Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Eroldu, yılın ilk altı ayında otomotiv üretiminin geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6 gerilemesine rağmen sektörün 20,8 milyar dolarlık ihracatla tarihinin en yüksek ilk yarı performansına ulaştığını söyledi. İç pazarda yerli üretimin payının yüzde 34’e yükseldiğini belirten Eroldu, yeni yatırımların yılın ikinci yarısında devreye girmesiyle üretim ve kapasite kullanımında toparlanma beklediklerini ifade etti. Ancak Eroldu’na göre sektörün önündeki en kritik başlık, Avrupa Birliği’nin hazırladığı “Made in Europe” yasa taslağı. Türkiye’nin Avrupa otomotiv üretimindeki konumunu doğrudan etkileyebilecek düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Eroldu, taslak metindeki en büyük sorunun kendi içinde barındırdığı çelişki olduğunu söyledi.

‘Bir maddede kapsam içindeyiz, diğer maddede kapsam dışına itiliyoruz’

Eroldu, Avrupa Birliği’nin hazırladığı taslakta ilk maddelerde Gümrük Birliği ülkelerinin kapsam içinde gösterildiğini ancak ilerleyen maddelerde desteklerden yararlanacak araçların mutlaka Avrupa Birliği sınırları içinde üretilmiş olmasının şart koşulduğunu belirtti. “Bir yandan Gümrük Birliği ülkeleri kapsam içinde deniliyor, diğer yandan araçların Avrupa Birliği’nde üretilmesi şartı getiriliyor. Böyle olunca taslak kendi içinde çelişiyor. Türkiye hukuken kapsamda görünüyor ancak fiilen kapsam dışında bırakılıyor” değerlendirmesinde bulunan Eroldu, bu durumun düzeltilmesi gerektiğini söyledi.

Türk otomotivi için kritik risk

AB’nin hazırladığı düzenleme; kamu alımları, filo satışları, elektrikli araç teşvikleri ve çeşitli kamu desteklerini kapsıyor. Taslağın mevcut haliyle yürürlüğe girmesi halinde Türkiye’de üretilen elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçlar Avrupa’daki önemli teşvik mekanizmalarından yararlanamayabilecek. OSD’ye göre bu durum yalnızca araç üreticilerini değil, Türkiye’nin Avrupa ile yıllardır kurduğu üretim zincirini de olumsuz etkileyecek.

Yüzde 70 yerli parça şartı ikinci tehlike

Eroldu, taslakta yer alan yüzde 70 Avrupa Birliği menşeli komponent şartının da Türk otomotiv tedarik sanayisi açısından ciddi risk oluşturduğunu söyledi. Türkiye’nin sistem dışında kalması halinde Türk tedarikçilerinin Çin, Hindistan, Fas ve Mısır gibi ülkelerle aynı havuzda rekabet etmek zorunda kalacağını belirten Eroldu, “Bunun orta ve uzun vadede ana sanayinin rekabet gücünü de zayıflatacak. Bu yalnızca tedarik sanayisinin değil, tüm otomotiv ekosisteminin sorunudur. Ana sanayi ile tedarik sanayi birbirinden ayrı düşünülemez” ifadelerini kullandı.

‘Türkiye Avrupa’nın rakibi değil tamamlayıcısı’

Türkiye’nin hafif ticari araç ve otobüs üretiminde Avrupa’nın en önemli üretim merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Eroldu, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki otomotiv ticaretinin son derece dengeli yürüdüğünü belirtti. Türkiye’nin Avrupa’nın rakibi değil tamamlayıcısı olduğunu vurgulayan Eroldu, “Bu entegrasyonun zarar görmesi yalnızca Türkiye’nin değil Avrupa otomotiv sanayisinin de rekabet gücünü olumsuz etkiler.” dedi. Ayrıca OSD Başkanı, taslağın değiştirilmesi için Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar ve sektör kuruluşlarının Avrupa Birliği nezdinde yoğun diplomasi yürüttüğünü belirterek, Türkiye’nin Gümrük Birliği haklarının korunacağı bir düzenleme beklediklerini açıkladı.

