Türkiye her yıl yüz binlerce üniversite mezunu üretiyor. Sanayici ise nitelikli eleman bulamıyor. Bu çelişki artık ülkenin en kronik yapısal sorunlarından biri. Ülkemizde ciddi bir eğitim-istihdam uyumsuzluğu yaşanmaktadır. Üniversiteler, ekonominin talep etmediği alanlarda çok sayıda mezun vermektedir. Bu durum, bir yanda “diplomalı işsizler” ordusu yaratırken, diğer yanda sanayinin ihtiyaç duyduğu “vasıflı teknik eleman” eksikliğine yol açmaktadır. TÜİK’in 2024 raporuna göre, 15-34 yaş grubundaki 9,2 milyon kişinin 2,5 milyonu becerilerinin altında işlerde çalışıyor. Mezun olmak, artık iş güvencesi anlamına gelmiyor; müfredat ile piyasa gerçeği arasındaki mesafe ise her geçen yıl açılıyor. Otomotiv sektörü bu tablonun içinde ayrıcalıklı —ve bir o kadar da sancılı— bir yer tutuyor.

Küresel bir yanık: Otomotivde işgücü açığı

Nitelikli teknisyen ve sektörel uzman açığı, yalnızca Türkiye’nin değil dünyanın gündemindeki kritik başlıklardan biri haline gelmiş durumda. Elektrikli mobilite ve dijitalleşmeye geçişle birlikte uzmanlaşmış nitelikli iş gücüne duyulan ihtiyaç sürekli artıyor; Avrupa Pil Akademisi, artan talepleri karşılamak için 2025 yılı sonuna kadar yaklaşık 800.000 çalışanı eğitmeyi hedefliyor.

AlixPartners’ın 2025 yılı Disruption Index raporuna göre, otomotiv yöneticilerinin yarısından fazlası mevcut stratejiyle üst düzey yetenek çekip çekemeyecekleri konusundaki kaygılarını açıkça dile getiriyor; bu oran, araştırmaya dahil edilen diğer sektörlerle kıyaslandığında çok daha yüksek. Rapora göre sektörde ciddi bir beceri açığı var ve bu açık; özellikle otomotiv ile teknoloji sektörlerinin iç içe geçtiği noktada giderek büyüyor.

Meselenin salt teknik boyutu da yok. Birleşik Krallık’ta teknisyenlerin yalnızca yüzde ikisi ADAS (gelişmiş sürücü destek sistemleri) yeterliliğine sahip. Oysa ülkedeki araçların yüzde on biri halihazırda bu teknolojiyle donatılmış durumda; bu oran 2025’te yüzde yirmiyi, 2030’da ise yüzde kırkı geçmesi öngörülüyor. Direksiyon başındaki araç değişiyor, ama servisteki ellerle kafa henüz yetişemiyor.

Dünyanın yanıtı: Sektör fabrikasyon eğitim değil, ortaklık

Gelişmiş ülkeler bu soruna sistematik bir yanıt geliştirmiş durumda. Almanya’nın “dual eğitim” modeli, bugün küresel çapta örnek gösterilen başarı hikayesinin merkezinde. Bu modelde öğrenci genellikle haftanın üç-dört gününü işletmede, bir-iki gününü meslek okulunda geçiriyor; mesleki eğitim doğrudan özel sektöre eleman yetiştiriyor ve iş dünyasının süreç içinde aktif bir paydaş olması zorunlu bir koşul. Almanlar bu anlayışı otomotivde şüphesiz en ileri taşıyan ülke: Dual eğitim modeli özellikle otomotiv mühendisliği alanında yoğun olarak uygulanıyor; öğrenciler sektördeki en büyük markalarla iş birliği yaparak, yeni teknolojiler geliştiren projelerde bizzat yer alıyor.

Türkiye’nin gerçeği: Mezun var, eleman yok

Türkiye için tablo paradoksal biçimde benzer ama çözüm üretmekte çok daha yavaş. Organize sanayi bölgelerinin temsilcileri, üniversite sayısındaki hızlı artışa rağmen istihdam taleplerinin aynı oranda yükselmediğini, özellikle ara eleman ihtiyacının son derece yüksek olduğunu ve teknik alanlardaki nitelikli mavi yaka personel açığının büyüdüğünü vurguluyor.

Üniversite müfredatlarının bu denkleme katkısı da tartışmalı. Araştırmalara katılan gençler, üniversitelerdeki eğitimin niteliğinin düşük, ezbere dayalı ve güncel yaşamın çok gerisinde olduğunu belirtiyor; bu nedenle işgücü piyasalarındaki taleplerle uyuşmadığını ve bunun işsizliği artırdığını ifade ediyor.

