyar dolar (Kuzey Amerika ve Avrupa ana pazarlar).

– İstihdam: 1,5 milyondan fazla doğrudan çalışan.

– Stratejik Konum: Çin’den daha düşük maliyet yapısıyla AB’nin yeni “parça deposu” olma yolunda.

Türkiye’nin ‘Tedarik kalesi’ risk altında mı?

Türkiye, 2025 yılında yedek parça ihracatında muazzam bir performans sergilemiş olsa da, AB-Hindistan yakınlaşması “rekabetçilik” sınavını zorlaştırıyor. Eroldu, AB’nin Hindistan menşeli parçalara vergisiz kapı açmasının, Türkiye’nin en güçlü olduğu alanı doğrudan etkileyebileceğine dikkat çekti.

Rakamlarla Türkiye yedek parça sektörü (2025):

– İhracat Değeri: 15 milyar 770 milyon dolar.

– Sektör Payı: Toplam otomotiv ihracatının %38’i.

– Büyüme: %6’lık istikrarlı artış.

– Handikap: ABD-AB arasındaki yeni çerçeve anlaşması ve Türkiye-ABD arasındaki vergi yükü, Türk sanayicisi için ihracat handikapı yaratmaya devam ediyor.

Çin ile ‘Dengesiz’ vals: 46 milyar dolarlık açık

Eroldu, Türkiye’nin sadece otomotivde değil, genel ticarette de Çin’e karşı ciddi bir “dış ticaret açığı” verdiğini hatırlattı. 46 milyar dolara ulaşan bu dengesizliğin sürdürülebilir olmadığını belirten OSD Başkanı, dünyadaki yerelleşme akımının Türkiye’nin lehine dönebileceğini savundu: “Biz Avrupa Birliği ekosisteminin bir parçası kalmaya devam ettiğimiz sürece, bu yerelleşme dalgası bizi koruyan bir kalkana dönüşebilir.”

Türkiye otomotiv sanayisinin çatı kuruluşu Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2026 yılının ilk iki ayına ilişkin üretim, ihracat ve pazar verilerini açıkladı. Buna göre ocak-şubat döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 azalarak 215 bin 284 adet oldu. Otomobil üretimi ise yüzde 15 düşüşle 120 bin 823 adet olarak gerçekleşti. Traktör üretimi dahil edildiğinde toplam üretim 218 bin 703 adede ulaştı.

Aynı dönemde ticari araç üretiminde ise güçlü artış yaşandı. Toplam ticari araç üretimi yüzde 20 artarken, ağır ticari araç üretimi yüzde 35, hafif ticari araç üretimi ise yüzde 19 yükseldi. Otomotiv sanayisinde kapasite kullanım oranı yüzde 61 olarak kaydedildi.

İhracat geliri 6,6 milyar dolara çıktı

Adet bazında otomotiv ihracatı yılın ilk iki ayında yüzde 9 gerileyerek 144 bin 357 adet oldu. Bu dönemde otomobil ihracatı yüzde 23 düşerken, ticari araç ihracatı yüzde 11 arttı. Traktör ihracatı ise yüzde 5 artışla bin 730 adet seviyesine çıktı.

Buna karşın ihracat gelirlerinde artış yaşandı. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sanayi ihracatı ocak-şubat döneminde yüzde 11 artarak 6,6 milyar dolar oldu ve sektör toplam ihracatta yüzde 18 payla ilk sıradaki yerini korudu.

İç pazarda ticari araç büyümesi

2026’nın ilk iki ayında toplam otomotiv pazarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 artarak 168 bin 595 adet oldu. Bu dönemde otomobil pazarı yüzde 1 gerileyerek 130 bin 831 adet olarak gerçekleşti. Buna karşılık ticari araç pazarı yüzde 17 büyüdü. Ağır ticari araç pazarı yüzde 6, hafif ticari araç pazarı ise yüzde 19 artış kaydetti.

Ocak-şubat döneminde otomobil satışlarında yerli araç payı yüzde 36, hafif ticari araç pazarında ise yüzde 23 olarak gerçekleşti.

Buna göre toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 azalarak 99 bin 247 adet oldu. Otomobil üretimi ise yüzde 17 düşüşle 55 bin 504 adede geriledi. Buna karşılık ticari araç üretimi yüzde 16 arttı. Ağır ticari araçta yüzde 47, hafif ticari araçta yüzde 14 büyüme kaydedildi. Sektörde kapasite kullanım oranı yüzde 56 olarak gerçekleşti.

İhracat 3 milyar dolar

Ocak ayında toplam otomotiv ihracatı adet bazında yüzde 17 azalarak 64 bin 725 adet oldu. Otomobil ihracatı yüzde 28 gerilerken, ticari araç ihracatı yüzde 1 düştü. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv sanayi, yüzde 17 payla ihracatta liderliğini sürdürdü. Uludağ İhracatçı Birlikleri verilerine göre toplam ihracat yaklaşık 3 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. 2026’nın ocak ayında toplam otomotiv pazarı yüzde 10 artarak 77 bin 590 adet oldu. Otomobil pazarı yüzde 9 büyürken, toplam ticari araç pazarı yüzde 14 artış kaydetti. Ocakta otomobil satışlarında yerli payı yüzde 37, hafif ticari araçta ise yüzde 25 olarak gerçekleşti.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2025-2026 dönemine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. OSD Başkanı Cengiz Eroldu’nun açıkladığı veriler, sektörün bir yandan tarihinin en güçlü ihracat performanslarından birini sergilerken, diğer yandan yapısal risklerle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Türkiye otomotiv sanayi, 2025 yılında 41,5 milyar dolarlık ihracatla bugüne kadarki en yüksek seviyesine ulaştı. Toplam ihracattan alınan pay yüzde 17,6’ya yükselirken, otomotiv sektörü bir kez daha Türkiye’nin ihracat lideri oldu. Hafif ticari araç ihracatı 435 bin adetle rekor kırarken, otobüs ve minibüs üretiminde de 12 bin 655 adetle en yüksek ihracat rakamı yakalandı. Ancak tablo her yönüyle olumlu değil. Eroldu, otomobil tarafında süregelen dengesizliğe dikkat çekerek, “Türkiye hâlâ otomobilde ithalatçı bir ülke konumunda. 2025 yılında otomobil dış ticaret açığı 7,7 milyar dolar seviyesinde” dedi. Yerli üretimin iç pazardaki payının da yüzde 29’a gerileyerek tarihinin en düşük seviyesine indiğini vurguladı.