Türkiye’nin önceliği ekonomiyi düzeltmek

Türkiye’de otomobil yaş ortalamasının yüksek olmasına rağmen hurda teşviki veya araç parkını yenileyecek bir programın gündemde olmamasını değerlendiren OSD Başkanı Cengiz Eroldu, mevcut ekonomik koşullarda bunun önemli bir kamu kaynağı gerektirdiğini söyledi. Türkiye’nin önceliğinin makroekonomik dengeleri güçlendirmek olduğunu belirten Eroldu, “Araç parkının gençleştirilmesi son derece doğru bir hedef. Ancak bunun için ciddi kamu desteği gerekiyor. Bugünkü ekonomik konjonktürde hükümetten böyle büyük bir kaynak ayrılmasını beklemek gerçekçi olmaz” dedi.

Türkiye’de otomotiv sektörünün en hızlı büyüyen alanlarından biri haline gelen satış sonrası pazarı, araç sayısındaki artışın da üzerine çıktı. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS), danışmanlık şirketi Frost & Sullivan’a hazırlattığı rapora göre, 2025 yılı itibarıyla binek otomobil ve hafif ticari araçlardan oluşan araç parkı 22 milyon 826 bin adede ulaşırken, yalnızca bu segmentteki satış sonrası pazarının büyüklüğü 7 milyar 567 milyon dolar oldu. Orta ve ağır ticari araçlar da eklendiğinde sektörün toplam hacmi 10,2 milyar dolara yükseldi.

Gelir artışı araç parkını geride bıraktı

Rapora göre 2023-2025 döneminde hafif araç parkı yıllık ortalama yüzde 6,3 büyürken, satış sonrası pazarı yüzde 8,2’lik bileşik büyüme kaydetti. Böylece bakım, onarım ve yedek parça gelirleri araç parkındaki genişlemeden daha hızlı artış gösterdi. Uzmanlara göre bu büyümenin arkasında yalnızca trafikteki araç sayısı değil; araç teknolojilerinin karmaşıklaşması, elektronik sistemlerin yaygınlaşması ve daha yüksek maliyetli parçaların kullanımının artması bulunuyor.

Araçlar yaşlanıyor, servis ihtiyacı büyüyor

Türkiye’de otomobillerin yaş ortalamasının yükselmesi de sektörü besleyen en önemli unsur olarak öne çıkıyor. Araç parkının ortalama yaşı 14,3’e ulaşırken, trafikteki araçların yüzde 74’ünü 5 yaşın üzerindeki otomobiller oluşturuyor. Bu tablo özellikle garanti kapsamı dışında kalan araçların bakım ve onarım ihtiyacını artırırken, bağımsız servisler ve yedek parça sektörüne güçlü talep yaratıyor.

Elektrikli araçlar oyunun kurallarını değiştiriyor

Rapor, elektrikli araçların satış sonrası sektörünü kökten dönüştürdüğünü de ortaya koydu. Türkiye’de elektrikli araç satışları iki yılda yaklaşık dört kat artarak 393 bin 579 adede yükseldi. Elektrikli otomobiller klasik motor yağı ve filtre gibi ürünlere olan ihtiyacı azaltırken, batarya sistemleri, termal yönetim, yüksek voltaj ekipmanları, özel lastikler ve elektronik bileşenler gibi yeni iş alanları oluşturuyor. Aynı zamanda ADAS sistemleri, radarlar, kameralar ve kalibrasyon işlemleri servislerde uzmanlık ihtiyacını artırıyor.

