Otomotivde üretim ve pazar daraldı

Türkiye otomotiv sanayisi, 2026’nın ilk 7 ayında üretim ve iç pazarda daralma yaşarken, ihracat gelirlerinde tarihi bir seviyeye ulaştı.

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) verilerine göre ocak-temmuz döneminde toplam otomotiv üretimi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 8 azalarak 767 bin 216 adet oldu. Otomobil üretimindeki düşüş ise yüzde 19’a ulaştı ve üretim 424 bin 667 adette kaldı. Traktör üretimiyle birlikte toplam üretim 779 bin 338 adet olarak gerçekleşti. Otomobil üretimindeki sert düşüşe karşın ticari araç tarafında daha olumlu bir tablo ortaya çıktı. İlk 7 ayda ticari araç üretimi yüzde 9, hafif ticari araç üretimi yüzde 10, ağır ticari araç üretimi ise yüzde 4 arttı. Sektörün kapasite kullanım oranı yüzde 62 seviyesinde gerçekleşirken, bu oran hafif araçlarda yüzde 63, kamyonda yüzde 57, otobüs-midibüs grubunda yüzde 69 ve traktörde yüzde 28 oldu.

İhracat miktar olarak düştü, gelir olarak yükseldi

Otomotiv ihracatı ilk 7 ayda adet bazında yüzde 14 gerileyerek 542 bin 401 adede indi. Otomobil ihracatı yüzde 29 azalırken, ticari araç ihracatı yüzde 8 arttı. Traktör ihracatı da yüzde 20 artışla 7 bin 792 adede yükseldi. Buna karşılık ihracatın parasal değeri yükseldi. Türkiye İhracatçılar Meclisi verilerine göre otomotiv ihracatı yüzde 2,6 artarak 24,4 milyar dolara ulaştı. Böylece otomotiv sektörü, Türkiye’nin toplam ihracatından aldığı yüzde 17’lik payla sektörel ihracat liderliğini korudu. Türkiye otomotiv pazarı da yılın ilk 7 ayında geçen yılın gerisinde kaldı. Toplam pazar yüzde 11 daralarak 661 bin 249 adet oldu. Otomobil satışları yüzde 12 düşüşle 502 bin 712 adede geriledi. Ticari araç pazarında da küçülme yaşandı. Toplam ticari araç pazarı yüzde 5, hafif ticari araç pazarı yüzde 5, ağır ticari araç pazarı ise yüzde 8 geriledi. Dikkat çeken gelişmelerden biri ise yerli araçların pazar payındaki artış oldu. Otomobil satışlarında yerli üretimin payı 5 puan yükselerek yüzde 35’e, hafif ticari araçlarda ise 3 puan artışla yüzde 23’e çıktı.

‘Asıl katkıyı 2027’de göreceğiz’

OSD Başkanı Cengiz Eroldu, üretimdeki düşüşün önemli bölümünün geçici nedenlerden kaynaklandığını belirtti. Bayram ve idari tatiller nedeniyle geçen yıla göre yaklaşık 5-6 günlük çalışma kaybı yaşandığını ifade eden Eroldu, bazı fabrikalarda yeni model ve kapasite yatırımları için üretim hatlarının yeniden düzenlendiğini söyledi. Eroldu, yeni yatırımların etkisinin önümüzdeki dönemde daha fazla hissedileceğini belirterek, “Yeni modellerin üretim ve ihracat programlarına girmesinin pozitif yansıması yılın son çeyreğinde ve asıl olarak 2027 yılında belirgin hale gelecek” dedi. OSD Başkanı, yılın tamamında üretim ve ihracatın 2025’in bir miktar altında ancak yakın seviyelerde gerçekleşmesini beklediklerini de açıkladı.

2027’nin gündemi: Avrupa, Çin ve maliyet baskısı

Otomotiv sanayisinin 2027’deki en önemli gündemleri arasında Avrupa Birliği’nin Sanayi Hızlandırma Yasa Tasarısı (IAA), Çin kaynaklı rekabet, maliyet baskıları, küresel talep ve kapasite fazlası bulunuyor. Türkiye otomotiv ihracatının yaklaşık yüzde 70’inin Avrupa’ya gerçekleştirildiğine dikkat çeken Eroldu, IAA’nın Türkiye’nin Avrupa otomotiv değer zincirindeki konumunu doğrudan etkileyebileceğini söyledi. Eroldu, Türkiye’nin Gümrük Birliği ortağı ve Avrupa otomotiv değer zincirinin ayrılmaz parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, “IAA’nın mevcut entegrasyonu koruyan, yeni yatırımları teşvik eden ve öngörülebilirliği güçlendiren bir çerçevede şekillenmesi gerektiğini muhataplarımıza aktarıyoruz” ifadelerini kullandı.