İstanbul’da düzenlediği sürüş etkinliğinde Toyota Türkiye, yeni nesil RAV4 Hybrid ve Hilux modellerinin tanıtımını yaptı. Dünyanın en çok satan SUV modeli olan RAV4 ve dünyanın en çok satan pick-up modellerinden biri olan Hilux’ın ruhuna uygun sürüş parkurunda, basın mensupları tarafından test edildi. Araçların tanıtımından sonra gazetemize özel açıklamalarda bulunan Toyota Türkiye CEO’su Ali Haydar Bozkurt, Türkiye’de en çok konuşulan ve otomotiv sektörünün en tartışmalı başlıklarından olan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ile ilgili sorularımızı yanıtladı.

‘ÖTV sistemi çok karışık hale geldi’

Mevcut sistemin yıllar içinde giderek karmaşıklaştığını belirten Bozkurt, “Otomobil teknolojisinin ulaştığı nokta ile Türkiye’deki ÖTV hesaplama sisteminin artık örtüşmüyor. ÖTV sistemi, yaklaşık 20 yıl önce motor hacmi üzerinden daha basit bir yapıya sahipken, bugün, motor hacminin yanı sıra aracın elektrikli olup olmaması, üretildiği ülke ve motor gücü gibi çok sayıda kriterin devreye girdi. Eskiden 1.6 litre altı, 2 litre ve 2 litre üstü gibi daha basit bir yapı vardı. Şimdi o kadar çok şey girdi ki tablo bir matrise dönüştü. Çok karışık bir hale geldi” dedi.

‘Yakında yeni teknolojiyle buluşmak zorlaşacak’

“ÖTV’nin mevcut haliyle dünyada otomobil teknolojisinin gittiği yer örtüşmemeye başlayacağı için yakında bireyi teknolojiyle buluşturmak daha zor hale gelecek” diyen Bozkurt, “ÖTV’ye yalnızca vergi geliri açısından bakılmamalı. Yüksek vergi yükü bir yandan vatandaşın otomobile ulaşmasını zorlaştırırken, diğer yandan devlet açısından önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. Çözüm yalnızca ÖTV oranlarının artırılması ya da azaltılması değil. Öncelikle sistemin hesaplama yönteminin değiştirilmesi gerekiyor. Geleceğin otomotiv teknolojilerine uygun yeni bir vergi sistemi tasarlanmalı” ifadesini kullandı.

‘Sadece tüketici değil, Türkiye için de önemli’

ÖTV’nin daha makul seviyelere çekilmesinin otomotiv pazarını büyüteceğini söyleyen Bozkurt, “Bu yalnızca tüketici açısından değil, Türkiye’nin yatırım merkezi olma hedefi bakımından da önem taşıyor. Daha erişilebilir bir otomobil pazarı, Türkiye’deki araç sahipliğinin dünya ortalamalarına yaklaşmasına katkı sağlayabilir. Zira, otomobil hem iş hayatında hem de sosyal yaşamda temel bir ihtiyaçtır. İç pazarın büyümesi Türkiye’ye yeni yatırımlar açısından da avantaj sağlayacak” değerlendirmesinde bulundu.

ÖTV’nin sıfırlanması yeniden gündeme gelir mi?

Daha önce Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) çatısı altında gündeme getirdikleri, 10 yılda ÖTV’nin sıfırlanması önerisinin hatırlatılması üzerine de açıklama yapan Bozkurt, “Devletin önemli bir vergi gelirinden bir anda vazgeçmesi gerçekçi olmaz. Bunun yanında ani bir vergi değişikliği, mevcut araçların değerinde sert kayıplara neden olacağı gibi, özellikle kiralama ve leasing şirketlerinin filolarının değer kaybetmesi yeni bir sorun meydana getirecektir. Bu nedenle kademeli bir geçiş önermiştik. Fakat bu öneri Covid-19 salgınının ardından gündemden düştü ve yeniden gündeme gelip gelmeyeceği konusunda ise şu aşamada bilgim yok” diye konuştu.

Alternatif finansman modellerine dikkat!

BDDK’nın otomobil kredilerine ilişkin düzenlemelerinin uzun süredir güncellenmediğini söyleyen Bozkurt şunları söyledi: “Finansmana erişimin zorlaşması tüketicileri alternatif finansman modellerine yöneltti. Bu boşluk bazı durumlarda daha küçük ve yeterince denetlenmeyen yapılara alan açabiliyor. Özellikle tasarruf finansmanı alanında faaliyet gösteren küçük firmalar konusunda tüketiciler dikkatli olmalı.” Öte yandan Bozkurt, “Türkiye’nin otomotivde hem tüketicinin araca erişimini kolaylaştıracak hem de geleceğin elektrikli ve yeni nesil araç teknolojilerine uyum sağlayacak öngörülebilir, sade ve uzun vadeli bir vergi sistemine ihtiyacı var” açıklamasını yaptı.

