Otomobile bindiğinizde ilk dikkatinizi çeken şey artık motor sesi ya da direksiyon simidi değil. Kontağı çevirir çevirmez sizi karşılayan büyük ekranlar ve dokunmatik menüler oluyor. Elektrikli otomobil pazarının öne çıkan üç markası BYD, Tesla ve TOGG, araç içini birer dijital platforma dönüştürmüş durumda.

BYD: Alışıldık ama kullanıcı dostu

BYD’nin araçlarına oturduğunuzda, sizi tanıdık bir akıllı telefon hissi karşılıyor. Orta konsolda yer alan büyük ekran, ister yatay ister dikey kullanılabiliyor. Navigasyon, müzik, araç ayarları ve hatta bazı uygulamalar tek ekranda toplanıyor. BYD’nin farkı, teknolojiyi abartmadan sunması. Yerleşik internet bağlantısı sayesinde araç uzaktan kontrol edilebiliyor, yazılımlar güncelleniyor. Büyük ekrana rağmen sürücüyü uyaran sistemler, ‘yola bak’ demeyi ihmal etmiyor. BYD, Head-Up Display (HUD) teknolojisini de kullanarak, hız ve yönlendirme gibi temel bilgileri doğrudan sürücünün ön camına yansıtıyor. Bu, sürücünün gözünü yoldan ayırma ihtiyacını minimize eden, sürüş güvenliği açısından takdir edilen bir çözümdür.

Tesla: Her şey ekranda

Tesla’da durum biraz daha farklı. Gösterge tablosuna alışkın olanlar için ilk başta şaşırtıcı olabilir. Çünkü neredeyse her şey tek bir ekranda. Hız, klima, farlar, sürüş ayarları… Hepsi ortadaki büyük dokunmatik ekrandan yönetiliyor. Bu yaklaşım, teknoloji meraklıları için etkileyici. Üstelik Tesla, araca gelen yazılım güncellemeleriyle zamanla yeni özellikler ekliyor. Sürücü göstergelerinin olmaması, hız ve menzil gibi kritik bilgileri kontrol etmek için dahi sürücünün bakışını yoldan merkeze kaydırmasını gerektiriyor. Güvenlik uzmanları, bu radikal tasarımın anlık dikkat dağınıklığı (distraction) riskini artırdığı konusunda hemfikir.

TOGG: Geniş ekran, yerli dijital ekosistem

TOGG’un içine geçtiğinizde kendinizi adeta modern bir dijital salonda hissediyorsunuz. Gösterge paneli ve multimedya ekranı tek parça halinde, yan yana uzanıyor. Toplam 40 inç’i aşan bu geniş ekran yapısı, bilgileri rahat okumayı sağlarken, görsel olarak da oldukça etkileyici. TOGG’un sunduğu bağlı servisler sayesinde araç sürekli internete bağlı. Müzikten navigasyona, uzaktan araç kontrolünden dijital anahtara kadar pek çok özellik tek merkezde toplanmış durumda. Togg’un bu tasarımında, kritik sürüş verilerini sürücüye özel alanda tutması, Tesla’ya kıyasla daha geleneksel ve güvenli bir yaklaşım olarak değerlendiriliyor.

Koca, “Türkiye’nin elektrikli araç pazarında yerli üretici Togg’un lokomotif etkisinin büyük. Tesla ve BYD gibi küresel markaların agresif girişleri sektöre yeni bir rekabet anlayışı kazandırdı. Bu tablo, Türkiye’nin elektrikli araç pazarında Avrupa’nın en dinamik ülkelerinden biri haline geldiğini gösteriyor. Togg’un öncülüğü, ABD’li ve Çinli markaların hızlı adımlarıyla birleşince pazar çok daha olgunlaşıyor.”

202Şarj altyapısında 81 ilde 529 yeni ünite

Koca, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın destek programı kapsamında bu yıl 81 ilde 529 hızlı şarj ünitesine destek sağlandığını, yaklaşık 1 milyar TL’lik yatırımın 300 milyon TL’sinin hibe olarak açıklandığını belirtti. Ayrıca YEK-G sertifikalı “yeşil şarj” noktalarının yenilenebilir enerji kullanımını yaygınlaştırdığını söyledi. Türkiye’nin şarj altyapısındaki hızlı gelişimini “dijital dönüşümün enerjiyle birleştiği bir dönem” olarak tanımlayan Koca, şu anda 570’in üzerinde soketle faaliyet gösterdiklerini ve OPET iş birliğiyle 2026’da 1000 güçlü sokete ulaşmayı hedeflediklerini açıkladı. Türkiye’de 310 bini aşan elektrikli araç parkının 500 bine yaklaşmasının beklendiğini hatırlatan Koca, şarj sektörünün sürdürülebilir ulaşımın temel omurgası haline geldiğini ifade etti.