Bağımsız servisler güç kazanıyor

Artan bakım maliyetleri ve tüketicilerin daha ekonomik çözümlere yönelmesi bağımsız servislerin pazar payını büyütüyor. Rapora göre yetkili servis sayısında düşüş eğilimi görülürken, bağımsız servis zincirleri ve franchise yapılar güçleniyor. Ancak elektrikli araçlara yönelik teknik altyapı ve sertifikasyon eksikliği, sektörün çözmesi gereken önemli başlıklar arasında yer alıyor.

Sektörün önündeki en büyük sorun: Nitelikli teknisyen

Araştırma, sektörün en kritik problemlerinden birinin yetişmiş iş gücü olduğunu ortaya koydu. Özellikle elektrikli araçlar, gelişmiş sürüş destek sistemleri ve elektronik donanımlar konusunda uzman teknisyen bulmak giderek zorlaşırken, finansmana erişim güçlüğü ve kârlılık baskısı da şirketlerin büyümesini sınırlayan temel riskler arasında gösteriliyor.

‘Artık sadece parça değil, teknoloji satılıyor’

OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, satış sonrası pazarının yalnızca büyümediğini, aynı zamanda nitelik değiştirdiğini belirterek, rekabetin artık parça satışından çok teknoloji, uzmanlık, eğitim, dijitalleşme ve servis kalitesi üzerinden şekillendiğini söyledi. Özçete, elektrikli araç dönüşümüyle birlikte mevzuat, teknik eğitim ve teknoloji yatırımlarının sektörün geleceği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.

OSS Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, 2023’ün pandemi sonrası olağanüstü bir yıl olduğunu vurgulayarak, “Bu yılı normal kabul etmek hataydı. Bugün daha pahalı işçilik, daha düşük marjlar ve daha seçici müşteriyle yeni bir dönem yaşıyoruz” dedi. Avrupa pazarlarındaki daralmanın Türkiye’ye yönelimi artırdığını belirten Özçete, 2025’in zorlu geçtiğini, 2026’nın ise yaraların sarılacağı yıl olması gerektiğini ifade etti. İşçilik maliyetlerinin parça maliyetini aşmasının sektörde yeni riskler doğurduğunu söyleyen Özçete, en büyük sorunun nitelikli usta eksikliği olduğunu vurguladı. Önümüzdeki dönemde garanti süresi dolacak araç sayısındaki artışa dikkat çeken Özçete, “Bu sektörün işi bitmiyor, asıl şimdi başlıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Ankete göre, sektör 2025’in üçüncü çeyreğinde yatay seyrini sürdürürken, geçen yılın aynı dönemine göre yurt içi satışlar dolar bazında yüzde 1,5 arttı. Dağıtıcı üyelerde bu artış yüzde 1,92, üretici üyelerde yüzde 0,71 oldu. Tahsilat süreçlerindeki sıkıntılar ise devam etti. İkinci çeyrekte yüzde 40,5 olan tahsilat oranı, üçüncü çeyrekte yüzde 38,4’e geriledi. Üyelerin yüzde 50’si tahsilat süreçlerinin kötüleştiğini belirtti. İstihdam tarafında da gerileme yaşandı. Üyelerin yüzde 35’i istihdamının azaldığını bildirirken, yüzde 51,7’si aynı seviyeyi korudu. En büyük sorunlar arasında “maliyet artışları” yüzde 76,7 ile ilk sırada yer aldı.

Anket, sektörün yatırım iştahının da düşük olduğunu ortaya koydu. Önümüzdeki üç ayda yatırım yapmayı planlayanların oranı yüzde 18,3 seviyesinde kaldı. Üretici üyelerde bu oran yüzde 33,3’e çıkarken, dağıtıcı üyelerde yüzde 10,3’e geriledi. Üreticilerin kapasite kullanım oranı yüzde 72,9 olurken, üretim yüzde 1,9 arttı; ihracat ise yüzde 1,9 geriledi. OSS Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, “Satış, ihracat ve istihdamda yatay seyir, sektörün dayanıklılığını gösteriyor. Ancak maliyet artışları ve tahsilat zorlukları baskı yaratmaya devam ediyor. Üretici üyelerin yatırım planları ise uzun vadede sektörün gücünü artıracaktır” dedi. Küresel pazarda da benzer bir durağanlık yaşandığını belirten Özçete, “2026’nın ilk çeyreğinde talepte yeniden artış bekliyoruz” ifadelerini kullandı.