‘Yaşlı araç çöplüğüne dönüşüyoruz’

Türkiye’deki eski araçların üzerlerindeki yüksek vergi nedeniyle başka pazarlarda rekabetçi fiyatla satılamadığını ifade eden Bozkurt, bunun doğal sonucu olarak araç parkının yaşlanmaya devam ettiğini söyledi. “Yaşlı araç çöplüğüne dönüşüyoruz” açıklamasını yapan

Bozkurt şöyle konuştu: “Mevcut ÖTV baremleri otomotiv teknolojisindeki gelişmeler karşısında da sorgulanması gerekiyor. Yaklaşık 30 yıl önce belirlenen 1.6 ve 2 litre motor hacmi baremleri hâlâ sistemin temel unsurlarından biri. Fakat günümüzde 2 litrelik bazı motorların 1.6 litrelik motorlardan daha verimli, daha düşük emisyonlu ve daha düşük yakıt tüketimine sahip olabiliyor.”

Ticari araçta fiyat değil, dayanıklılık belirleyici

Türkiye’de pick-up ve hafif ticari araç pazarına giren Çinli markalara ilişkin de konuşan Bozkurt, “Fiyat rekabeti her zaman kendisine bir pazar payı oluşturacaktır. Yalnız, ticari araç müşterisinin satın alma kararında yalnızca fiyat belirleyici değil. Ticari aracın tekeri döndükçe sahibi para kazanıyor. Durduğu zaman iş duruyor. Bu nedenle ticari araç kullanıcıları, araç satın alırken servis, yedek parça ve onarım hızını yakından değerlendiriyor. Özellikle ağır çalışma koşullarında kullanılan araçlarda dayanıklılık kritik bir kriter. Örneğin madencilik sektöründe, yer altında ve zorlu koşullarda çalışan araçların arızalanması, yalnızca araç sahibine değil, operasyonun tamamına ciddi maliyet getirebiliyor.”

Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) Başkanı Ali Haydar Bozkurt, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan ve Cumhurbaşkanına ÖTV matrah oranları ile vergi oranlarını değiştirme yetkisi tanıyan yasa tasarısını değerlendirdi. Söz konusu yetkinin, tüm vergi sistemini modern bir yapıya dönüştürme fırsatı sunduğunu söyleyen Bozkurt, mevcut tasarının hâlâ matrah sistemine dayalı olduğunu belirtti. Bozkurt, “Matrah sisteminin sakıncalarını geçmişte defalarca yaşadık. Enflasyonist ortamda fiyatlar sürekli değiştiği için tüketiciler ve bayiler sık sık farklı modellere yönelmek zorunda kalıyor. Bu da piyasada spekülasyonlara ve haksız kazançlara neden olabiliyor. Matrah güncellemeleri kısa sürede geçerliliğini yitiriyor. Dolayısıyla bu sistem ancak geçici bir çözüm olabilir” dedi.

YENİ VE ADİL BİR VERGİ SİSTEMİ ÖNERİYORUZ

Bozkurt, ODMD olarak uzun süredir daha adil ve kalıcı bir vergi sistemini savunduklarını vurgulayarak, “Otomobile ulaşımı kolaylaştıran, vergi yükünü azaltan, devlet gelirlerini azaltmadan daha dengeli bir sistem öneriyoruz. İç pazarın büyümesi ve tüketicinin modern araçlara erişimi için vergi sisteminin değişmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı. Bozkurt, daha önce kamuoyuyla paylaştıkları ÖTV’nin kademeli olarak düşürülmesi ve uzun vadede sıfırlanmasını içeren senaryoları da yeniden sunmaya hazır olduklarını belirtti.

4×4 ARAÇLARA GELEN VERGİ ARTIŞI SEKTÖRLERİ ZORLAYABİLİR

Kanun teklifindeki bir diğer dikkat çeken unsurun 4×4 ticari araçlara yönelik yüksek vergi artışı olduğunu ifade eden Bozkurt, bu durumun piyasada ciddi dengesizliklere yol açabileceğini söyledi. “Yurt dışından ithal edilen bu araçlar, uzun tedarik süreçleriyle geliyor. Şu anda yolda olan ve siparişi verilmiş araçlar var. ÖTV oranı bir anda yüzde 4’ten yüzde 50’ye çıkarsa bu, hem otomotiv markaları hem de bu araçlara ihtiyaç duyan madencilik ve inşaat gibi sektörler için büyük zararlar doğurur” diyen Bozkurt, vergi artışlarının aniden değil, belirli bir geçiş süresiyle ve makul oranlarla yapılması gerektiğini vurguladı.

Vatandaşların tekrar ikinci el araçlara yöneldiğini belirten Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş, “Tedarik problemleri nedeniyle ÖTV’deki matrah düzenlemesi, etkisini hızlı bir şekilde yitirerek pazarda karşılık bulmadı. Eylül ayında trendin tekrar ikinci el araçlara kaydığını gözlemliyoruz ve Ekim ayıyla birlikte de otomobil ihtiyacının katlanarak artacağı bir döneme giriyoruz” dedi.

Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş

YÜZDE 7-8’LİK ARTIŞ BEKLENTİSİ VAR

Fiyat artışıyla ilgili de konuşan Karakaş, “Çok sorulan ve tüketicilerin de merak ettiği bir diğer konu ise fiyatların akıbeti; yıl sonuna kadar kur, faiz ve sıfır kilometredeki stok kriterleriyle paralel olarak maksimum yüzde 7-8’lik bir artış beklentimiz var” şeklinde konuştu.