Şarj ünitesi markaları eleştirilerin odağında

Türkiye’de ve dünyada hızla artan elektrikli araç satışları, otomotiv markalarının stratejilerinde yaptığı değişikliklerle biraz yavaşlasa da, satın alma iştahı değişmedi. Geçtiğimiz yıl Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’nin (ODMD) açıkladığı verilere göre ülkemizde 190 binden fazla elektrikli araç satıldı. Yine en son açıklanan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun (EPDK) raporuna göre elektrikli araç şarj soket sayısı 38 bin 808 adete ulaştı. Yerli elektrikli otomobil markamız Togg’un iki modelle pazarda yer alması, 2026 yılında satışların daha da artacağını gösteriyor.

TRUGO’NUN YÜZDE 30 ZAMMI ÇOK ELEŞTİRİLDİ

Vatandaşlar açısından elektrikli araç satın almada ki en önemli karar maliyet. İçten yanmalı bir otomobile göre enerji maliyetinde önemli bir avantajı sağlayan elektrikli araçlar, son dönemde yapılan düzenleme ve zamlarla, şikayetlerin odağına yerleşti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından yapılan düzenlemeyle konut aboneleri için yıllık elektrik tüketim limiti 4.000 kilovatsaate düşürülürken, yeni yılla birlikte birçok elektrikli şarj ünitesi markası da fiyatlarını yukarı yönlü artırdı. Özellikle Togg’un şarj altyapı markası Trugo’nun yüzde 30’a varan zam yapması, elektrikli araç sahipleri tarafından çok tepki çekti.

TOPLAM MASRAF 1359 TL

Bu noktada Eşarj, Trugo ve ZES markası elektrikli araç sahipleri tarafından eleştirilerin merkezinde. Vatandaşlar, özellikle Trugo’nun daha uygun fiyatlı olması gerekirken yüksek oranda zam yapmasına anlam veremedi. Trugo hızlı şarj hizmetinin birim fiyatı 15,36 TL/kWh iken, ZES’in birim fiyatı 16,49 TL/kWh. Elektrikli aracınızı şarj ettikten sonra fiyat hesaplaması ise şöyle yapılıyor: Tüketilen enerji veya bataryanın boyutu (kWh) ile elektrik fiyatı (TL/kWh) çarptığınızda ortaya ödeyeceğiniz rakam ortaya çıkıyor. Bu hesaplamaya göre Trugo’dan şarj hizmeti alan bir sürücünün tam dolu bataryaya ödeyeceği toplam miktar 1359 TL.

SON ZAMLAR MALİYETİ EŞİTLEDİ

Özellikle kış şartlarında menzilin düşmesiyle tam dolu bataryası 500 km menzil veren aracın, gideceği mesafe ortalama 300-350 km’ye düşüyor. Bu durum içten yanmalı motora sahip otomobilleri daha avantajlı hale getiriyor. Tüm bu durumlarla ilgili gazetemize açıklamalarda bulunan Türkiye’nin en büyük elektrikli araç sahibi topluluklarından olan Elektrikli Araç Topluluğu yöneticilerinden gazeteci Adem Eyüpoğlu, “Avrupa’da uygulanan teşvik paketlerinin çoğu ülkemizde uygulanmadı. Bunlardan birisi de şarj maliyetleri. Sürücülerin elektrikli otomobillerini evden ya da dışarıdan daha uygun şarj etmesi gerekirken, biz maalesef son zamlarla birlikte yakıt maliyetini kilometre başı maliyetine eşitlemiş olduk” dedi.

‘ELEKTRİKLİ ARAÇLAR EN PAHALISI OLACAK’

“Yani bir elektrikli aracın ve bir benzinli otomobilin 100 km’deki yakıt maliyetleri artık eşitlendi” diyen Eyüpoğlu, “Bir sonraki elektrik zammında bu maliyet benzini geçmiş olacak. Biz hiçbir zaman zamma karşı olmadık ama yapılan zamlar benzinli araçların daha avantajlı hale gelmesini sağlıyorsa burada bir sorun var demektir. Hem devlet olarak hem de şirketler olarak bu konunun üzerine daha çok eğilmemiz gerektiğini düşünüyorum. Yeni bir elektrik zammında göreceğiz ki EV’ler bütün araçlar arasında en pahalı yakıt maliyetine sahip olan otomobiller olarak öne çıkacak. Böyle bir durumda hiç kimseye elektrikli aracın avantajını anlatamayız ve uzun vadede satışları da olumsuz etkileyecektir” açıklamasını yaptı.