İstanbul’da basın mensuplarıyla bir araya gelen Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS) Başkanı Ali Özçete, sahte yedek parça ticaretine karşı sektörün topyekûn mücadele içinde olduğunu belirtti. Özçete, “Bugün herhangi bir markanın sahtesini kullanan bir insan yalnızca o markaya değil, aracına, üreticiye ve ülke ekonomisine de zarar veriyor” dedi. Özçete’ye göre sahte ürünlerin başında filtreler geliyor. Bunun ardından yağ ve fren grubu ürünleri geliyor. Özellikle ambalajı kolay taklit edilebilen yağlar, etiket değiştirilerek piyasaya sürülebiliyor. Sahte ürünlerin tespitinin zor olduğunu vurgulayan Özçete, 2026 yılında bu ürünlerin kırılımlarını detaylı olarak analiz edeceklerini de duyurdu.

SAHTE İHBAR HATTINA YOĞUN İLGİ

OSS Başkanı, sahte ürünlerle mücadele kapsamında derneğin kurduğu sahte ihbar hattına yapılan bildirimlerin önemine dikkat çekti. Bu ihbarlar sayesinde ciddi operasyonların yürütüldüğünü ifade eden Özçete, “Geçtiğimiz yıl 1 milyonun üzerinde sahte filtre alıkondu. Kolluk kuvvetleriyle iş birliğimiz sürüyor” dedi. 2025’te gözlenen geçici düşüşe rağmen, ihbarların artması halinde yeni baskınların planlandığı bilgisi paylaşıldı.

SAHTECİLİK YATIRIM ORTAMINI TEHDİT EDİYOR

OSS’nin Frost & Sullivan iş birliğiyle gerçekleştirdiği pazar araştırmasına göre, Türkiye otomotiv satış sonrası pazarı 2023 yılında 8.8 milyar dolarlık büyüklüğe ulaştı. Sektörde 400 bin kişinin istihdam edildiğini belirten Özçete, yalnızca OSS üyelerinin 100 bin kişiye iş sağladığını söyledi. Sahte ürünlerin bu büyüyen pazarda yarattığı tehdit, uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye güvenle yatırım yapmasının da önünde engel teşkil ediyor.

BİZ ÜRETİYORUZ ALMANYA İHRAÇ EDİYOR

Toplantının gündeminde yer alan bir diğer önemli konu ise kadın istihdamındaki artış oldu. Özçete, özellikle elektrikli araçların devreye girmesiyle birlikte fiziksel iş yükünün azaldığını, bu sayede servislerde kadın çalışan oranının arttığını belirtti. “Artık mühendislik ve analitik düşünme becerileri ön planda. Kadınların sektördeki yeri gün geçtikçe artıyor” dedi. Toplantıda otomotiv satış sonrası sektörünün ihracat gücüne de dikkat çekildi. Türkiye’nin 2024’te gerçekleştirdiği 37,2 milyar dolarlık otomotiv ihracatının yaklaşık 14,9 milyar dolarlık kısmını yedek parçalar oluşturdu.

