OSD’den net mesaj: Montaj Türkiye’ye yetmez

Çinli otomotiv markalarının Türkiye’de montaj odaklı fabrika yatırımları tartışılırken, konuyla ilgili soruları cevaplayan OSD Başkanı Cengiz Eroldu, “Türkiye için doğru model; sadece montaj değil, yüksek katma değerli üretim, Ar-Ge ve güçlü tedarik zinciridir” dedi.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD), 2025-2026 dönemine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı. OSD Başkanı Cengiz Eroldu’nun açıkladığı veriler, sektörün bir yandan tarihinin en güçlü ihracat performanslarından birini sergilerken, diğer yandan yapısal risklerle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Türkiye otomotiv sanayi, 2025 yılında 41,5 milyar dolarlık ihracatla bugüne kadarki en yüksek seviyesine ulaştı. Toplam ihracattan alınan pay yüzde 17,6’ya yükselirken, otomotiv sektörü bir kez daha Türkiye’nin ihracat lideri oldu. Hafif ticari araç ihracatı 435 bin adetle rekor kırarken, otobüs ve minibüs üretiminde de 12 bin 655 adetle en yüksek ihracat rakamı yakalandı. Ancak tablo her yönüyle olumlu değil. Eroldu, otomobil tarafında süregelen dengesizliğe dikkat çekerek, “Türkiye hâlâ otomobilde ithalatçı bir ülke konumunda. 2025 yılında otomobil dış ticaret açığı 7,7 milyar dolar seviyesinde” dedi. Yerli üretimin iç pazardaki payının da yüzde 29’a gerileyerek tarihinin en düşük seviyesine indiğini vurguladı.

Kapasite arttı, kullanım düştü

OSD verilerine göre Türkiye’de otomotiv sanayinin toplam üretim kapasitesi 2025’te 2,2 milyon adede çıkarıldı. Ancak kapasite kullanım oranı yüzde 67’de kaldı. Eroldu, bu oranın rekabetçilik açısından yeterli olmadığını belirterek, “Yatırım yapıyoruz ama bu kapasiteyi daha verimli kullanmamız şart” dedi. Traktör üretiminde kapasite kullanımının yüzde 35’e kadar düşmesi ise tarım sektöründeki daralmanın sanayiye yansıması olarak öne çıktı.

Toplam üretim 2025’te yüzde 4 artışla 1 milyon 419 bin adede ulaştı. Araç ihracatı ise yüzde 4,4 artarak 1 milyon 58 bin adet oldu. Buna karşın sektör, kur-enflasyon dengesizliği nedeniyle rekabetçilik kaybı riskiyle karşı karşıya.

‘Made in EU’ riski masada

OSD üyeleri 2025 yılında Türkiye’de toplam 1 milyar 195 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi. Ford Otosan, Oyak Renault, Tofaş ve Hyundai’nin yeni model ve elektrikli araç yatırımları, 2026 sonrasında üretim ve ihracata olumlu katkı sağlayacak adımlar olarak değerlendirildi. Otomotiv sanayinin Ar-Ge tarafında da güçlü bir performans sergilediğini belirten Eroldu, Ar-Ge ihracatının yüzde 33 artışla 294 milyon dolara yükseldiğini açıkladı. Toplantının öne çıkan başlıklarından biri de Avrupa Birliği’nin gündemindeki “Made in EU” düzenlemesi oldu. Eroldu, bu yaklaşımın Türkiye için yönetilmesi gereken bir risk taşıdığını belirterek, “Türkiye’siz bir Avrupa otomotiv sanayinin ayakta kalması zor. Karşılıklı ve dengeli bir yapı söz konusu” dedi.

‘Montaj için gelecek üretimleri doğru bulmuyoruz’

2026 beklentilerine ilişkin konuşan Eroldu, Avrupa pazarındaki yavaşlama sinyallerine rağmen yeni yatırımların devreye girmesiyle 2025’te yakalanan performansın korunabileceğini ifade etti. “Biz Türkiye’de yalnızca montaj için gelecek olan üretimleri doğru bulmuyoruz” diyen OSD Başkanı Eroldu, “Türkiye’den tedarik yapılması ve yine ülkemizde ARGE yapılması lazım. İhtiyacımız olan katma değerli üretim ve ARGE merkezleriyle Türkiye’nin gelişimine daha fazla destek sağlayacak yapılanmalar. Yalnızca burada montaj yapacak bir tesis ise bence ülkeye büyük katma değer sağlayacağını düşünmüyoruz” açıklamasını yaptı.