2025 yılı, ikinci el araç sektörü için belirsizliklerin ve fırsatların iç içe geçtiği bir dönem olarak öne çıkıyor. Yüksek faiz oranları ve krediye erişim kısıtları alım kararlarını zorlaştırırken, sıfır araç tarafında uygulanan kampanyalar ikinci el piyasasında hem arzı hem de rekabeti artırıyor. Fiyatların belirli segmentlerde gerilemesi, tüketici davranışlarını da değiştiriyor. Bu süreçte sektörün önde gelen iki markasından gelen değerlendirmeler, pazardaki kırılganlığı ve gelecek beklentilerini net biçimde ortaya koyuyor.

Hüsamettin Yalçın

TÜKETİCİ TEMKİNLİ KARAR SÜREÇLERİ UZADI

2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının dalgalı bir seyir izlediğini belirten Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın, özellikle yılın başında bastırılan talebin nisan ayında artış gösterdiğini ancak bu yükselişin kalıcı olamadığını ifade etti. Mayısta yaşanan düşüşe karşın haziran ayında yeniden toparlanma sinyali alındığını söyleyen Yalçın, bu dalgalanmanın tüketicinin ekonomik koşullara ne kadar duyarlı olduğunu gösterdiğini vurguladı.

UYGUN FİYATLI ARAÇLARA YÖNELİM ARTTI

Krediye ulaşamayan tüketicilerin daha düşük fiyatlı, yaşlı ve yüksek kilometreli araçlara yöneldiğini belirten Yalçın, “Bu durum alt segmentlerde hareketliliğe yol açarken, yüksek fiyatlı araçlarda hem satış süreleri uzadı hem de fiyatlar reel anlamda gevşemeye başladı” dedi. Cardata olarak yılın ilk yarısında dijital çözümlerine olan talebin arttığını belirten Yalçın, “Kurumsal iş ortaklarımız veriye dayalı fiyatlama ve stok yönetimiyle daha sağlıklı stratejiler geliştirmeye yöneldi. Bu da bizim açımızdan dönemi verimli kıldı” diye konuştu.

FİYATLAR DÜŞÜYOR PİYASA CANLI KALMAYA ÇALIŞIYOR

Yüksek faizler ve krediye erişim sorunlarının talebi baskıladığını söyleyen Yalçın, “Krediye erişimin zorluğu bireysel tüketicilerin yanı sıra galeriler gibi kurumsal oyuncuları da olumsuz etkiliyor. Buna karşın sıfır araç pazarında süren kampanyalar ikinci el piyasasına dolaylı canlılık katıyor. Fakat genel olarak fiyatlar birçok segmentte reel anlamda düşüyor” değerlendirmesinde bulundu.

PAZARDA DİKAT ÇEKEN DEĞİŞİMLER

Hüsamettin Yalçın, ikinci el piyasasında öne çıkan değişimleri sıraladı:

– Fiyatların durağanlaşması ve bazı segmentlerde reel düşüş,

– Sıfır araç markalarının sunduğu agresif kampanyaların ikinci el piyasasını baskılaması,

– Satış sürelerinin uzaması ve satıcıların fiyat esnekliği geliştirmesi,

– Tüketicinin daha ekonomik, düşük işletme maliyetli modellere yönelmesi,

– Takaslı alım-satım oranlarının yükselmesiyle arz fazlasının oluşması.

Yalçın’a göre bu gelişmeler, tüketicinin daha fazla araştırma yaptığı, fiyat-performans odaklı ve temkinli karar süreçleri oluşturduğu bir döneme işaret ediyor.

Rekor yılı olabilir, güven en büyük önceliğimiz

Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, 2025’in ilk yarısında ikinci el araç pazarının geçen yılki rekor satışların üzerine %4’lük bir büyüme gerçekleştirdiğini ifade etti. Yılın tamamında 9 milyon adedin geçilerek yeni bir rekor kırılacağını öngören Bilirgen, özellikle merkez bankasının planladığı faiz indirimlerinin bu yükselişi destekleyeceğini belirtti.

TÜKETİCİ NEYE YÖNELİYOR?