Yurt içindeki iyi örnekler ise henüz istisnalar düzeyinde. TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi’nde hayata geçirilen Ortak Eğitim Modeli, öğrencilerin mezun olmadan önce anlaşmalı firmalar bünyesinde yaklaşık bir yıl tam zamanlı çalışmasını öngörüyor; Dünya Bankası bu modeli orta gelir tuzağından çıkmak isteyen ülkelere örnek gösterdi. Otomotiv alanında ise Samsun’da Ondokuz Mayıs Üniversitesi ile yerel yetkili satıcılar derneği arasında imzalanan protokol, benzer bir yaklaşımın sektörel karşılığı olarak öne çıkıyor.

OYDER-MAKÜ: Bülbülün önündeki dal

İşte bu bağlamda değerlendirildiğinde, Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği’nin (OYDER) Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) ile imzaladığı protokol salt bir imza töreninin çok ötesine geçiyor. Türkiye’deki 1.250 plazası ve 50 bini aşkın doğrudan istihdamıyla otomotiv yetkili satıcılarının tamamını çatısı altında toplayan OYDER, sektörün kronik işgücü açığına artık bekleme odası değil müfredat masası üzerinden çözüm arıyor.

Protokolün mimarisi düşünülmüş bir yapıya dayanıyor. Ekonomi-Finans, Halkla İlişkiler ve İşletme bölümlerindeki öğrenciler, OYDER’in sektörel yetkinlik haritasına göre tasarlanmış seçmeli derslerle otomotiv satış ve servis ekosisteminin dilini diplomadan önce öğrenecek. Bir adım ötede, 3+1 ya da 6+2 modeliyle ilerleyen öğrencilere OYDER üyesi firmalarda garantili staj kapısı açılıyor. Bunun ötesinde OYDER tarafından hazırlanan “Mikro Yeterlilik Programı” 2026-2027 eğitim-öğretim yılından itibaren hayata geçiyor; program kapsamında öğrenciler, otomotiv sektörünün ihtiyaç duyduğu bilgi ve becerilerle donatılarak iş hayatına hazırlanacak. Başarıyla programı tamamlayanların yerleştirme süreci Eylül 2026’da başlıyor.

Asıl değer: Tekrarlanabilir bir model

OYDER-MAKÜ iş birliğinin gerçek değeri, Burdur’la sınırlı kalmaması niyetinde yatıyor. Uzun vadede YÖK ile geliştirilecek iş birlikleri sayesinde programın ulusal ölçekte standart bir yapıya dönüştürülmesi amaçlanıyor. Yani amaç yalnızca bir üniversitede nitelikli aday yetiştirmek değil; hangi üniversiteden mezun olursa olsun, otomotiv yetkili satıcısının aradığı temel yetkinliklere sahip adayların Türkiye genelinde sistematik olarak yetiştirildiği bir havuz oluşturmak.

Bu, sektörün yıllardır dile getirdiği “hazır eleman yok” yakınmasının kaynağına dokunmak demek. İş dünyasının ve sanayinin ihtiyaç duyduğu beceriler hızla değişirken, üniversitelerin de öğrenme içeriklerini bu dönüşüme daha hızlı uyarlaması gerekiyor. Bu uyum, kendi haline bırakıldığında on yıllar alabiliyor; sektör ve akademinin masaya oturması ise bu süreci dramatik biçimde kısaltabiliyor.

Almanya’daki dual sistemin ve Toyota’nın Burnaston akademisinin öğrettiği şey bu: İşgücünü piyasadan bulmayı beklemek değil, birlikte yetiştirmek. OYDER ve MAKÜ’nün imzaladığı protokol, Türkiye’nin bu anlayışa erişmekte önemli bir adım mesafesi olduğunu kabul etmek ve oraya yürümek için atılmış somut bir adım.

Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği Başkanı Ali Haydar Bozkurt, “Son dönemde Türkiye pazarına girmeye başlayan elektrikli araç marka sayısındaki artış sebebiyle, özellikle de tüketicilerin mağdur olmaması adına bazı önlemlerin alınması kaçınılmaz görünüyordu. Fakat önlemlerin, yatırımcıların cesaretlerinin kırılmasına sebebiyet verebileceğini düşünüyoruz” dedi.