Kapasite arttı, kullanım düştü

OSD verilerine göre Türkiye’de otomotiv sanayinin toplam üretim kapasitesi 2025’te 2,2 milyon adede çıkarıldı. Ancak kapasite kullanım oranı yüzde 67’de kaldı. Eroldu, bu oranın rekabetçilik açısından yeterli olmadığını belirterek, “Yatırım yapıyoruz ama bu kapasiteyi daha verimli kullanmamız şart” dedi. Traktör üretiminde kapasite kullanımının yüzde 35’e kadar düşmesi ise tarım sektöründeki daralmanın sanayiye yansıması olarak öne çıktı.

Toplam üretim 2025’te yüzde 4 artışla 1 milyon 419 bin adede ulaştı. Araç ihracatı ise yüzde 4,4 artarak 1 milyon 58 bin adet oldu. Buna karşın sektör, kur-enflasyon dengesizliği nedeniyle rekabetçilik kaybı riskiyle karşı karşıya.

‘Made in EU’ riski masada

OSD üyeleri 2025 yılında Türkiye’de toplam 1 milyar 195 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Ford Otosan, Oyak Renault, Tofaş ve Hyundai’nin yeni model ve elektrikli araç yatırımları, 2026 sonrasında üretim ve ihracata olumlu katkı sağlayacak adımlar olarak değerlendirildi. Otomotiv sanayinin Ar-Ge tarafında da güçlü bir performans sergilediğini belirten Eroldu, Ar-Ge ihracatının yüzde 33 artışla 294 milyon dolara yükseldiğini açıkladı. Toplantının öne çıkan başlıklarından biri de Avrupa Birliği’nin gündemindeki “Made in EU” düzenlemesi oldu. Eroldu, bu yaklaşımın Türkiye için yönetilmesi gereken bir risk taşıdığını belirterek, “Türkiye’siz bir Avrupa otomotiv sanayinin ayakta kalması zor. Karşılıklı ve dengeli bir yapı söz konusu” dedi.

‘Montaj için gelecek üretimleri doğru bulmuyoruz’

2026 beklentilerine ilişkin konuşan Eroldu, Avrupa pazarındaki yavaşlama sinyallerine rağmen yeni yatırımların devreye girmesiyle 2025’te yakalanan performansın korunabileceğini ifade etti. “Biz Türkiye’de yalnızca montaj için gelecek olan üretimleri doğru bulmuyoruz” diyen OSD Başkanı Eroldu, “Türkiye’den tedarik yapılması ve yine ülkemizde ARGE yapılması lazım. İhtiyacımız olan katma değerli üretim ve ARGE merkezleriyle Türkiye’nin gelişimine daha fazla destek sağlayacak yapılanmalar. Yalnızca burada montaj yapacak bir tesis ise bence ülkeye büyük katma değer sağlayacağını düşünmüyoruz” açıklamasını yaptı.

Paket; emisyon hedeflerinde esneklik, batarya üretimine destek, idari yüklerin azaltılması ve AB’de üretilen küçük elektrikli araçlara teşvikler içeriyor. Ancak pakette öne çıkan “Made in EU – AB’de Üretilmiştir” yaklaşımı, Türkiye açısından risk yaratıyor. Türkiye ihracatının yüzde 17’sini oluşturan otomotiv sektörü, ihracatının yüzde 60’tan fazlasını AB ülkelerine yapıyor. Bu nedenle yeni paket, Türk otomotiv sanayisi ve ekonomi açısından kritik önem taşıyor.

‘Made in EU’ tanımı kritik eşik

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, AB’nin otomotivde rekabet gücünü korumaya yönelik adımlarını sürdürdüğünü belirterek, Türkiye ile AB arasında Gümrük Birliği sayesinde yaklaşık 30 yılda güçlü bir entegrasyon oluştuğunu vurguladı. Türkiye’nin AB araç ithalatında ikinci, ihracatında ise üçüncü sırada yer aldığını hatırlatan Eroldu, “Made in EU” yaklaşımının emisyon azaltımı, küçük elektrikli araçlar ve kurumsal araç filolarına yönelik teşviklerde ön koşul haline getirilmesinden endişe duyduklarını söyledi.

‘Stratejik bir gerekliliktir’

Eroldu, Türkiye’nin bu tanımın dışında bırakılmasının Gümrük Birliği’nin sağladığı avantajları ortadan kaldıracağını vurgulayarak, “Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı statüsü gereği ‘Made in EU’ uygulamalarında AB ile eşit şekilde değerlendirilmesi, hem ülkemiz hem de Avrupa otomotiv sanayisinin rekabetçiliği için stratejik bir gerekliliktir” değerlendirmesinde bulundu.