OTOMOTİVDEKİ EKONOMİK SAVAŞ: TÜRKİYE ETKİLENİYOR

Dünya genelinde otomotivin küresel bir rekabet alanına dönüştüğüne dikkat çeken Özçete, özellikle Amerika’nın gümrük politikalarının, Avrupa üzerinden dolaylı olarak Türkiye’yi de etkilediğini vurguladı. Türkiye’de üretilen yedek parçaların önemli kısmının Almanya üzerinden Amerika’ya ulaştığını hatırlatan Özçete, bu zincirdeki her kırılmanın yerli üreticiyi de etkilediğini ifade etti.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Yönetim Kurulu Başkanı Cengiz Eroldu ve Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetler Derneği (OSS) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Özçete, otomotiv sektörünün 2024 yılını değerlendirdi ve 2025 hedeflerini paylaştı. Avrupa pazarındaki daralma, Çin’in rekabet gücündeki artış ve elektrikli araç talebinin beklenenden düşük seyretmesi gibi etkenlerin Avrupa üreticilerini zorladığını belirten Eroldu, “Türkiye’deki sanayi de bu durumdan etkilenirken, üretim yüzde 8, adet bazında ihracat ise yüzde 1 oranında geriledi. Ancak değer bazında ihracatta yüzde 3’lük bir artış kaydedilerek 33 milyar dolar seviyesine ulaşıldı” dedi.

AĞIR TİCARİNİN PERFORMANSI DAHA İYİYDİ

Otomotiv satış sonrası sektörünün durağan bir yıl geçirdiğini söyleyen Ali Özçete, “Elektrikli araç dönüşüm sancıları, global ekonomik kriz ve krediye erişim zorlukları sektörde baskı meydana getirdi. Bunun yanında, ağır ticari araç yedek parça hizmetleri, binek araçlara kıyasla daha olumlu bir performans sergiledi. Orijinal yedek parça fiyatlarının yükselmesiyle kullanıcılar aftermarket pazarına yöneldi ve bu durum sektöre pozitif katkı sağladı” değerlendirmesinde bulundu.

2025’TE BELİRSİZLİKLER DEVAM EDECEK

Her iki başkan da 2025 yılının sektörde belirsizliklerin devam edeceği bir yıl olacağını öngörüyor. Eroldu, “AB’nin sıkı regülasyonlarına uyum sağlamak için yatırımlar hız kesmeden devam edecek. Türkiye, ihracat pazarlarında yaşanan dalgalanmalara karşı yerli araçların iç pazardaki payını artırmalı ve sanayinin rekabetçiliğini güçlendirmek için uzun vadeli politikalar geliştirilmeli. Ayrıca mevcut tesislerin korunması ve istihdamın artırılması da temel hedefler arasında yer almalı” şeklinde konuştu.

AVRUPA-ÇİN REKABETİ TÜRKİYE’YE YARAYACAK

2025 ile ilgili Özçete ise şunları konuştu: “Faiz oranlarının düşmesi yurtiçi piyasayı canlandıracak ve Afrika ülkeleri başta olmak üzere yeni ihracat pazarlarının açılması sektörün büyümesine katkı sağlayacak. Öte yandan elektrikli araçlara geçiş sürecinde eğitimli iş gücüne olan ihtiyaç her geçen gün artıyor. Bu nedenle AR-GE ve ÜR-GE yatırımlarının artırılması elzemdir. Avrupa ve Çin arasında yaşanan rekabet de Türkiye’ye olumlu etkiler sağlayabilecek potansiyeldedir.”

Sektör için ortak çözüm önerileri

Eroldu ve Özçete, sektörün sürdürülebilir büyüme hedeflerine ulaşabilmesi için:

– Avrupa pazarındaki daralmanın etkilerini azaltmak,

– Yerli üretimin iç pazardaki payını artırmak,

– Eğitim ve teknolojiye yatırımları artırmak,

– Uzun vadeli ve kapsayıcı politikalar geliştirmek gerektiğini ifade etti.

2025 yılı için hem ana sanayi hem de satış sonrası sektörlerinde yenilikçi ve dayanıklı stratejilerle hareket edilmesi gerektiği konusunda görüş birliğine vardılar.

Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS), 2024 Yılı İlk Çeyrek Sektörel Değerlendirme Anketi’ne göre; otomotiv satış sonrası pazarı 2024’ün ikinci çeyreğinde durgun bir seyir izledi. Ankete göre; 2024’ün ikinci çeyreğinde, 2023 yılının ikinci çeyreğine göre yurt içi satışlar dolar bazında ortalama yüzde 2,67 geriledi. Bu dönemde dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 3,11 artış görülürken, üretici üyelerde dolar bazında yüzde 11,96 seviyesinde düşüş yaşandı.

İSTİHDAMLAR YAKIN SEYRETTİ

Ankete katılan üyelerin yüzde 31,7’si 2024 yılının ilk çeyreğine göre istihdamını artırdı. Üyelerin yüzde 48,3’ü söz konusu dönemde istihdamını korudu. Üretici ve dağıtıcı üyelerin istihdamları birbirine yakın seyretti. Anketin en dikkat çekici bölümlerinden birini de sektördeki problemler oluşturdu. Üyelerin, 2024’ün ikinci çeyreğinde gözlemlediği problemlerin başında yüzde 78,3 ile “Maliyetlerdeki aşırı artış” gelirken, “Nakit akışında yaşanan problemler” yüzde 61,7 ile ikinci sırada yer aldı.

FİYATLARDA DENGELENME GÖZLEMLENİYOR

Konuyla ilgili konuşan OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, “Maliyet artışları ve nakit akışı sorunlarına rağmen, istihdamımızı koruyarak önemli bir başarıya imza attığımızı söyleyebiliriz. Her ne kadar kısa ve orta vadede tablolar kötümser olsa da sıfır araç satışlarında gerçekleşen pozitif oran uzun vade beklentilerini güçlü tutmaktadır. Ayrıca enflasyonla mücadele kapsamında yürütülen politikalar çerçevesinde döviz kurlarında yaşanan stabilizasyon ile birlikte yedek parça fiyatlarında dengelenme gözlemlemekteyiz” dedi.

ONLINE PARÇA SATIŞLARI YÜZDE 25 ARTACAK

“Teknolojinin getirdiği yenilikler ve sürdürülebilirlik odaklı stratejilerle, sektörümüzün 2025 yılında rekor seviyelere ulaşacağına inanıyoruz” diyen Motor Aşin’in CEO’su Saim Aşçı ise şunları söyledi: “Elektrikli araçlar daha az bakım gerektirmesine rağmen, batarya ve yazılım güncellemeleri gibi yeni hizmet ihtiyaçları doğuracak. Dijital servislerin ve online parça satışlarının toplam pazar içindeki payı yüzde 15’ten yüzde 25’e çıkacak​. Ayrıca, 2025 yılına kadar yerli üretim yedek parçaların ihracatında yüzde 12’lik bir artış bekleniyor.”

BAZI DETAYLARA GÖRE OSS ÜYELERİNİN DURUMU

– Üyelerin yüzde 48,3’ü “İş ve ciro kaybı”, yüzde 40’ı ise “kargo maliyeti ile teslimat problemleri” ve “istihdamda yaşanan problemler”i sektör için en büyük dördüncü sıkıntı olarak nitelendirdi. Yüzde 23,3’ü mevzuat değişikliklerine, yüzde 21,7’si de gümrüklerde yaşanan problemlere işaret etti.

–  Bir önceki ankette üretici üyelerin yüzde 26,7’si yatırım planlarken, yeni ankette bu oran yüzde 13’e düştü. Dağıtıcı üyelerde ise bu oran yüzde 36,7’den yüzde 24,3’e geriledi.

– Üreticilerin 2024 yılının ikinci çeyreğinde kapasite kullanım oranı ortalaması yüzde 75,22 olarak gerçekleşti. Bu oran 2024’ün ilk çeyreğinde yüzde 77,33 idi.

– Üretim 2023’ün aynı çeyreğine göre yüzde 2,17 oranında azaldı. 2024 yılının ikinci çeyreğinde üyelerin ihracatı, 2023 yılının ikinci çeyreğine göre dolar bazında yüzde 1,3 geriledi.