‘1 AYDA HAZIRLANMAK İMKANSIZ’

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği de (OYDER) şu açıklamalarda bulundu: “Tebliğ ile getirilen eğitim ve çağrı merkezi şartları için, henüz ne MYK tarafından ne de TSE tarafından bir eğitim müfredatı hazırlanmadığı için verilen 1 ay süre içerisinde bu eğitimlerin tüm çalışanlar için tamamlanması imkansızdır. Bu sürenin en az 1 yıl olarak revize edilmesi önerilmektedir. Tebliğ öncesinde ithalat iznini alarak satışına başlanmış marka ve modeller için ithalat izin belgesinin temini için verilen süre, en az 1 yıl olarak revize edilmelidir.”

2005 yılından beri kullanılmakta olan logonun yerine kullanılmaya başlanan yeni logo ve tipografi, OYDER’in aktif ve yenilikçi gücüne vurgu yapıyor. Yeni kurumsal kimlik, modern ve görsel sadelikten ilham alıyor. Türkiye’de faaliyet gösteren tüm yetkili satıcıları temsil eden OYDER’in marka kimliğinin özünü oluşturan “Sürdürülebilirlik, çevreye saygı, teknolojiyle senkronizasyon, değişen iletişim tonu, modern ve çağdaş tavır” kavramlarına vurgu yapan yeni kurumsal kimlik, derneğin tüm kurumsal malzemelerinde, web sitesinde ve yayın organı Otoban dergisinde kullanılmaya başlandı.

Üyeler, Logo Yazılım’ın çözüm modülleriyle servis, yedek parça süreçleri, yeni araç ve kullanılmış araç yönetimi, genel muhasebe, finans, insan kaynakları ve bordro yönetimlerini tek platform üzerinden yüksek verimle yönetebilecek. İşbirliğiyle ilgili konuşan OYDER Başkanı Dr. Kemal Altuğ Erciş, “Dijitalleşme çağımızın en önemli değişim başlıklarından biri. Biz de yetkili satıcılar olarak yeni dünya düzeninin vazgeçilmezi olan dijitalleşmeye büyük önem veriyoruz. Logo Yazılım ile dijitalleşmeye öncülük etmekten memnuniyet duyuyoruz” dedi.

Logo Yazılım Türkiye Genel Müdürü Akın Sertcan ise şöyle konuştu: “Yapacağımız danışmanlıkla birlikte her bir yetkili satıcımızın dijital dönüşüm alanında gelişimlerine katkı sağlayarak otomotiv sektöründeki ayak izimizi genişleteceğiz.”

Vatandaş bayide otomobil bulamazken, galericiler kurdukları düzenekle neredeyse bayilerde ‘sıfır’ araç bırakmadı. Hal böyle olunca bayiler yok satmaya başladı. Bunu fırsat bilen, ikinci el araç satması gereken galericiler, ‘fahiş’ fiyattan ‘sıfır araç’ satmaya başladı. Tabi bu fırsatçılığı sadece galericiler değil, al-satçılardan tutun da, daha da zamlanır diye araçları stoklayan kurumsal ikinci el araç firmalarına kadar bir çok kişi ve kurum yaptı.

6 AY 6 BİN KİLOMETRE ŞARTI

Durum öyle bir hal aldı ki; ‘kime ne tuttururlarsa’ mantığıyla ‘ortalıkta’ yüksek fiyattan ‘sıfır araç’lar satıldı. Piyasaları alt üst eden bu durumla alakalı devreye giren Ticaret Bakanlığı, ikinci el araç satışına yeni düzenleme getirdi. Böylece, ilk tescilden sonra şirketler, galeriler, rentacarlar 6 ay ve 6 bin kilometreyi geçmeden aldıkları sıfır araçları satamayacak. Konuyla ilgili açıklama yapan yöneticiler, yeni yönetmeliğin fırsatçılığın önüne geçeceğini belirtti.

FIRSATÇILIĞIN ÖNÜNE GEÇECEK

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER), Başkanı Altuğ Erciş, “Ticaret Bakanlığı’nın ikinci eldeki fahiş fiyatların önüne geçmek adına attığı bu adımı destekliyoruz. İkinci el araçların ilk tescilinden sonra 6 ay ve 6 bin kilometre satılamaması hükmünün getirilmesi konusu, geçtiğimiz hafta yaptığımız toplantıda bizimle paylaşılmıştı. Piyasayı düzenlemesini beklediğimiz yeni yönetmeliğin fırsatçılığın da önüne geçmesini ümit ediyoruz” dedi.