BAZI ŞARJ İSTASYONU MARKA VE ÜCRET TARİFELERİ

ZES:

– AC (22 kW)  : 9,99 TL/kWh

– DC (180 kW’ın altı)  : 12,99 TL/kWh

– HPC (180 kW – 720 kW arası)         : 16,49 TL/kWh

TRUGO:

– AC (22 kW ve altı)   : 9,95 TL/kWh

– DC (150 kW’a KADAR)     : 13,78 TL/kWh

– DC (150 kW ve üstü)           : 15,36 TL/kWh

EŞARJ:

– AC    : 9,90 TL/kWh

– DC    : 13,50 TL/kWh

WAT MOBİLİTE:

– AC (22 kW ve altı)   : 9.99 TL/kWh

– DC (180 kW ve üzeri)          : 14,49 TL/kWh

VOLTRUN:

– AC    : 9,90 TL/kWh

– DC    : 12,90 TL/kWh

EN YAKIT:

Tüm cihazlarda           : 14,90 TL/kWh

OTOPRİZ:

– AC (22 kW ve altı)   : 9,90 TL/kWh

– DC (30 kW ve üstü) : 12,50 TL/kWh

ASTORŞARJ:

– AC    : 9,49 TL/kWh

– DC    : 12,49 TL/kWh

OTOJET:

– AC (22 kW ve altı)   : 10,49 TL/kWh

– DC    : 13,99 TL/kWh

SHARZ.NET:

– AC (22 kW’a kadar)          : 9,29 TL/kWh

– DC (60 kW’a kadar) : 10,99 TL/kWh

– DC (480 kW’a kadar)           : 11,99 TL/kWh

Konuyla ilgili konuşan Anadolu Isuzu Genel Müdürü Tuğrul Arıkan, “Elektrikli araçları tercih eden kullanıcılarımıza yetkili satış ve servis noktalarımızda elektrikli araç şarj istasyonu hizmeti sunmak üzere ZES ile iş birliğimiz çok değerli. 2024 yılı sonuna kadar tüm satış ve servis noktalarımızda model ve segment ayrımı olmaksızın şarj hizmetini sunacağız. Özellikle ticari araç segmentinde elektrikli modellerin payı gün geçtikçe artıyor. Anadolu Isuzu’nun önceliği her zaman müşterilerinin yanında olmaktır. Bu hizmetimizle de bunu bir kez daha kanıtlamış olduk” dedi.

‘4000’E YAKIN ŞARJ İSTASYONU İLE HİZMET VERİYORUZ’

Zorlu Enerji Ticaret Genel Müdürü İnanç Salman ise, “Türkiye çapında 1700’ü aşkın halka açık lokasyonda 4000’e yakın elektrikli araç şarj istasyonu ile elektrikli otomobil sürücülerine kesintisiz sürüş hizmeti veriyoruz. Sürdürülebilirlik vizyonu ile özellikle ticari araç kategorisinde elektrikli araç dönüşümüne öncülük eden Anadolu Isuzu’nun Türkiye genelindeki yaygın satış ve servis noktalarında kuracağımız şarj istasyonlarımız ile ulaşım sektöründeki dönüşüme de önemli bir katkı sağlayacağımıza inanıyorum. Bu anlamda Anadolu Isuzu ile yaptığımız işbirliğini çok önemli buluyorum” açıklamasını yaptı.

Engelli park yeri ve kaldırım gibi kamu alanlarına aracını park edip gidenler şimdi de elektrikli araç sahiplerinin kabusu oldu. İstanbul Merter’de E-5 yol kenarında bulunan 3M Migros’un açık otoparkında 2 adet ZES markalı hızlı elektrikli araç şarj istasyonu bulunuyor. Elektrikli aracını şarj etmek için bu alana giden bir otomotiv gazetecisi, buradaki iki adet şarj istasyonunun önüne park etmiş Range Rover ve Seat markalı iki adet içten yanmalı araçla karşılaştı. Bunun üzerine gazeteci, 3M Migros’un güvenliğinden plakaları anons etmesini istedi.

HEM SUÇLU HEM GÜÇLÜ

“Sabah saat 10.30 olmasına rağmen 400-500 araçlık otoparkın neredeyse tamamı doluydu” diyen elektrik araç kullanıcısı şunları söyledi: “Fakat Migros’da alışveriş yapan 10 müşteri vardı. Yapılan anonslara rağmen gelen olmadı. Yaklaşık 20 dakika sonra dışarıdan bir genç geldi, ne bir özür ne bir mahcubiyet. Ters ters bakıp Range Rover marka aracına bindi ve gitti. Ayrıca şarj ünitelerinden başka, o alanın şarj istasyonu olduğunu belirten herhangi bir işaret, yazı, tabela ya da engel de yoktu.”

BURALAR İŞYERİ KAMU ALANI DEĞİL

Elektrikli araç sahiplerinin kanayan yarası olan bu durumla ilgili açıklamalarda bulunan Türkiye Elektrikli ve Hibrid Araçlar Derneği (TEHAD) Başkanı Berkan Bayram, “Burada bazı boşluklar var. Ama ilk başta çıkış noktası olarak şunu görmemiz lazım; buralar aslında işyeri, kamu alanı değil. Para kazanmak amaçlı ticari faaliyet yürüten işyerleri, bunun farkında değiliz. Bir AVM otoparkı, otoban üzerindeki tesisler kamuya açık alanlardır. Buraları işletenler vardır, girişte ücret alır fakat aracınızı park etmek istediğinizde de o alan için ekstra yaptırım yoktur” dedi.