Tesla, globaldeki en çok satan modelinin güncellenmiş versiyonu Yeni Model Y’yi Türkiye’de satışa sunuyor. Long Range All-Wheel Drive versiyonuyla satışa çıkarılan Yeni Model Y, sınırlı stok ve hızlı teslimat imkanıyla Türkiye pazarına sunuluyor. Araba, verimlilik, konfor, bağlantı ve güvenlik açısından mühendislik iyileştirmeleriyle gelmekte ve tamamen yeniden tasarlanmış iç ve dış mekan tasarımına sahip.

TESLA TÜRKİYE’DE BÜYÜMEYE DEVAM EDİYOR

İstanbul’daki Tesla Ferko Line Showroom’da, 22 Mart Cumartesi gününden itibaren ziyaretçiler Yeni Model Y’yi deneyimleyebilecek ve yakında tüm Tesla mağazalarında test sürüşü imkanına sahip olabilecekler. Tesla, Yeni Model Y’nin yanı sıra, İzmir’de İstinyePark AVM’de yeni bir mağaza açarak Türkiye’deki büyümesini sürdürüyor. 25 Mart Salı günü itibariyle ziyaretçiler, Yeni Model Y’yi burada da yakından görüp test sürüşü yapabilecekler.

AVRUPA’DA ÜRETİLDİ

Yeni Model Y, Almanya’daki Tesla Gigafactory Berlin-Brandenburg’da üretiliyor. Geliştirilen yeni üretim süreçleriyle daha yüksek kalitede işçilik sağlanmış, aracın her bir arayüzü daha hassas ve uyumlu bir şekilde tasarlanmış. Ayrıca, malzeme iyileştirmeleriyle yüksek kaliteli bir görünüm ve geliştirilmiş ses yalıtımı elde edilmiş. Yeni yumuşak bileşenler, sürüş konforunu artırırken, hafif parçalar daha yüksek verimlilik ve menzil sunuyor.

İstanbul’da düzenlenen toplantıda gazetelerin ekonomi ve otomotiv editörleriyle bir araya gelen Otomotiv Sanayii Derneği Başkanı Cengiz Eroldu, hem geçtiğimiz yılın verilerini açıkladı hem de otomotiv sanayinin geleceğiyle ilgili açıklamalarda bulundu. 2024 yılında toplam 1 milyon 365 bin adet araç üretimiyle Almanya, İspanya ve Fransa’nın ardından Avrupa’nın en büyük 4’üncü ülkesi olduğumuzu söyleyen Erdoldu, “Sektörümüz bunun 1 milyon 13 adetini ihraç ederek, 37.2 milyar dolarla ihracat şampiyonu oldu” diye konuştu.

ÖTV DÜZENLEMESİ YAPILMALI

Ülke ekonomisinin gelişmesi, büyümesi ve istihdam için bu kadar önemli bir sektörün korunması ve kollanması gerektiğini belirten Eroldu, “Ülkedeki özellikle iç pazardaki ithalat geçmiş yıllara göre işte 10-15 puan artış gösterdi. Her ne kadar alınan önlemlerle ithalatları azalsa da yine 2024’te Çinli markalar Türkiye pazarında belli bir pay aldı. Böylece iç pazardaki yerli araç payı yüzde 31’e geriledi. Bu oran 2023’te yüzde 37, 2022’de yüzde 45 idi. ÖTV muafiyetli araç alımında yerli olma şartı gelse de, Çinlilere ve Avrupa’da satılamayan araçların ülkemize gelmesine karşı, iç pazardaki yerli araç payını artıracak ÖTV düzenlemesi yapılmalı” dedi.

OTOMOTİV NACE KODLU ŞİRKET SAYISI FAZLA

“Her zaman söylüyorum Türkiye’deki asıl teşvik aslında pazar” diyen Erdoldu, “Çinli markaların yatırım yapması yerli üretici sayısını ve yerli üretim miktarını artırır. Şimdi Türkiye’de 2.5 milyon araç satılsa yatırım kararları çok hızlanır. Avrupa’da zorlukları görüyoruz fakat Türkiye pazarı büyüyor. Bizim büyük sorunlarımızdan biri, yaklaşık 4 milyon üretim yapan Almanya’da otomotiv nace kodlu 2 bin 949 şirket varken, yaklaşık 1.4 milyonluk Türkiye’de ise bu sayı 5 bin 215. Aslında bu verimsizlik, tek şirkete veya ülke çapına indirebilirsiniz” ifadesini kullandı.

