Teknoloji Blogger
Rıdvan Özdemir

Teknoloji Blogger’ı M. Rıdvan Özdemir, ‘Otonom araçlar, yapay zeka ve bu araçların geleceğiyle ilgili’ konuyu detaylı bir şekilde kaleme aldı.

Aşağıdaki linkten Özdemir’in  yazısının tamamına ulaşabilirsiniz. İyi okumalar.

Yapay Zeka, Otonom Araçlar ve Cezai sorumluluk kimde olacak sorunu

Makinelerin icadı, insan gücüne duyulan ihtiyacı azaltırken üretim bantlarında görevlendirilecek insan ihtiyacını artırdı, insanlar bu nedenle fabrikaların bulunduğu bölgelere toplandı ve şehirler büyük ölçüde evrimleşti. Üretimin artması ve yaşamsal ihtiyaçların karşılanması nedeniyle daha önceki nesillerin hiç sahip olamadığı bir değer daha ortaya çıktı: Boş zaman.

Sonraki yıllarda insanlığın hayatını değiştiren teknolojiler genellikle “eskisinin daha iyisi” formundaydı. At arabası otomobile, üretim tezgahları fabrikalara ve oklar da füzelere evrildi. Fonksiyon aynı fakat etki çok daha büyüktü. 30 yıl öncesinde ise insanlık tarihindeki en köklü yeniliklerden biri olan internet hayatımıza girdi.

ADIM ADIM GELİŞTİ

İnternet tüm diğer teknolojik gelişmelerden farklı olarak sadece başlı başına bir yenilik olmayıp, yenilik doğuran ve ekosistem yaratan bir yenilik olarak hayatımızdaki yerini aldı. Adım adım mobil teknolojilerin gelişmesi, sensörler ile nesnelerin akıllanması ve nihayetinde de insanlığın teknoloji anlamında ulaştığı zirve noktası olan yapay zeka teknolojileri…

Yapay zeka kullanımı her ne kadar günümüzde yaygınlık kazanmış olsa da kavramsal çalışmaların Katalan matematikçi, filozof ve bilge Ramon Llull’a kadar tarihte izi takip edilebilir. Ars Magna şeklinde isimlendirilen, kağıttan bir mekanizma ile eşleştirilen kavramların kombinasyonlarından oluşan yeni bir bilgi türünden bahsedilmiştir. Bu da yapay zekanın en temel işlevini ifade ettiğinden kavramsal düzeyde yapay zekanın ilk tanımı olarak kabul edilir.

İnsanlık sonraki yıllarda yapay zekanın kodlarla bilgisayarlarda hayat bulması için 1952 yılını bekleyecekti. Arthur Samuel’in geliştirdiği satranç oyunu bu bekleyişe son verdi. İlk kendi kendine öğrenen bilgisayar programının ardından yapay zeka aşama aşama gelişerek diş fırçasından otomobile, akıllı telefondan iş yazılımlarına ve robotlardan uzay mekiklerine kadar hayatımızın her alanında varlığını hissettirmeye başladı.

KEHANETLER

Yapay zeka ve makinelerin buluşmasının ardından üzerine en fazla kehanet üretilen iki araç öne çıktı. Robotlar ve otonom arabalar. Robotlar hakkında üretilen kehanetlerin neredeyse tamamı karamsar zihinlerin ürünü olarak görülebilir. Robotlar işimizi elimizden alacak ve robotlar akıllanıp insanları köleleri yapacak arasında gidip gelen distopik kurgu alemindeki sis bulutları aralamak isteyenlere Byron Reese’in, Yapay Zeka Çağı kitabını tavsiye ederim.

AYIN KARANLIK YÜZÜ

Otonom araçlarda ise daha fazla insanın arabalara aşina olması nedeniyle olsa gerek, durum biraz daha farklı. Endüstride otonom araçlara yönelik öne sürülen görüşlerin çok büyük bir kısmı olumlu yönde; hayatımızı kolaylaştıracak, o giderken biz çalışabileceğiz, daha az yakıt sarf edecek, daha güvenli sürüş deneyimi sunacak, daha eğlenceli bir seyir yaşatacak gibi onlarca maddeyi alt alta sıralayabiliriz. Otonom araçlara dair beklentiler sadece deneyim odaklı değil. Bu teknolojinin tasarruf anlamında da önemli bir beklentiye karşılık geleceği düşünülüyor. ABD Ulusal Karayolu Trafik Otoritesi, otonom araçların otobanlarda yaygınlaşmasının ardından 2025 yılına kadar 300 milyar ABD doları tasarruf sağlayacağını, çarpışmaları azaltacağını ve güvenli sürüş sağlayabileceğini ön görüyor.