TÜKETİCİLER ARACA DAHA KOLAY ULAŞACAK

Yüksek fiyatlar nedeniyle tüketicilerin sorun yaşadığını söyleyen Erciş, “Özellikle de son dönemde Yetkili Satıcılar üzerinde oluşan şikayetler ve rahatsızlıkların giderilmesi açısından yeni yönetmeliğin fayda sağlayacak bir önlem olduğunu düşünüyoruz. Piyasada Yetkili Satıcılardan sıfır araç alıp, hemen ikinci elde fahiş fiyatla satan kurumlar olduğu biliniyor.  Bu önlem gerçek tüketicinin araçlara daha kolay ulaşmasını sağlayacak” diye konuştu

STOK YAPAN ÇOK FAZLA BİREY DE VAR

Otomerkezi.net CEO’su Muhammed Ali Karakaş ise, “Kararlar uzun vadeli ve uzun soluklu olmalı, karaborsaya dönüşen sıfır kilometre araçlardaki stokçuluk problemine karşı gelen yeni 6 ay/6 bin kilometre yönetmeliği ise kısa vadeli, geçici bir önlem olacaktır. Zira şirketler, galeriler ve kiralama şirketlerinin yanı sıra sıfır kilometre araç alıp, stoklayan çok fazla birey de mevcut ve yeni yönetmelik bireysel kullanıcıların yaptığı satın alımları kapsamıyor” şeklinde konuştu.

KARAR MUTLAKA PİYASAYI ETKİLER

Karakaş, “Bugün Türkiye’de her 30 kişiden 1’i otomobil alıp satma işiyle uğraşıyor. Bu tarafa yetkili satıcılar ya da bakanlık tarafından bir çözüm getirmezse, aynı şekilde alıp satmaya devam edecekler. Alınan karar mutlaka piyasaya etki eder. Sıfır ve 1 yaşındaki araçlarda kısa vadeli yüzde 5-6 bandında fiyat gevşemesi görülür. Ancak maalesef bütünüyle bir çözüm olmayacaktır” değerlendirmesinde bulundu.

kaynak: milatgazetesi.com

İstanbul’da düzenlenen toplantıda, Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Dr. Altuğ Erciş, başkanlığa seçilmesinin ardından ilk kez gazetecilerle buluştu. Toplantıda sektör ve derneğin gelecek vizyonuyla ilgili açıklamalarda bulunan OYDER Başkanı Erciş, “Pandemiyle birlikte yaşanan gelişmeler bayilerin 2. el araç satışlarına yönelmesi gerekliliğini ortaya çıkardı. Avrupa’da bayilerin toplam satışlarının yüzde 48’ini ikinci el araçlar temsil ederken, ülkemizde bu oran yalnızca yüzde 2 seviyesinde. Burada yüksek bir potansiyel olduğunu görüyoruz ve bayilik sisteminde başarılı olmanın en büyük anahtarı bu” diye konuştu.

1.5 MİLYON ARAÇ SATMA KAPASİTE VAR

“Türkiye’deki yetkili bayiler şu anda 1.5 milyon sıfır araç satma kapasitesine sahip. Fakat mevcut koşullar yetkili satıcıların bu kadar adette araç satmasına imkan vermiyor” diyen Erciş, “ Ülkemizde 7 milyona yakın bir ikinci el pazarı bulunuyor. Yetkili satıcıların uzmanlıklarını ikinci el pazarında da ortaya koyması, hem pazar hem de tüketici açısından olumlu karşılanacaktır. İkinci el pazarını bir fırsat olarak gören otomotiv perakendecileri olarak, gelecekte yetkili satıcıların cirolarının yüzde 40-45 oranında ikinci elden gelmesini bekliyoruz. İşte bu yüzden ikinci ele önem vermemiz gerekiyor” ifadesini kullandı.

BAYİ KONSEPTİ DEĞİŞMEYECEK, İŞLEYİŞ DEĞİŞECEK

Otomotiv perakendecileri olarak da şu anda yaklaşık 120 bin kişiye direkt istihdam verdiklerini söyleyen Erciş, “Dijital dönüşümü, yetkili satıcıların karşılaşacağı bir tehdit olarak değerlendirmiyoruz. Pandemiyle birlikte tüketicilerin alışverişteki davranışları ve alışkanlıkları değişti. Daha çok online alışveriş, bilgiye daha kolay ulaşma gündeme geldi. O yüzden bayilik teşkilatı da mutlaka dijitalleşecek. Bu kapsamda bayi konsepti çok büyük oranda değişmeyecektir. İş yapış şekilleri açısından markadan markaya bazı değişiklikler olabilir ama bayilik sistemi konumunu korumaya devam edecek” şeklinde konuştu.