İkinci el pazarındaki talebin özellikle 1-3 yaş arası, düşük kilometreli, B ve C segmenti otomatik vites araçlara yöneldiğini belirten Bilirgen, “SUV modeller, hem ilk aracı alacak bireyler hem de aileler tarafından sıklıkla tercih ediliyor. İkinci el fiyatlarının sıfır araçlara kıyasla daha ulaşılabilir seviyede olması, pazarı cazip kılıyor” dedi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR İKİNCİ ELDE DE DİKKAT ÇEKİYOR

Sıfır pazarda yaygınlaşan SUV modellerin ardından şimdi elektrikli araçların da ikinci el pazarında kendine yer bulmaya başladığını söyleyen Bilirgen, “2025 yılı itibarıyla elektrikli araçlar ikinci elde sorgulanmaya ve ilgi görmeye başladı. Bu ilgi önümüzdeki yıllarda daha da artacaktır” dedi.

Vergi yükü talebi eski araçlara yöneltti

LenaCars’ın araştırmasına göre Türkiye’de sıfır araçlar Almanya’ya göre ortalama yüzde 70 daha pahalı. Yüksek vergi yükü, hem araç sahipliğini sınırlıyor hem de ikinci el piyasasında fiyatları yukarı çekiyor. Dolayısıyla vergi yükünün yalnızca sıfır araçlara değil, ikinci el araçlara da etkisi büyük. Konuyla ilgili konuşan LenaCars Genel Müdürü Selçuk Nazik, “Alım gücünün düşüklüğü ve güncelliğini yitirmiş matrah sisteminin etkisiyle eski araçlara olan talep yüksek. Bu da fiyatları yukarı çekiyor” dedi. Nazik, Almanya’da 2000 euroya satılan 20 yaşındaki bir Opel Astra’nın Türkiye’de 10.000 euroya satılabildiğine dikkat çekerek, “0-5 yaş arası daha yeni ikinci el araçlarda bile Türkiye’de fiyatlar Avrupa’nın 2,5 katı seviyesinde. Bu farkın temel nedeni vergi sistemi. Her satışta, ikinci el araca da bu vergi yükü aynen aktarılıyor” ifadelerini kullandı.

Tunalar Topluluğu’nun ikinci el otomobil satış markası olarak 2015 yılında kurulan Otomobilen, 8 ilde 12 şubeyle hizmet veriyor. Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen, ikinci el araç pazarında fiyatların geçen yılın son çeyreğiyle benzer seviyelerde devam ettiğini belirtti. Döviz kurunun stabil seyretmesi ve sıfır araç fiyatlarındaki kademeli artışın, ikinci el araç fiyatlarını da dengeli bir şekilde artırdığını ifade etti.

STOKLAR HIZLA TÜKENİYOR

2024’te rekor seviyede sıfır araç satışı gerçekleştiğini belirten Bilirgen, bu durumun markaların yeni yıla düşük stoklarla başlamasına neden olduğunu söyledi. Özellikle bazı markaların 2024 model araç stoklarının şimdiden tükendiğini belirterek, şubat ayından itibaren sıfır araç piyasasında hızlı bir model yılı geçişi yaşanacağını dile getirdi. Türkiye’de ikinci el araç satışlarının %55’inin 10 yaşın üzerinde olduğunu belirten Bilirgen, TÜİK verilerine göre araç parkının yaş ortalamasının 14’ün üzerine çıktığını vurguladı. Hurda teşvikinin gündeme gelmesi gerektiğini ifade eden Bilirgen, eski araçların trafikten çekilmesinin hem güvenlik hem de çevre açısından önemli olduğunu söyledi.

ELEKTRİKLİ ARAÇLAR DİZELİ GERİDE BIRAKTI

Elektrikli araç pazarına da değinen Bilirgen, 2024’te satışların 100 bin adedi aştığını ve pazar payının %10’un üzerine çıktığını belirtti. Türkiye’nin geçmişte dizel araçları tercih eden bir ülke olduğunu ancak artık elektrikli araç satışlarının dizel araçları geçtiğini söyledi. Bu büyümede en büyük payın Togg’a ait olduğunu belirten Bilirgen, markanın tek modeliyle 30 bin adedin üzerinde satış gerçekleştirdiğini vurguladı.

İstanbul’da az sayıda otomotiv gazetecisiyle buluşan Otomobilen Genel Müdürü Kenan Bilirgen hem ikinci el araç hem de otomotiv sektörüyle ilgili açıklamalarda bulundu. Bilirgen, “2024 yılında ikinci el araç piyasasında yaşanan dalgalı seyre rağmen perakende satışlarımızı bir önceki yıla kıyasla yüzde 70 oranında artırarak 5 bin adetin üzerine çıktık. 2025 yılında Türkiye genelindeki yeni şube yatırımlarımıza hız kesmeden devam edeceğiz. Ayrıca hizmet ağımızı daha hızlı genişletmek amacıyla Otomobilen’in kurumsal standartlarına uygun bayilikler vermeyi planlıyoruz” dedi.