Bu sorunu ortadan kaldırmak için harekete geçen Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), sektörde bir ilk olarak Türkiye Otomotiv Satış Sonrası Yenileme Pazarının Stratejik Analizi ile binek araç ve hafif ticari araç kapsımanda sektörü mercek altına aldı. Buna göre satış sonrası yenileme pazarının binek araç ve hafif ticari araç kapsamında 2023 yılı geliri, 6,466 milyar dolar olarak belirlendi.

2028’DE SEKTÖR 7,8 MİLYAR DOLAR BÜYÜKLÜĞE ULAŞACAK

Rapora göre 2023 yılında lastik satışından 1,59 milyar dolar, aküden 373,4 milyon dolar, yağ değişiminden 602 milyon dolar, frenden 535 milyon dolar, çarpışma elemanlarından 555 milyon dolar, şanzımandan 255 milyon dolar, filtrelerden 261 milyon dolar, soğutma sisteminden 120 milyon dolar ve aydınlatma ürünlerinden de 178 milyon dolarlık gelir elde edildi. Ayrıca 2028 yılında binek ve hafif ticari araç grubunda satış sonrası yenileme pazarının 7,8 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşması öngörülüyor.

‘YATIRIMCILARIN ÜLKEMİZİN POTANSİYELİNİ GÖRMESİNİ İSTEDİK’

Raporla ilgili konuşan OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, “Bu pazar büyüklüğü analizi sayesinde gerek yerli yatırımcıların sektörel kararlarına gerçek verilere dayanarak yön verebilmesini, gerekse de ülkemize yatırım yapmayı planlayan yabancı yatırımcının Türkiye pazarının gerçek potansiyeline vakıf olmasını ve bir anlamda yatırım için motive olmasını sağlamayı hedefledik” dedi.

Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği (OSS), üyelerinin katılımıyla gerçekleştirdiği ‘2023 Yıl Sonu Sektörel Değerlendirme Anketi’ni açıkladı. Ankete göre, 2023’ün son çeyreğinde, yurt içi satışlar dolar bazında ortalama yüzde 15.11 artış gösterdi. Bu dönemde dağıtıcı üyelerin satışlarında dolar bazında yüzde 12.59 artış görülürken, üretici üyelerde bu oran yüzde 18,92 seviyesinde gerçekleşti. Ankete katılan üyelerin yüzde 63,4’ü 2023 yılında istihdamını artırdı. Üyelerin yüzde 28’i söz konusu dönemde istihdamını korudu.

‘TEDARİK PROBLEMLERİ’ GERİLEDİ

Üreticilerin 2023 yılında kapasite kullanım oranı ortalaması yüzde 81,62 olarak gerçekleşti. Bu oran 2022’de yüzde 74,48 idi. 2023’ün son çeyreğinde üyelerin üretimi bir önceki çeyreğe göre yüzde 16,49 oranında arttı. 2023 yılının son çeyreğinde üyelerin ihracatı, 2022 yılının son çeyreğine göre dolar bazında yüzde 13,38 artış gösterdi. Üyelerin, 2023 yılında gözlemlediği problemlerin başında yüzde 69,9 ile “Döviz kuru ve kur artışı” gelirken, yıl genelinde görülen “Tedarik problemleri”nin önceki yıla göre gerilediği görüldü.

YÜZDE 48,4 YATIRIM DÜŞÜNÜYOR

Anket ile birlikte sektörün yatırım planları da mercek altına alındı. Ankete göre önümüzdeki üç ayda yeni yatırım yapmayı düşünen üyelerin oranı yüzde 48,4 ile bir önceki dönemin üzerinde gerçekleşti. Bir önceki ankette üretici üyelerin yüzde 43,8’i yatırım planlarken, yeni ankette bu oran yüzde 56,8’e yükseldi. Dağıtıcı üyelerde ise bu oran yüzde 50’den yüzde 42,9’a geriledi. Ankete katılan üyelerin yüzde 17,2’sinin önümüzdeki üç ayda sektörün daha iyiye gideceğini öngördüğü gözlemlendi.