AVRUPA’DA ÖTV YOK

Erciş, “Ülkemizde otomotiv sektörü ve araç sahipleri adına oldukça dezavantajlı bir durum söz konusu. Bizim kanunlarımız açısından yakın olduğumuz AB ülkelerindeki vergi sisteminde ÖTV’ye benzer bir vergi yok. Sadece bizdeki KDV’ye denk gelen bir vergilendirme sistemi uygulanmakta. Aynı zamanda bugün ÖTV matrahlarının güncellenmesi, gerek yetkili satıcıların gerekse de halkımızın en büyük beklentisidir. Özellikle kurlar sebebiyle fiyatların gelmiş olduğu noktada, neredeyse tüm modellerin yüzde 80’lik dilime girmesi nedeniyle; matrah tutarlarının güncellenmesi ile ilgili beklentimiz oluşmuştur” dedi.

kaynak: milatgazetesi

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) “Yetkili Satıcı Memnuniyet” araştırmasının sonuçlarını açıkladı. Araştırma şirketi Ipsos’a yaptırılan araştırmaya, 20 farklı otomobil markasını Türkiye’nin tüm bölgelerinde temsil eden 202 şirket yöneticisi katıldı. Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan OYDER Başkanı Turgay Mersin, “Bu araştırma ile yetkili satıcıların temsil ettikleri markalardan duyduğu memnuniyet düzeyinin ölçülmesini, finansal destek ve marka yönetimi gibi konularda yetkili satıcıların görüşlerinin değerlendirilmesini hedefledik” dedi.

Marka memnuniyeti, bayilik, sektörün geleceği, satışlar ve otomobilin geleceği konusunda çarpıcı verilerin çıktığı araştırma sonuçlarına göre; yetkili satıcıların yüzde 52’si çalıştığı markalardan memnun olurken, yüzde 23’ü de memnun değil. ‘Gelecekte aynı markayla devam etmeyi düşünenlerin’ oranı ise yüzde 75.

‘ONLINE BAYİLİĞE GEÇERİM’

‘Yetkili Satıcı Memnuniyeti’ araştırmasında bayilik sisteminin dönüşümüyle ilgili de verilere ulaşıldı. Yetkili satıcıların yüzde 24’ü, online bayiliklerin ülkemizde 5 yıl içinde yaygınlaşacağını düşünürken, yüzde 42’si 5-10 yıl içinde, yüzde 26’sı ise 10 yıldan uzun bir süre içinde yer alacağını düşünüyor. Hayata geçeceğinden emin değilim diyenlerin oranı ise yüzde 7. Markalardan teklif ve destek gelmesi durumunda yetkili satıcıların yüzde 46’sı, online bayiliği tercih edeceğini yansıtırken, tercih etmeyeceğini belirtenlerin oranı ise yüzde 23. Öte yandan Türkiye’nin ilk dijital bayisi SKYWELL markasının satıldığı SKYHOUSE’lar olurken, geleneksel bayi sistemiyle satışı yapılmayacak Togg, online bayilik konusunda Türkiye’nin öncüsü olacak.

TÜRKİYE’DE OTOMOBİL SATIŞLARI ARTACAK

Yetkili satıcıların yüzde 82’si, Türkiye’deki otomobil satışlarının gelecekte dünyaya oranla daha çok artacağını ancak sektör karlılığının ise daha düşük olacağını düşünüyor. Karlılık konusunu da değerlendiren yetkili satıcıların yüzde 49’u karlılığın azalacağını öngörürken, yüzde 36’sı aynı kalacağını, yüzde 16’sı ise artacağını kaydediyor.

YÜZDE 11 OTONOM ARAÇLARIN HAYATA GEÇECEĞİNDEN EMİN DEĞİL

Yetkili satıcıların yüzde 23’ü internete bağlı sürüş teknolojilerinin ülkemizde 5 yıl içinde yaygınlaşacağını düşünürken, yüzde 33’ü 5-10 yıl içinde, yüzde 37’si ise 10 yıldan daha uzun bir sürede yer alacağı fikrinde. Satıcıların yüzde 11’i, otonom araçların ülkemizde 5 yıl içinde yer alacağını öngörürken, yüzde 11’de hayata geçeceğinden emin değil.

kaynak: milatgazetesi.com

Otomotiv Distribütörleri Derneği’nin (ODD) açıkladığı satış rakamlarına göre 2020 yılının Ocak ve Eylül ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 75,47 oranında artarak 493 bin 621 adete ulaştı. Otomobil satışlarına bakıldığında 9 aylık dönemde geçen yıla göre yüzde 70 artışla 388 bin 690 adet olurken, hafif ticari araç pazarı da yüzde 99,2 yükselişle 104 bin 931 adede ulaştı. Bu yılın eylül ayı ile geçen yılın aynı ayı değerlendirildiğinde ise otomobil ve hafif ticari araç pazarı yüzde 115,8’lik büyümeyle 90 bin 619 adet oldu. Bu şimdiye kadarki en yüksek eylül ayı satışı olarak belirlendi.