EKSPERTİZ SİSTEMİ DİJİTALE ENTEGRE OLMALI

“Ticaret Bakanlığı, ‘güvenli ödeme sistemi, ekspertiz zorunluluğu ve 3 ay 5 bin kilometre garanti zorunluluğu’ gibi tüketiciyi koruyan yönetmelik değişiklikleri yaptı” diyen Bilirgen, “Bu sistemi bizim gibi kurumsallar zaten yapıyor. Ama herkesi bu sisteme sokmak lazım. Mesela, noter bugün ekspertiz olmadan satış yapmıyor. Ama ne diyor; ‘ekspertiz tescil numarasını söyle. Bir numara söylüyorsunuz tamam’. Fakat, ekspertiz sistemi entegre olması lazım. Nitekim Whatsapp gruplarında ekspertiz raporu çıkaranlar var. Denetimden çok sistem dijital olarak bir altyapıyla korunmalı” ifadesini kullandı.

TEK BAŞINA 35 MİLYON ÜRETİM

“Çinli markaların Avrupa’da giderek artan baskısından dolayı, 2025 yılında fazla kalan sıfır araçların ülkemize yönlendirilme ihtimali var. Bu durumun etkileri ne olur” sorusuna da cevap veren Bilirgen, “Volkswagen’in Almanya’da 2025’te üç fabrikasını kapatacağını açıklaması, Nissan hakkında çıkan haberler, küresel otomotiv pazarındaki değişimlerin ne denli büyük olduğunu ortaya koyuyor. Dünya toplam otomotiv pazarı 90 milyonun üzerinde iken Çin, tek başına 27 milyon iç pazara sahip ve üretim kapasitesi de 35 milyon” dedi.

İHRACAT GÜCÜMÜZÜ KORUMAK İÇİN YATIRIM ŞART

Bilirgen, “Çinli üreticilerin düşük maliyetli ve yüksek teknoloji odaklı üretimi, Avrupalı ve Amerikalı üreticileri zorluyor. Yani üretimde rekabet avantajlarını kaybediyorlar. Şu anda bizim iç pazarımız etkinlenmese bile, otomotiv ihracatının yüzde 90’ını Avrupa’ya yapıyor olmamız yerli üretimimizi olumsuz etkileyebilir. Avrupalılar, üretimde kapasite azaltmaya gidin diyebilir. Çinli markalar üzerinden Avrupa’ya ihracat gücümüzü kaybetmememiz için BYD yatırımı gibi diğer Çinli markalarında yatırım yapmasını sağlamamız çok önemli” diye konuştu.

‘STOKTA BEKLEYEN ARACA TRAFİK SİGORTASI OLMASIN’

Stokta bekleyen araçların sigorta zorunluluğuyla ilgili de konuşan Bilirgen şunları söyledi: “Bugün Türkiye’de ortalama ikinci el bir aracın satış gününü 30 gün kabul edelim. Yani 30 gün boyunca bizim bir sigorta maliyetimiz oluştu. Maliyetlere yansıyan her şey de fiyatlara yansır. Yani stokta bekleyen bir aracın trafik sigortası olmasının kimseye bir faydası da yok. Yetki belgesine sahip kurumsal satıcılar veya galeriler bundan muaf olsun diye dernekler üzerinden aslında bir başvuru yapıldı. Önümüzdeki günlerde olumlu bir gelişme bekliyorum.”

İKİNCİ EL ELEKTRİKLİ ARAÇ PİYASASININ 5 YILI VAR

Elektrikli araçların ikinci el piyasasındaki yansımasını da değerlendiren Bilirgen, “İkinci el pazarı Türkiye’nin toplam 21 milyon otomobil ve ticari araç parkı üzerinden şekilleniyor. Dolayısıyla sıfır araç pazarındaki trend değişikliklerinin ikinci el pazarına yansıması bir süre alabiliyor. Şöyle ki; sıfır otomobil pazarında SUV araçlarının satışlardaki artış trendi, ancak son 5-6 yılda ikinci el pazarında etkisini göstermeye başladı. Dolayısıyla şu an otomotiv pazar payı yüzde 10’a ulaşan elektrikli araç satışlarının önümüzdeki yıllarda artmasıyla ve pazar paylarının büyümesiyle ikinci el pazarı içinde de anlamlı bir yer almalarını sağlayacak” değerlendirmesinde bulundu.