YENİLEME VE KAPASİTE ARTIRMA GAYRETİNDEYİZ  

Anketteki yatırım sonuçlarıyla ilgili konuşan OSS Başkanı Ali Özçete, “2024 yılı özelinde ve gelecek yıllarda otomotiv satış sonrası sektörünü etkileyen konuların başında ise, elektrikli ve otonom araçlar için gerekli yedek parçaların üretimi, dijitalleşme, otomasyon ve robotik kullanımının yaygınlaşması gibi birçok önemli konu başlığı bulunuyor. Otomotiv satış sonrası sektörü olarak bütün bu ihtiyaçlara karşılık verebilmek için kendimizi her geçen gün yenileme ve kapasitemizi artırma gayretindeyiz” diye konuştu.

TÜRKİYE’DE İLGİ VE YATIRIM YÜKSEK SEVİYEDE

“Türkiye’de elektrikli araçlara duyulan ilgi ve yapılan yatırımlar oldukça yüksek seviyelerde seyrediyor” diyen Özçete, “Elektrikli araçlarda fosil yakıtlı araçlara göre en temel değişim içten yanmalı motorlu araçlardaki 5 bin dolayında parçanın yerini, tamamen farklı yeni parçaların alması, dijitalleşme ve araç içi yazılımsal sistemlerin uygulanması. Elektrikli araçların içten yanmalı motorlu araçlara göre daha az bakım ve onarım gerektirecek olması, satış sonrası sektöründe hizmet ve iş gücü talebinde değişiklikler oluşturacaktır” dedi.

Bu yıllarda elektrikli ve otonom araç teknolojilerinin her geçen gün arttığını söyleyen Özçete, “Bu değişimler, tedarik zinciri dinamiklerini ve hizmet sağlayıcılar arasındaki ilişkileri ciddi anlamda etkileyecek. Bu temel değişiklikleri geniş kapsamlı karşılayabilmek için, sektördeki işletmelerin yeni teknolojilere, Ar-Ge ve Ür-Ge (ürün geliştirme) yatırımlarına ağırlık vermeleri gerekiyor” diye konuştu.

HİZMET VE İŞ GÜCÜ TALEBİ DEĞİŞECEK

“Sektördeki değişime adapte olabilecek, Endüstri 4.0 konseptine uygun kriterlerde üretim ve dağıtım alanlarının oluşturulması için tüm sektör paydaşlarımızla birlikte hareket etme konusunda hemfikiriz” diyen Özçete, “Yeni dönemdeki en temel değişimi içten yanmalı motorlu araçlardaki 5 bin dolayında parçanın yerini, tamamen farklı yeni parçaların alması, dijitalleşme ve araç içi yazılımsal sistemlerin uygulanması oluşturuyor. Dolayısıyla bakım aralığının 3 kat daha uzun olması, hizmet ve iş gücü talebinde değişiklikler oluşturacaktır” ifadesini kullandı.

PAZARLAMA STRATEJİSİ YENİLENMELİ

Togg’un bu değişimde lokomotif görevini üstlendiğini belirten Özçete şöyle konuştu: “Togg’un tedarikçilerinin yaklaşık yüzde 80’i yerli üreticiden oluşuyor. Togg’un meydana getirdiği bu etki ülkemizde elektrikli araçlar için üretilecek yedek parça konusunda, üreticilerimizin edineceği deneyimi çok daha hızlı kat etmesine büyük katkı sağlıyor. Ayrıca satış alanında elektrikli araçların avantajlarını vurgulayacak bir pazarlama stratejisinin oluşturulması da en kritik noktalar arasında yer alıyor” açıklamasını yaptı.