PAZAR YÜZDE 75,47 BÜYÜDÜ

Otomotiv pazarının 9 aylık satış performansını değerlendiren Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Murat Şahsuvaroğlu, “Eylül ayındaki 90 bin 619 adetlik otomobil ve hafif ticari araç satışı ile bir rekora imza atılmıştır. Yılın ilk 9 ayında toplamda 493 bin 621 adetlik satışla otomotiv pazarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 75,47 oranında bir büyüme göstermiştir” dedi.

90 bin 619 adetlik satışın son 20 yılın en yüksek rakamı olduğunu söyleyen Şahsuvaroğlu, “Pazarın 1 milyonlu adetlerde seyrettiği dönemlerde bile eylül aylarında 85-86 bin civarında rakamlara ulaşılırdı” diye konuştu.

SATIŞLAR 750 BİN ADETLERE ULAŞABİLİR

Şahsuvaroğlu, “Yılın son çeyreğine girdiğimiz bu dönemde yeni kısıtlamaların gündemde olmayacağını düşünerek pazarın bundan sonraki dönemde de daha iyi olacağı yönündeki görüşlerimizi korumaktayız. Bu yılın, haziran, temmuz, ağustos ve eylül temposuyla devam etmesiyle 750 bin adetlik seviyelerde tamamlanacağını öngörüyoruz” değerlendirmesinde bulundu.

ŞAHSUVAROĞLU: ‘HER ANLAMDA OLUMSUZ ETKİLEMESİNDEN ENDİŞE DUYUYORUZ’

Murat Şahsuvaroğlu

En son 2018 Eylül’ünde belirlenen ÖTV matrahlarının yeniden düzenlenmesi gerekliliğini uzun süredir yaptığımız temaslarda dile getirdiklerini ve matrahların yükseltilmesinin gerekli olduğunu söyleyen Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Şahsuvaroğlu, “İlk matrah dilimi olan 70.000 TL’lik matrah bedelinin % 21 artışla 85.000 TL’ye, ikinci dilim olan 120.000 TL’lik bedelin % 8’lik artışla 130.000 TL’ye çıkarılmasının sektörümüzde satışlara nispi olarak olumlu etki edeceğini düşünüyoruz” dedi.

ARAÇ FİYATLARI YUKARI ÇIKTI

Şahsuvaroğlu, bunun yanında düzenleme ile 130.000 TL’lik matrahın üzerinde kalan araçlara yönelik ÖTV oranının % 60’dan % 80’e yükseltilmesinin ise araç fiyatları üzerinde ciddi miktarda bir artışa neden olacağı endişesi taşıdıklarını belirtti. “Bu durumda; Türkiye’de satılan her 10 aracın 6 tanesinin ithal modeller olması ve ortalama fiyatların 130.000 TL’nin üzerinde seyretmesi nedeniyle araç fiyatlarının daha da ulaşılması zor seviyelere çıkmasına neden olacağını düşünüyoruz” diyen Şahsuvaroğlu, “Tüketicinin, yükselme eğilimindeki kredi faizlerinin üzerine bir de ÖTV düzenlemesi (%60-80) ile araçlara ulaşım maliyetlerinin artması, talepte önemli bir azalma yönünde potansiyel taşımaktadır. Gerek pandemi etkisi ile gerekse de faizlerin yükselmesi ile hem yetkili satıcılara hem de markalara planlama ve stoklama açısından ciddi ek yükler de getirecektir” ifadesini kullandı.

FİYAT İSTİKRARSIZLIĞI OLACAK

Şahsuvaroğlu şunları söyledi: “ÖTV matrah düzenlemesinin yaratacağı olumlu etki ile ÖTV oranlarındaki artışın yaratacağı olumsuz etki birlikte değerlendirildiğinde sektörümüzü kısa ve orta vadede daraltacak bir düzenleme olduğunu düşünüyoruz. Bu düzenlemenin ikinci el piyasasındaki fiyat istikrarsızlığına da olumsuz katkı sağlayacak bir gelişme olmasından endişe duyuyoruz.”