BİR TESLA DA NEDEN BİZDEN ÇIKMASIN

Mario Draghi, Avrupa’yı eleştiren raporunda durumu özetlediğine işaret eden Eroldu, “Biz Ar-Ge teşviklerini küçük küçük küçük herkese verdik, hiçbir şey de olmadı. Avrupa Birliği fonlarından 50 bin Euro, 500 bin euro alabilir miyiz diye, Türkiye’de danışmanlık orduları var. Halbuki Tesla’nın bugünlere gelmesinin sebebi Amerika’da devletidir. Benzer şekilde Çin. 100 milyarca dolar harcadılar otomotiv sanayini bu noktaya getirmek için. Bu ülke çapında bir hareket. Şimdi bizim de bunu yapmamız lazım” açıklamasını yaptı.

Geçtiğimiz yıl ilk defa satışa başlayan Togg T10X, Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği verilerine göre bugüne kadar toplam 23 bin 728 adet sattı. Yollara çıktığı ilk günden beri ilgi odağı olan yerli elektrikli otomobil Togg markası, bazı kesimler tarafından da her ayrıntısıyla eleştirinin merkezi haline geldi. Bursa Gemlik’te 230 bin metrekaresi kapalı olmak üzere 1.2 milyon metrekare alana kurulan Togg Teknoloji Kampüsü’nde üretim yapılmasına rağmen, T10X’lerin İtalya’da üretilip geldiğine inananlar hala var.

YILIN OTOMOBİLİ FİNALİSTLERİNDEN BİRİ

Son zamanlarda da Tesla’nın elektrikli modelleriyle kıyaslanan T10X, yoğun bir şekilde ‘ısı pompası neden yok’ eleştirilerine ve dezenformasyonuna uğradı. Gerekçeleri açıklansa da kafalardaki soru işareti hala devam ediyor. Nitekim Otomotiv Gazetecileri Derneği’nin (OGD) düzenlediği Türkiye’de Yılın Otomobili 2024’ün 7 finalistinden biri olan T10X’in test sürüşü kapsamında fabrikada düzenlenen etkinlikte ‘ısı pompası’ konusu yeniden gündeme geldi. Maliyeti karşılamadığı ve menzile ciddi etkisi olmadığı için ‘ısı pompası’ koyulmadığı öğrenildi.

T10X’İN İKLİMLENDİRMESİ VERİMLİ

Bir elektrikli araçta ‘ısı pompası’nın en önemli görevi menzile fayda sağlaması. İklimlendirme yazın ya da kışın açıldığında ekseriyetle menzili olumsuz etki eder. Isı pompası olan araçlarda da menzil etkilenmez. Fakat Togg Ar-Ge ekibi ve mühendislerinin yaptığı çalışmalar neticesinde T10X’de ‘ısı pompası’nın olmaması Türkiye şartlarında menzile ortalama 15 km’lik bir etki ettiği saptandı. Nitekim yerli elektrikli otomobilin iklimlendirme sistemi verimli çalıştığı için ısı pompası yerine daha uzun menzilli batarya tercih edilmiş.

GÜRCAN KARAKAŞ: ‘GEREKİRSE ISI POMPASI KOYARIZ’

‘Isı pompası’ konusuna son noktayı da Togg Üst Düzey Yönetcisi Gürcan Karakaş koydu. Karakaş şunları söyledi: “Biz araçlarımızı tasarlarken, sadece termal yönetimini değil, araçtaki tüm verimlilikleri düşündük. Aracınız gerçek anlamda batarya yönetimine, içerisindeki tasarımına katkınız oluyorsa, o zaman sizin tüm termal yönetimini yönlendirebilirsiniz. Isı pompası o kompanentlerden bir tanesi. İhtiyacınız olmak zorunda değil. Kendi içinde baktığımızda, bataryamızı ve bataryayla menzillerimizi optimize ederek ve bunları eksi 30-40 derecelerde test ederek optimize ettik. Kendi çözümümüzü getirdik. İlerleyen dönemlerde belki çok spesifik uygulamalar için böyle bir ihtiyaç olabilir. Olayın özü budur.”