Bu beklentiler de (Global Market Insight verilerine göre) 2019 yılında 1 milyar USD olan sektörün 2026 yılında yaklaşık 12 milyar USD düzeyine çıkmasını sağlayacak.

Fakat bir de Ay’ın karanlık yüzü bulunuyor, belki de otonom araçlarla ilgili en önemli endişe olarak cezai ehliyet ve sorumluluğun kimde olacağı belirsizliği diyebiliriz.

Dünyanın geleceğine yön verecek olan ve toplumun en önemli ihtiyaçlarından biri olan “mobilite” çözümleriyle insanların özgürce hareket etmelerini ve hayatlarını kolaylaştırmayı hedefleyen Toyota, bu çerçevede tüm dünya ile aynı anda Türkiye’de de “Start Your Impossible” hareketini başlattığını duyurdu. Pandemi önlemleri nedeniyle dijital olarak gerçekleştirilen tanıtım toplantısında ilan edilen “Start Your Impossible” hareketi ile; engellilerin, hastalıklarından dolayı hareketleri kısıtlı kişilerin, yaşlıların, en küçüğünden en büyüğüne tüm bireylerin dünya üzerinde özgür, rahatça ve keyif alarak hareket etmelerini sağlayacak yüksek teknolojiye sahip ürünlerin toplumun hizmetine sunulması hedefleniyor. Bu amaçla devreye alınan mobilsenozgursun.com mikro sitesinde Toyota’nın tüm mobilite çalışmaları ve yeni vizyonu aktarılıyor.

Toyota Türkiye CEO’su Ali Haydar Bozkurt

TOYOTA ÇIĞIR AÇIYOR

“Start Your Impossible” hareketinin detaylarının açıklandığı dijital tanıtım toplantısında bir konuşma yapan Toyota Türkiye Pazarlama ve Satış A.Ş. CEO’su Ali Haydar Bozkurt, Toyota’nın tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de “büyük bir değişim ve dönüşümün” başlangıcını yaptığını belirterek, ”Toyota olarak hedefimiz herkesin özgürce hareket ettiği bir dünya gerçekleştirmektir. 7’den 77’ye herkesin özgürce hareket etme hakkı ve ihtiyacı vardır. Başkanımız Akio Toyoda’nın da belirtmiş olduğu gibi, Toyota artık yalnızca bir otomobil firması değil, bir mobilite firması olacaktır. Markamız “herkes için mobilite” anlayışıyla, kişilerin ihtiyaçlarına göre mobilite teknolojilerini ve hizmetlerini geliştirecektir” dedi.

Bozkurt, başlatılan Start Your Impossible hareketi ile birlikte; “Mobilsen Özgürsün” yaklaşımı çerçevesinde tüm bireylerin hayatını kolaylaştıracak teknolojik ürünler ile hizmetlerin geliştirilip sunulacağını belirterek şunları söyledi;

“İnsansı robot teknolojisinden otonom araçlara, yapay zeka uygulamalarından araç kiralama hizmetlerine ve bireysel kullanımlara kadar insanların günlük hayatlarında fayda sağlayacak mobilite çözümleriyle yeni bir dönemin başlangıcını yapıyoruz. Toyota otomotiv ürünleriyle birlikte insana dokunan ve tüm toplumlara fayda sağlayacak yenilikleri sunmak için 85 yıldır aralıksız çalışıyor. Yarım yüzyıl önce hiçbir markanın aklına dahi gelmeyen hibrit teknolojisini ve sonrasında hidrojen yakıt hücreli araçlar başta olmak üzere birçok teknolojiyi geliştirip sektöre sunduk. Toyota, bugün de toplumları 100 yıl sonrasına hazırlamak adına altyapı çalışmalarına şimdiden başlıyor. Engellilerin, yaşlıların, hareket zorluğu yaşayan hastaların ve günümüzde daha fazla kişisel hareket özgürlüğü isteyenlerin de bu isteklerini karşılarken, aynı zamanda geleceğin şehirlerini de tasarlıyoruz. Toyota bu amaçla yeni mobilite teknolojilerini toplum yararına sunmak için AR-GE’ye yıllık 10 milyar dolardan fazla bir bütçe ayırıyor.”