BİLALOĞLU: YATIRIMLARI OLUMSUZ ETKİLEYECEK

Ali Bilaloğlu

ÖTV matrahlarının güncellenmesiyle ilgili konuşan Otomotiv Distribütörleri Derneği (ODD) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Bilaloğlu, “Matrahlara dayalı düzenlemede en düşük vergi dilimlerine giren model sayısının çok kısıtlı olması ve bu bakımdan matrah sınırının altında kalan model seçeneklerinin azlığının tüketiciler yönünden mağduriyetlere yol açacağı görülmektedir” diye konuştu.

İÇ PAZARI YUKARILARA TAŞIYACAK POLİTİKALAR…

Bilaloğlu, “Otomotiv pazarında 1 milyon adetlik iç pazara ilk olarak 2015 yılında ulaşılırken, 2016 yılında 1 milyon 14 bin adet, 2017 yılında 987 bin adet seviyesinde iç pazar satışı gerçekleşmişti. Otomotiv iç pazar satışlarında 2018 yılında 642 bin ve 2019 yılında ise ancak 492 bin adet seviyesine ulaşmıştır. Bu düzenleme öncesinde 2020 toplam otomotiv iç pazarının da 700 bin adet civarında gerçekleşmesi bekleniyordu” dedi. “Son yıllarda yaratılan iç pazar, ana ve yan sanayinin başardığı üretim ve ihracat, bunların da ötesinde tüm sektörün ana oyuncuları ve bağlı sektörleriyle yarattığı istihdam ülkemiz için çok kıymetli” diyen Bilaloğlu, “Ülkemiz lokomotif sektörlerinin başında yer alan otomotiv iç pazarının yeniden 1 milyon seviyelerine taşıyacak politikaların geliştirilmesi, güven ortamı ve istikrarın sürdürülebilir kılınması ülkemiz ekonomisi bakımından da çok önemli. Otomotiv Ekosisteminin korunarak geliştirilmesi, küresel otomotiv arenasında sektörümüzün rekabet gücünün devamlılığı ve desteklenmesi adına çok kıymetlidir” açıklamasında bulundu.

SİSTEM GÖZDEN GEÇİRİLMELİ

Bilaloğlu şöyle konuştu: “Son olarak otomotiv sektörü dünyada çok önemli bir değişim ve dönüşümün içerisinden geçerken otomotiv teknolojilerinde de çok sayıda yenilikler olduğu görülmektedir. Bu bakımdan da Türkiye otomotiv sektörüne uygulanan vergilendirme yapısının yeniden gözden geçirilmesi ihtiyacının bir kere daha ortaya çıktığı görülmektedir.”

BOZKURT: ‘BU SİSTEM DEMODE GÜNCELLENMELİ’

Ali Haydar Bozkurt

ÖTV düzenlemesiyle ilgili konuşan Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş. CEO’su Ali Haydar Bozkurt, “2018 yılından beri güncellenmeyen ÖTV matrahlarının nihayet güncellenmiş olmasını olumlu olarak değerlendiriyorum. Bununla birlikte, yapılan matrah ve oran güncellemeleri üst ve lüks segmentlerde fiyat artışlarına yol açarken, orta ve alt segmentlerin çok fazla etkilenmediğini görüyoruz. Buradan anladığımız kadarıyla, özellikle yerli üretilen araçların desteklenmesi, ithal ve lüks araçların satışlarının azaltılmasının hedeflendiği görülmektedir” dedi.

EKSİK KALIYOR

“En başından beri söylediğimiz gibi, mevcut vergi sisteminin artık değiştirilmesi gerekmektedir” diyen Bozkurt, ”Sadece motor hacmine ve matrah baremlerine göre kurgulanmış bu sistemin, sıklıkla güncellenmesi ihtiyacı doğmaktadır. Ayrıca, gelişen otomobil teknolojilerini desteklemekte eksik kalan bir sistemdir. Sadece motor hacmi ve matrah fiyatına göre bir otomobilden az veya çok vergi alınması, demode bir uygulama olarak kalmıştır. Gelişen teknolojileri takip eden, yeni bir vergi sistemiyle, devletin vergi kaybına yol açmadan, ancak vatandaşın da motor hacminden bağımsız olarak daha yeni teknolojilerle donatılmış olan araçlara ulaşabilmesini destekleyecek bir vergi sisteminin vakit kaybetmeden oluşturulması gerekmektedir” ifadesini kullandı.