ŞEHİR İÇİNDE CEZA UYGULANABİLİR

Bayram, “Diğer taraftan dünyanın her yerinde, şarj istasyonu kurulumu yapılan alanlar diğer istasyonlar tarafından işgal edilebiliyor. Kanuni olarak bunun önüne geçme durumu şehir içlerinde olabiliyor. Bazı bölgelerde kamu alanı içerisinde kalan yerlere kanuni olarak ‘şarj istasyonu alanıdır, işgal edersen şu kadar cezai yaptırım uygulanabilir’ diye belirtilebilir. Fakat Türkiye geleninde yapma şansı yok, sınırlı bir alanda kalacaktır. Dolayısıyla burada hem otomobil kullanıcılarına hem de şarj alanını kuran firmalara büyük görev düşüyor” diye konuştu.

ÖYLE ŞARJ ÜNİTESİ KURUP GİDEMİYORSUN

“Biz bu görevleri aslında Türk Standartları Enstitüsü’nün yayınladığı ‘şarj alanlarının teknik ve güvenlik kurulumuna’ dair olan dosyada belirtmiştik” açıklamasını yapan TEHAD Başkanı Bayram, “Her şarj alanının belirli bir teknik şartnameyi yerine getirecek olan mevzuat uygulamaları geçerli olmak zorunda. Öyle bir şarj ünitesi kurup gidemiyorsun. Yanına yangın söndürücü, güvenlik amaçlı bir kamera sistemi, çizgileri, görselleri, etrafında koruma alanları, istasyon olduğunu belirten tabelalar koyuyorsun” ifadesini kullandı.

KURAL KOYULMALI VE UYULMALI

Bayram, “Artık buradaki mesele istasyon sahiplerinin ne yapabiliriz konusuna kalıyor. Önüne bariyer mi koyarsın, üye olan araçlara özel bir aplikasyon sayesinde o bariyerin açılması, uzaktan müdahaleyle şarjla başlatılması, uzaktan müdahaleyle yine mevcut olan kamera yardımıyla yabancı bir araç girdiğinde uyarması gibi konular artık şarj istasyonu kuran firmaya kalıyor. Araç kullanıcılarının da kurallara uyması ve şarj istasyonu olan bölgeye araç park etmemesi gerekiyor” değerlendirmesinde bulundu.

KULLANICI FARKINDALIĞINI ARTIRMALIYIZ

Bayram şöyle konuştu: Tabi biz TEHAD olarak kullanıcıların farkındalığını artıracak çalışmaları yapıyoruz ama uluslararası kabul görmüş bir uygulama yok. Avrupa ve Amerika’da durum böyle. Yine de farkındalığı artırmak gerekiyor. Kanuni olarak açık olmasında dolayı, bir cezai yaptırım uygulanamıyor. Engelli park yerlerine de araç bıraktığımız için, şarj istasyonları bunun yanında neredeyse boş bir alan. Elektrikli araç bilincini yüksek tutmak şart.”

kaynak: Fırat İpek/milatgazetesi

Hayata geçirdiği yeni nesil teknolojilerle “geleceğin enerji şirketi” olma yolunda hızla ilerleyen Zorlu Enerji, 2018 yılında kurduğu ZES markası ile elektrikli otomobillerin yaygınlaşmasına katkı sağlamak amacıyla ülkemizde şarj istasyonları açmaya devam ediyor. Son yatırımlarla birlikte 56 şehirde ZES elektrikli otomobil şarj istasyonu bulunurken, toplamda 266 lokasyona ve 455 soket sayısına ulaşılmış durumda.

17 ŞEHİRDE DAHA

ZES, 17 yeni şehirde daha şarj istasyonu kurarken bu şehirler arasında bulunan Amasya, Bartın, Bingöl, Burdur, Kahramanmaraş, Kilis, Niğde ve Şanlıurfa şehirlerinde ise ilk halka açık elektrikli araç şarj istasyonlarının kurulumunu gerçekleştirmiş oldu.

Zorlu Enerji CEO’su Sinan Ak

56 ŞEHİRDE 266 LOKASYONDA 455 SOKET

“Bugün elektrikli araçlar, dünyanın sürdürülebilir ve yenilenebilir enerji üretimine geçişinde büyük rol üstleniyor” diyen Zorlu Enerji CEO’su Sinan Ak, “Elektrikli araç pazarında her geçen gün yenilikler olurken Zorlu Enerji olarak bu gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Ülkemizde de yerli elektrikli otomobilin tanıtımıyla birlikte bu konuya olan ilgi artmış durumdayken ikinci yaşını kutladığımız ZES markamızla da ülkemizdeki elektrikli otomobil devinimi hızlandırmak için çalışmaya devam ediyoruz. Son yaptığımız yatırımlarla birlikte yüzde 40 pazar payına ulaştık. Bugün 56 şehrimizdeki 266 lokasyonda 455 soketimizle elektrikli otomobil sahiplerinin yolculuklarına eşlik ederken kısa sürede tüm ülkeyi kapsamayı hedefliyoruz” ifadesini kullandı.