OLİMPİYATLAR’DA PODYUMA ÇIKACAK

Bozkurt, Toyota’nın global olarak başlattığı “Start Your Impossible” hareketi kapsamında geliştirdiği ürünlerden ilk örnekleri resmi partneri olduğu Tokyo Olimpiyatları ve Paralimpik Oyunlarında tüm dünyaya tanıtmayı planladığını da söyleyerek, “Ancak bu yıl yapılacak olan olimpiyatlar pandemi nedeniyle gelecek yıla ertelendi. 2021’de düzenlenecek Tokyo Olimpiyatlarında Toyota toplamda 3.700 mobilite ürünüyle yer alacak. Tokyo’da otonom araçlardan, yakıt hücreli otobüslere, robotlardan, hibrit taksilere ve elektrikli yürüme araçlarına kadar birçok aracı kapsayan bu ürünler, sporcuların ve seyircilerin kullanımına sunulacak” şeklinde konuştu.

TÜRKİYE’DEKİ CALIŞMALAR DA BAŞLADI

Bozkurt, Toyota’nın bir mobilite şirketine dönüşmesinin yeni bir dönemin başlangıcını yapacak radikal bir karar olduğunu da sözlerine ekleyerek şöyle konuştu;

”İnsanlara özgürce hareket edebilecekleri otonom araçları ve robotik teknolojiyi sunmayı amaçlıyoruz. Toyota, otonom sürüşten geleceğin mobilite şehirlerine, sağlık hizmetlerinin hızlı ve kolay olmasını sağlayacak araçlardan afet bölgelerine yardım için koşan gelişmiş robotlara, arkadaşlık eden insansı robotlardan kişisel mobilite çözümlerine kadar toplumları oluşturan tüm bireylerin hayatlarını kolaylaştırmayı hedefliyor. Bundan sonraki süreçte geliştirilen mobilite araçlarını kendi pazarımızda da sunacak şekilde stratejiler geliştireceğiz. Böylelikle insanların yaşamlarından keyif almaları sağlanacak ve “kendi imkansızını başlat” düşüncesiyle “imkansız” olarak gördükleri hedeflerine mobilite çözümleriyle ulaşacaklar.

Türkiye’de de mobilite çalışmaları kapsamında engelliler için çalışmalarımıza başladık. Duyma engelliler için call-center, web sitemizin görme engellilere uygun hale getirilmesi gibi birçok şeyi hayata geçireceğiz. Bunun yanında bayilerimizde de engellilere yönelik iyileştirmeler yapılmaya devam ediyor. Engelsiz plazalar için çözümler üzerinde çalışıyoruz.”

MARATON HAYALİNİ GERÇEKLEŞTİRDİ

17 yaşında geçirdiği talihsiz bir kaza sonucunda tekerlekli sandalye ile hayatına devam etmek zorunda kalan Okan Aracagök’ün 42 kilometrelik maraton koşma hayali de Toyota’nın desteği ile gerçekleşti. Antrenörü Mert Onaran ile birlikte uzun süren hazırlık aşamalarından sonra müthiş bir başarıya imza atarak zorlu maratonu tamamlayan Okan Aracagök, Toyota’nın “Start Your Impossible” hareketine güzel bir örnek oluşturdu. Bu inanılmaz başarı öyküsü için 42 dakikalık bir belgesel de çekildi. Türkiye’den örnek gösterilecek bir başarı hikayesiyle başlayan ve Toyota’nın desteğiyle çekilen belgesel, mobilsenozgursun.com adresinden izlenebilecek.

MOBİLİTE NELER GETİRECEK?

Toyota, bu yeni dönem ile birlikte geliştirdiği teknolojilerin kısa zamanda hayatın içine dahil olması adına tüm imkanlarını kullanacak. Bu amaçla Toyota, otonom sürüş konusunda yaptığı çalışmalarını tüm hızıyla sürdürüyor. Gelişmiş otonom araçlarıyla test sürüşlerine Avrupa yollarında başlayan marka; daha güvenli, daha verimli ve daha eğlenceli bir mobilite geleceğinin oluşma sürecini hızlandırıyor.