BERKEL: ‘PAZARDAKİ ARAÇLARIN YARISINDAN FAZLASI OLUMSUZ ETKİLENECEK’

Murat Berkel

ÖTV düzenlemesiyle ilgili açıklamalarda bulunan Hyundai Assan Genel Müdürü Murat Berkel, “Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) baremlerinde yapılan yeni düzenleme, özellikle yerli üretim araçların giriş versiyonları için olumlu olsa da pazarda satılan araçların yarısından çoğunun olumsuz yönde etkilenmesine neden olacaktır. Özellikle SUV ile B, C ve D segmenti binek otomobillerin fiyatlarında büyük artış yaşanacaktır. Bu da, yıl sonunda toplam pazar için yapılan tahminlere ulaşmanın zor olduğunu bize göstermektedir” değenlendirmesinde bulundu.

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği (OYDER) Başkanı Murat Şahsuvaroğlu, temmuz ayındaki 87 bin 401 adetlik otomobil ve hafif ticari araç satışı ile bir rekora imza atıldığını söyleyerek “Rekor getiren satışlar ile ekonomiye olan güven tazelenmiştir. Bunun yansımasını otomobil satışlarında da görmekteyiz. Bunun yanında özellikle kamu bankalarının başlattığı kampanya ile sıfır taşıtta yüzde 0,49 faiz oranıyla finansman imkanı tanımaları temmuz ayındaki bu ivmelenmeye katkı sağlamış ve satışları domine etmiştir. Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de sağlık güvenliği endişesi ile önümüzdeki aylarda da bireysel kullanıma olan talep, otomotivde hareketi artıracaktır” dedi.

TEMMUZ’DA REKOR SATIŞ

Geçen yıl temmuz ayında 17 bin 927 olan satış rakamının bu yılın temmuz ayında 87 bin 401 adete ulaştığını belirten Şahsuvaroğlu “Yeni kısıtlamaların gündemde olmayacağını düşünerek pazarın bundan sonraki dönemde de daha iyi olacağı yönündeki görüşlerimizi korumaktayız. Bu yılın, temmuz temposuyla devam etmesiyle 700-750 bin adetlik seviyelerde tamamlanacağını öngörüyoruz. Bir süredir yaşanan bulunurluk sıkıntısının kısmen de olsa giderilmeye başlamasının satışlara daha da katkı yapmasını bekliyoruz” diye konuştu.

DESTEKLER SEKTÖRÜN ÖNÜNÜ AÇTI

Şahsuvaroğlu, hükümetin piyasaları destekleyici tedbirler almasının sektörün önünü açtığını da dile getirerek “Pandemi dönemi sonrası yeni normalleşme süreciyle birlikte gelen bu destekler sektörü rahatlatmıştır. Tedarik sorununun aşılmasıyla birlikte bu toparlanmanın etkilerinin devam edeceğini göreceğiz” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE PAZARI YÜZDE 60 BÜYÜDÜ

Avrupa Birliği, İngiltere ve EFTA ülkeleri toplamına göre otomobil pazarının yılın ilk 6 ayında toplam yüzde 39.5 azaldığını da söyleyen Şahsuvaroğlu “ Avrupa pazarında yılın ilk yarısında 1 milyon 131 bin 843 adetlik otomobil satışı gerçekleşti. Bu, geçen yıl 1 milyon 491 bin 465 adetti. Avrupa pazarı daralırken Türkiye pazarındaki kademeli artış ile pazarımız ocak – temmuz döneminde yüzde 60 oranında büyüdü. Bu büyümenin yıl sonuna kadar sürmesini bekliyoruz. Sektörümüz beklenen yere aşama aşama tekrar gelecektir” dedi.

KADEMELİ OLARAK TEDARİK SORUNU ÇÖZÜLECEK

OYDER Başkanı Murat Şahsuvaroğlu, şartların normal olarak devam etmesi halinde tedarik sorunun da kademeli olarak çözüleceğini sözlerine ekleyerek şunları söyledi: “Ülkemizde satılan otomobillerin yüzde 60’ı ithal. Şu durumda fabrikaların tam kapasiteyle olmasa da yavaş yavaş normal seviyelerine ulaşmasıyla birlikte tedarik ile ilgili sıkıntının da yakında bitmesini bekliyorum. Şu an müşteri taleplerine hemen karşılık veremiyoruz ve bekleme süresi oluşuyor. Öngöremediğimiz pandeminin yarattığı etkiyi halen yaşasak da otomotiv sanayii ve yetkili satıcılık sistemi elinden gelen tüm gayreti ortaya koyuyor. Temmuz ayındaki sonuçlar bu gayretin çok açık göstergesidir” şeklinde konuştu.