Otomotivde para artık serviste!

Araç satışları konuşulurken asıl büyüme bakım, onarım ve yedek parçada yaşandı. Türkiye’de satış sonrası pazarı 10.2 milyar dolara ulaşırken, yaşlanan araç parkı ve elektrikli otomobiller sektörün dengelerini değiştirdi.

Türkiye’de otomotiv sektörünün en hızlı büyüyen alanlarından biri haline gelen satış sonrası pazarı, araç sayısındaki artışın da üzerine çıktı. Otomotiv Satış Sonrası Ürün ve Hizmetleri Derneği’nin (OSS), danışmanlık şirketi Frost & Sullivan’a hazırlattığı rapora göre, 2025 yılı itibarıyla binek otomobil ve hafif ticari araçlardan oluşan araç parkı 22 milyon 826 bin adede ulaşırken, yalnızca bu segmentteki satış sonrası pazarının büyüklüğü 7 milyar 567 milyon dolar oldu. Orta ve ağır ticari araçlar da eklendiğinde sektörün toplam hacmi 10,2 milyar dolara yükseldi.

Gelir artışı araç parkını geride bıraktı

Rapora göre 2023-2025 döneminde hafif araç parkı yıllık ortalama yüzde 6,3 büyürken, satış sonrası pazarı yüzde 8,2’lik bileşik büyüme kaydetti. Böylece bakım, onarım ve yedek parça gelirleri araç parkındaki genişlemeden daha hızlı artış gösterdi. Uzmanlara göre bu büyümenin arkasında yalnızca trafikteki araç sayısı değil; araç teknolojilerinin karmaşıklaşması, elektronik sistemlerin yaygınlaşması ve daha yüksek maliyetli parçaların kullanımının artması bulunuyor.

Araçlar yaşlanıyor, servis ihtiyacı büyüyor

Türkiye’de otomobillerin yaş ortalamasının yükselmesi de sektörü besleyen en önemli unsur olarak öne çıkıyor. Araç parkının ortalama yaşı 14,3’e ulaşırken, trafikteki araçların yüzde 74’ünü 5 yaşın üzerindeki otomobiller oluşturuyor. Bu tablo özellikle garanti kapsamı dışında kalan araçların bakım ve onarım ihtiyacını artırırken, bağımsız servisler ve yedek parça sektörüne güçlü talep yaratıyor.

Elektrikli araçlar oyunun kurallarını değiştiriyor

Rapor, elektrikli araçların satış sonrası sektörünü kökten dönüştürdüğünü de ortaya koydu. Türkiye’de elektrikli araç satışları iki yılda yaklaşık dört kat artarak 393 bin 579 adede yükseldi. Elektrikli otomobiller klasik motor yağı ve filtre gibi ürünlere olan ihtiyacı azaltırken, batarya sistemleri, termal yönetim, yüksek voltaj ekipmanları, özel lastikler ve elektronik bileşenler gibi yeni iş alanları oluşturuyor. Aynı zamanda ADAS sistemleri, radarlar, kameralar ve kalibrasyon işlemleri servislerde uzmanlık ihtiyacını artırıyor.

Bağımsız servisler güç kazanıyor

Artan bakım maliyetleri ve tüketicilerin daha ekonomik çözümlere yönelmesi bağımsız servislerin pazar payını büyütüyor. Rapora göre yetkili servis sayısında düşüş eğilimi görülürken, bağımsız servis zincirleri ve franchise yapılar güçleniyor. Ancak elektrikli araçlara yönelik teknik altyapı ve sertifikasyon eksikliği, sektörün çözmesi gereken önemli başlıklar arasında yer alıyor.

Sektörün önündeki en büyük sorun: Nitelikli teknisyen

Araştırma, sektörün en kritik problemlerinden birinin yetişmiş iş gücü olduğunu ortaya koydu. Özellikle elektrikli araçlar, gelişmiş sürüş destek sistemleri ve elektronik donanımlar konusunda uzman teknisyen bulmak giderek zorlaşırken, finansmana erişim güçlüğü ve kârlılık baskısı da şirketlerin büyümesini sınırlayan temel riskler arasında gösteriliyor.

‘Artık sadece parça değil, teknoloji satılıyor’

OSS Derneği Başkanı Ali Özçete, satış sonrası pazarının yalnızca büyümediğini, aynı zamanda nitelik değiştirdiğini belirterek, rekabetin artık parça satışından çok teknoloji, uzmanlık, eğitim, dijitalleşme ve servis kalitesi üzerinden şekillendiğini söyledi. Özçete, elektrikli araç dönüşümüyle birlikte mevzuat, teknik eğitim ve teknoloji yatırımlarının sektörün geleceği açısından kritik önem taşıdığını vurguladı.