GELECEĞİN ŞEHRİ ‘WOVEN CITY’

Toyota, “herkes için mobilite” anlayışından hareketle Japonya’da Fuji Dağı’nın eteklerinde geleceğin şehirlerine öncülük edecek Woven City isimli şehri de kuruyor. “0” emisyonlu hidrojen yakıt hücrelerinden güç alan; tamamen bağlantılı bir ekosisteme sahip olacak Woven City, yaşayanlar için günlük yaşamı kolaylaştıracak en son teknolojilerle donatılacak. İlk etapta 2 bin kişinin yaşaması için dizayn edilen geleceğin şehrinde yaşam 2021 yılında başlayacak.

OTONOM ARAÇLARLA SAĞLIK HİZMETLERİ

Toyota’nın geliştirdiği asistan robotlar ve yürüme araçlarının yanı sıra e-Care Konsept Aracı ile sağlık hizmetlerini hızlandırıp ileri bir boyuta taşıyacak. Bu otonom araç hastaların sorunsuz ve hızlı bir şekilde istenen yere taşınmasını sağlanacak. Yoldayken doktor ile iletişim kurma imkanı veren teknoloji, hastanın tıbbi muayenesinin uzaktan yapılabilmesine imkan tanıyacak.

AFET BÖLGELERİ İÇİN İNSANSI ROBOT

Toyota, mobilite çerçevesinde yapay zekaya sahip insansı robot olan T-HR3’ün üçüncü neslini de üretti. Önceki jenerasyon insansı robotların evrimleşmiş hali olan T-HR3, hassas şekilde yerleştirilmiş eklemleri ve önceden programlanan hareketleriyle ev, sağlık tesisleri, inşaat alanları ve felaket bölgelerinde insanlara güvenli biçimde yardımcı olabilecek. Giyilebilir teknolojiyle yönetilen insansı robot T-HR3, doktorlara, hasta bakıcılara, hastalara, yaşlılara ve engellilere yeni mobilite çözümleri ile destek verecek.

SEAT, Xplora projesi ile sürücülerin dikkatini yola verip vermediklerini tespit eden bir algoritma geliştiriyor. Proje kapsamında marka ayrıca, sürücülerin kendilerini rahatsız edebilecek gün ışığından etkilenmemesi için sadece bir düğmeye dokunarak camların kararmasını sağlayan bir teknoloji geliştiriyor. İşte SEAT’ın, yürüttüğü Xplora projesi ile üzerinde çalıştığı yenilikçi çözümlerden ikisi;

KAZALARIN YÜZDE 36’SI DİKKAT DAĞINIKLIĞINDAN

Avrupa Komisyonu tarafından hazırlanan bir rapora göre, sürücülerin üç saniyelik bir süreyle dikkatinin dağılması ve yorgunluk, bir çarpışmayla sonuçlanan kazaların yüzde 36’sının meydana gelmesine neden oluyor. SEAT’ın üzerinde çalıştığı algoritma sürücünün eylemlerini analiz ederek dikkatin dağıldığı veya direksiyon başında uyuklama durumlarında sürücüyü uyarıyor. Ayrıca cep telefonu kullanımını ve emniyet kemerinin takılı olup olmadığını tespit ediyor. SEAT, bu sürücü izleme sistemini otomobillerine uyarlamak amacıyla Eyesight Technologies girişimi ile ortak çalışmalar yürütmeye başladı. Sistem, yayaları tespit etme gibi diğer teknolojik özelliklerle bir arada kullanıldığında daha fazla avantaj sağlayacak. Yazılım sürücünün yayaları görüp görmediğini çözümleyebilecek, sürücünün yayaları görmediğini tespit ettiğinde de bir uyarı gönderecek.

TEK DOKUNUŞLA KARARAN CAMLAR

Sürüş esnasında bazı durumlarda, camlardan içeri süzülen güneş ışığı görüşümüzü engelliyor. SEAT’ın Gauzy şirketiyle birlikte üzerinde çalıştığı yeni aktif cam teknolojisi, kullanıcıların ön camın, yan camların veya tavan camını istedikleri anda ve şekilde tek tuşla karartmasını veya aydınlatmasını sağlıyor.